Preséncia de la lenga dins la vida publica, militantisme, Hollande, litteratura occitana : punt de vista e reflexions de Domergue Sumien. Una entrevista del Jornalet : [ligam]

Extrach : "Çò ideal seriá de practicar l’occitan sens paur, tostemps, amb totas menas de personas. Mas sovent es pas possible. Donc almens cal assajar de parlar occitan dins de situacions qu’òm pòt assumir de manièra rasseguranta, de tal biais qu’òm i tròbe de plaser. Mas cal èsser lucid : e mai quand volètz parlar occitan de manièra pacifica, tranquilla e non militanta, de situacions conflictualas finisson que s’impausan sempre, tard o d’ora. Regularament, tombatz sus d’occitans alienats que regetan violentament la lenga de lor país e que refusan de l’ausir o de la legir dins la vida publica. L’afar del mètro de Tolosa o mòstra ben. Que òc : sèm dins una situacion de conflicte lingüistic. Es un conflicte que nos es impausat cada jorn a causa de la penetracion forçada del francés, de l’italian e de l’espanhòl dins lo territòri de la lenga occitana. Existís pas de coexisténcia armoniosa entre occitan e francés, entre occitan e espanhòl o entre occitan e italian : es un mite.

[...]

"L’occitanisme aguèt de succèsses dins los ans 60 e 70, mas coneguèt una crisi terribla dins los ans 80 que lo menèt al minimalisme e gaireben a un risc de suicidi intellectual (malgrat d’excepcions notablas).

Uèi i a de tendéncias contradictòrias dins los rapòrts entre occitanisme e politica. Çò positiu es qu’evolucionam pauc a cha pauc vèrs lo professionalisme, vèrs una diversitat màger en musica e literatura, vèrs una vision pus equilibrada de l’espaci occitan e vèrs una acceptacion de l’independentisme coma una opinion respectabla, e mai se rèsta minoritària dins l’occitanisme. Çò que nos manca, son quatre causas :

  1. Es indispensable d’organizar la transmission de la lenga occitana entre las generacions, dins de familhas volontàrias e en organizant de nuclèus —o de rets— de locutors complets e actius. Lo sociolingüista american Joshua Fishman o explica fòrça plan dins Reversing Language Shift (Inversar la substitucion lingüistica, 1991). Del mai seguirem aqueles objectius, del mai la lenga occitana serà audibla dins la societat, del mai poirem far pression per obténer de cambiaments culturals e politics.
  2. Se cal avisar qu’una revendicacion  independentista ajuda las lengas minorizadas a subreviure pus eficaçament. Es lo cas uèi per lo catalan, lo basco, lo galèc, lo còrs, lo sarde, lo galés, lo breton (un pauc) e lo gaelic escocés (un pauc). Foguèt tanben lo cas, recentament, per las lengas minorizadas de l’èx-URSS, l’eslovac, l’eslovèn e l’albanés de Kosova. L’independentisme, e mai siá dificil dins l’estat francés, nos ajuda a analisar lo conflicte lingüistic amb mai de luciditat e mens de tabós. Joshua Fishman a parlat d’aquel tèma dins Language and nationalism (1973).
  3. L’occitanisme politic deu parlar a la populacion occitana coma es. Se cal pas limitar a la lenga e a la liberacion nacionala, tanben cal parlar de longa de las preocupacions socialas e economicas dels abitants del país, amb una analisi fòrta, d’un biais franc, sens autocensura, mas sens exageracion tanpauc. L’autocensura, que consistís a relegar los tèmas especificament “occitans” en fin de programa, en linhas pichonas, es una estrategia totalament ineficaça ; empacha la populacion de remarcar que i a de movements politics occitans.
  4. Cal perseguir los esfòrces de professionalizacion, tant dins l’occitanisme cultural coma dins l’occitanisme politic. Cal mai de permanents, mai d’argent per menar campanha, mai de mecenatge privat e mai de soscripcions popularas. Es fòrça malaisit, solid, mas cal passar per aquelas fasas per se desvolopar."
 

Libres


Faulas dau fabulós Esòp

esop-gui-matieuFaulas dau fabulós Esòp - Adaptacion de Gui Matieu
IEO-CREO Provença - 2016 - 46 paginas - 10 èuros
ISBN : 978-2-9530712-5-2

Lo CREO-Provença presenta una adaptacion de las Faulas d'Esòp.

Quatrena de cobèrta : Amb sei fablas Esòp en Grècia durbiguèt una draia que de molons de bablejaires anavan segre e seguisson totjorn 2500 ans après. Autors deis isopets de l'Atge-Mejan e poètas mai tardiers coma La Fontaine pesquèron dins aquelei tèxts moraus que nos vènon d'un temps que lei bèstias parlavan.

Sul libre 'Le couteau sur la langue' de Renat Merle

couteau-sur-la-langue-merleUn article de Cristian Rapin. Sorsa : Lo Lugarn numèro 82.

Le couteau sur la langue de Renat Merle es un roman escrit, coma lo títol o revèla, en francés. Es un bon roman, rondament menat, de bon legir que s’apièja sus de donadas vertadièras e que las utiliza amb umor.

En bon coneisseire de l’istòria de l’occitanisme politic, l’autor s’apièja sus de tròces d’istòria viscuda.

 

Cultura, opinions...


2017 : Total Festum a 12 ans !

Dins sa revista numèro 7 dels meses de mai e junh de 2017 lo conselh regional de la region Occitània presentava lo festenal Total Festum.

En junh de 2017, Total Festum (la fèsta de la catalanitat e de l’occitanitat) festejarà sos 12 ans. Tot comencèt en 2006, dins l’anciana region Lengadòc-Rosselhon, amb una volontat politica de crear un eveniment fòrt, regulièr : un rendez-vos annadièr per la mesa en valor de las lengas del territòri regional. La data de la sant Joan es estada causida coma simbòl de renaissença e de jovença.

Qualques remembres - Ives Roquetas

Un pauc d'istòria. Dins la revista Lo Lugarn numèro 69 (automne de 1999) Ives Roqueta balhava qualques unes de sos remembres. Torna sus qualques tempses fòrts, coma las garrolhas al dintre de l'IEO, los primièrs libres editats. Aquelas nòtas, anecdòtas, uèi nos assabentan sus l'occitanisme dels tres decennis que van de 1950 entrò a 1980. De legir per melhor comprene las posicions de cadun.

 

Sciéncias e tecnicas


La resisténcia bacteriana als antibiotics

potingas13/01/17 - Fernand Vedel sul site de l'ADEO presenta lo problèma de la resisténcia bacteriana als antibiotics. Resisténcia venguda amb lo temps una vertadièra menaça per la santat.

L'autor definís sucessivament las familhas d'antibiotics e la nocion d'antibioresisténcia bacteriana, abans de donar la posicion, fàcia al problèma, d'un organisme coma l'ONU.

Montpelhièr - ESA - Nanosatellits

robusta12/05/17 - Lo Centre Espacial Universitari de Montpelhièr (CSU) ven d'èsser seleccionat per l'ESA (European Space Agency) per rejónher lo sieu programa Fly your Satellite.

La candidatura de l'ISAE-Supaero de Tolosa es pas estada retenguda.

 

Politica, economia...


Eleccions legislativas de 2017 - Partit Occitan

partit-occitan-legislatives-2017Lo Partit Occitan presenta sos candidats e los candidats que sosten per las eleccions legislativas de 2017.

Aquí çai sos la lista amb lo nom dels relevaires, la circonscripcion e lo departament.

Eleccions legislativas de 2017 lo PNO comunica

pno-legislatives-2017Comunicat de premsa : Lo Partit de la Nacion Occitana presenta Jeròni Picas coma candidat a las eleccions legislativas del 11 e 18 de junh de 2017 dins la 8ena circonscripcion de Nauta Garona amb coma relevaira Dominique Darrozes.