Ressons de dolor - Joan Fourié - Lo vira solelh n°30 tardor de 2009

A - La despartida del majoral Pèire Causse

Al mes de junh passat se moriguèt a Tolosa le prèire Pèire Causse, majoral del Felibritge, que portava dempuèi 1973 la cigala d’Agot o de Buzèt, vèusa del canonge Josèp Salvat.

Èra dins sos 88 ans. Malaut del còr, viviá dins un ostal de retirada a Montoliu, dins la Montanha negra, pròche Carcassona. Natiu de Lunèl, prèire de las missions, aviá complit una grand part de sos estudis al Institut catolic de Tolosa. Son sacerdòci se debanèt essencialament dins l’encontrada marselhesa ont siaguèt temps almonièr dels caracos. Capiscòl d’onor de l’Escolo dóu Vidourle, fasiá partida del grop que, al dintre del Felibritge, s’ocupava de far dintrar la lenga d’Òc dins la Glèisa e tradusir les libres sants.

Predicaire d’elèit, venguèt un parelh de còps a Scèus aprèp la mòrt del majoral Toulze. De segur, èra un bon obrièr de la Causa, un òme de cultura granda e un amic per totis.

Adieussiatz car confraire.

B - Mòrt de Robèrt Lafont

Coma fusquèt anonciat per la premsa, tan nacionala coma locala, Robèrt lafont nos quitèt a la debuta de l’estiu, el tanben dins sos 88 ans.

Espepissar l’òbra e l’influéncia d’un òme de l’auçada de Lafont demandariá fòrça temps e una molonada de paginas. Ensenhaire, filosòf, romancièr, poèta, jornalista, conferencièr, istorian, le camp de son interés s’espandissiá larg e luènh. Sa pensada s’apiejava sus una inteligéncia de las vivas, aguda, sense concessions, e sus una vision del mond que s’arrestava pas a las aurièras occitanas. Marquèt prigondament las generacions que visquèron la fondacion de l’IEO en 1945 e, tanben, las generacions seguentas, subretot dins le revolum de 1968. Le siu nom pòt pas èsser desseperat de la vida intelectuala occitana d’aquestas cinquanta darrièras annadas.

Robèrt lafont èra un militant de paraula e d’escritura qu’aguèt pas jamai crenta de s’engatjar fons en politica. Aimat per un molon, gaire presat per d’autris, daissava degun indiferent. Portava pas le Felibritge dins son còr e las criticas, jos sa pluma, èran totjorn tras qu’argumentadas.

Sa tèsi sus Mistral ou l’illusion petèt coma un tron en 1954 en plen centenari felibrenc e mostrava que l’analisi e la critica passavan pas que per l’inteligéncia e la coneissença. Un trabalh qualitadós que desrenguèt e suscitèt la contravèrsa. Robèrt Lafont se faguèt una especialitat de destorbar las abitudas e de butar cap a un modernisme e un mondialisme umanista. Sa vision del mond e de l’astrada occitana nos van mancar… Per çò de son òbra literària, caup de tèmas, d’assags e de fondamentas qu’es venguda un miralh de la cultura nòstra, dins la totalitat de sas fàcias. De tornar legir e descobrir.

Joan Fourié

  

libres

Pèire Godolin - Edicion comentada e traduccion integrala

Sortiguèt en febrièr de 2009 a las edicions Privat lo libre Pèire Godolin. Oeuvres complètes. L'edicion es estada aprestada per Pèire Escudé.

Pèire Godolin – De las annadas 1600 fins 1649 ont morís, de la fin de l’umanisme fins a la començança de la provincializacion, Godolin ten de cantar e de representar l’imatge complèxe e multiple d’una societat tolosana, occitana, francesa, en mutacion complèta.

Lo cap del camin - Pèire Gogaud

Lo cap del camin es un pichon roman de Pèire Gogaud (Brenac 1912, Carcassonna 1988). Una òbra d'una granda sensibilitat. Sortiguèt en 1973.

L'autor manifèsta aquí una ambicion literaria plan rara en occitan, s'assaja per moment a distòrdre la narracion al servici de son subjècte e capita. Sap, amb intelligéncia, defugir trapèlas e luòcs comuns que son sempre a man de sorgir.

 
 

cultura, opinions...

Sus l'unitat de la lingüistica occitana

En julhet de 2017, a Albi dins l'encastre del XIIen congrès de l'AIEO, Patric Sauzet s'interrogava sus l’unitat de la lingüistica occitana.

Resumit (sorsa AIEO) : Los estudis occitans e particularament la lingüistica occitana son uèi pausats coma un camp especific. L’AIEO i a contribuït centralament e n’a promoguda la qualitat. Nòstra disciplina es pas per tant dispensada de s’interrogar sus son estatut.

Albi - Ligams entre l'occitan e lo catalan

Lo 17 de febrièr lo Centre Occitan Ròcaguda (COR) d'Albi organiza una vesprada dedicada als ligams entre la lenga occitana e la lenga catalana. Presentacion del COR :

Vos convidam lo dissabte 17 de febrièr a 5 oras del vèspre al Centre Occitan Ròcaguda per una descobèrta dels ligams lingüistics e culturals entre l’occitan e lo catalan.

 
 

sciéncias e tecnicas

Espaci - Falcon Heavy - An capitat !

Lo dimars 6 de febrièr de 2018 la societat SpaceX capitèt de mandar dins l'espaci la primièra fusada Falcon Heavy dempuèi son spacepòrt de Cap Canaveral en Florida.

Carga utila : lo cabriolet roge cerièisa d'Elon Musk, fondator de la societat. Direccion : Mars o la cencha d'asteroïdas del sistèma solar.

Aquela fusada es la mai poderosa mandada en orbit dempuèi las miticas Saturn del programa american Apollo e l'Energia russa.

Educacion - Lo projècte ERASMUS +

Foguèt a la davalada de 2016 que lo programa ERASMUS + « l'Educacion al Desvolopament Durable dins nòstras lengas » debutèt a l’iniciativa de las conselhièras pedagogicas d’occitan de l’Acadèmia de Montpelhièr.

Pilotat pel Centre interregional de desvolopament de l’occitan (CIRDÒC), lo projècte reünís 7 partenaris a travèrs 4 regions europèas (Occitània, Val d’Aran, Val d’Aosta e Piemont) dins las qualas 6 lengas son parladas : l’occitan, lo francoprovençal, lo catalan, lo francés, l’espanhòl e l’italian.

 
 

politica, economia...

Lemòtges - Signatura de la convencion per l'ensenhament de l'occitan

Es estada signada a Lemòtges lo 2 de febrièr de 2018 la convencion per lo desvolopament e l'estructuracion de l'ensenhament de l'occitan dins l'acadèmia.

Los signataris son : Daniel Auverlot, rector de l'acadèmia, Alain Rousset, president del conselh regional de Nòva Aquitània e Charline Claveau-Abbadie, presidenta de l'Ofici public de la lenga occitana.

Manifestacions del 3 febrièr de 2018

Genièr de 2018, lo Collectiu Occitan organizator de las manifestacions del 3 de febrièr de 2018 per demandar una preséncia mai importanta de la lenga occitana a la television, comunica :

La lenga e la cultura occitanas an un besonh imperatiu, absolut, dins lo mond tal coma es ara, d'aver accès als mèdias de massa e d'en primièr, d'una preséncia « normala » a la television publica.

Es un relai indispensable per tota l'accion educativa e culturala qu'es menada per las associacions.