Preséncia de la lenga dins la vida publica, militantisme, Hollande, litteratura occitana : punt de vista e reflexions de Domergue Sumien. Una entrevista del Jornalet : [ligam]

Extrach : "Çò ideal seriá de practicar l’occitan sens paur, tostemps, amb totas menas de personas. Mas sovent es pas possible. Donc almens cal assajar de parlar occitan dins de situacions qu’òm pòt assumir de manièra rasseguranta, de tal biais qu’òm i tròbe de plaser. Mas cal èsser lucid : e mai quand volètz parlar occitan de manièra pacifica, tranquilla e non militanta, de situacions conflictualas finisson que s’impausan sempre, tard o d’ora. Regularament, tombatz sus d’occitans alienats que regetan violentament la lenga de lor país e que refusan de l’ausir o de la legir dins la vida publica. L’afar del mètro de Tolosa o mòstra ben. Que òc : sèm dins una situacion de conflicte lingüistic. Es un conflicte que nos es impausat cada jorn a causa de la penetracion forçada del francés, de l’italian e de l’espanhòl dins lo territòri de la lenga occitana. Existís pas de coexisténcia armoniosa entre occitan e francés, entre occitan e espanhòl o entre occitan e italian : es un mite.

[...]

"L’occitanisme aguèt de succèsses dins los ans 60 e 70, mas coneguèt una crisi terribla dins los ans 80 que lo menèt al minimalisme e gaireben a un risc de suicidi intellectual (malgrat d’excepcions notablas).

Uèi i a de tendéncias contradictòrias dins los rapòrts entre occitanisme e politica. Çò positiu es qu’evolucionam pauc a cha pauc vèrs lo professionalisme, vèrs una diversitat màger en musica e literatura, vèrs una vision pus equilibrada de l’espaci occitan e vèrs una acceptacion de l’independentisme coma una opinion respectabla, e mai se rèsta minoritària dins l’occitanisme. Çò que nos manca, son quatre causas :

  1. Es indispensable d’organizar la transmission de la lenga occitana entre las generacions, dins de familhas volontàrias e en organizant de nuclèus —o de rets— de locutors complets e actius. Lo sociolingüista american Joshua Fishman o explica fòrça plan dins Reversing Language Shift (Inversar la substitucion lingüistica, 1991). Del mai seguirem aqueles objectius, del mai la lenga occitana serà audibla dins la societat, del mai poirem far pression per obténer de cambiaments culturals e politics.
  2. Se cal avisar qu’una revendicacion  independentista ajuda las lengas minorizadas a subreviure pus eficaçament. Es lo cas uèi per lo catalan, lo basco, lo galèc, lo còrs, lo sarde, lo galés, lo breton (un pauc) e lo gaelic escocés (un pauc). Foguèt tanben lo cas, recentament, per las lengas minorizadas de l’èx-URSS, l’eslovac, l’eslovèn e l’albanés de Kosova. L’independentisme, e mai siá dificil dins l’estat francés, nos ajuda a analisar lo conflicte lingüistic amb mai de luciditat e mens de tabós. Joshua Fishman a parlat d’aquel tèma dins Language and nationalism (1973).
  3. L’occitanisme politic deu parlar a la populacion occitana coma es. Se cal pas limitar a la lenga e a la liberacion nacionala, tanben cal parlar de longa de las preocupacions socialas e economicas dels abitants del país, amb una analisi fòrta, d’un biais franc, sens autocensura, mas sens exageracion tanpauc. L’autocensura, que consistís a relegar los tèmas especificament “occitans” en fin de programa, en linhas pichonas, es una estrategia totalament ineficaça ; empacha la populacion de remarcar que i a de movements politics occitans.
  4. Cal perseguir los esfòrces de professionalizacion, tant dins l’occitanisme cultural coma dins l’occitanisme politic. Cal mai de permanents, mai d’argent per menar campanha, mai de mecenatge privat e mai de soscripcions popularas. Es fòrça malaisit, solid, mas cal passar per aquelas fasas per se desvolopar."
  

libres

Lenga de pelha - Joan-Pau Verdier

Lo libre-CD de Joan-Pau Verdier Lenga de pelha recampa 22 cronicas radiofonicas en version tèxt e àudio.

L'edicion e de la difusion son assegurada per Novelum - IEO Perigòrd al prètz de 12 èuros.

L'autor anima dempuèi vint ans l'emission Meitat-chen, meitat-pòrc cada dimenge sus France-Bleu Perigòrd. Aquí denóncia, en occitan, los absurditats, incoeréncias e autras bestisas de nòstre temps

'La technique ou l'enjeu du siècle' de Jacques Ellul

Jacques Ellul foguèt un dels pensaire màger del fenomèn tecnic al sègle XX. Es dins lo libre La Technique ou l'enjeu du siècle que pel primièr còp presentava sas idèas.

Luènh lo limitar lo fenomèn al las maquinas e a sos aspèctes materials, als espleches, a l'automatizacion dins l'industria, lo prend dins sa globalitat.

Es per el caporal de considerar las tecnicas d'organizacion, d'informacion, de propaganda. Vei lor ròtle sul mond, sus las societats, suls òmes coma fondamental. La tecnica es per el un tot que motla los aparelhs d'Estat, l'economia, las societats e los òmes  ; una clau, l'encastre indefugible per capitar e donc se manténer.

 
 

cultura, opinions...

Puègnautièr - Las Ivernalas de Cabardés

Se debanaràn lo divendres 26 e lo dissabte 27 de genièr Las Ivernalas de Cabardés. L'eveniment es organizat per l'IEO-Aude e lo Servici Cultural de Puègnautièr.

Tres rendètz-vos son al programa  :

Cultura - Tolosa - Convivéncia

Dins sa revista à Toulouse d'octobre/novembre de 2017 la vila de Tolosa presentava, en occitan, una entrevista d'Alem Surre-Garcia. L'article :

« Tolosa foguèt totjorn dubèrta ».

Per melhorar la coesion sociala en vila, la Comuna de Tolosa se vòl apuejar sus las valors portadas per la cultura d’òc. Es lo plan Convivéncia. L’escrivan Alem Surre-Garcia nos detalha son contengut.

 
 

sciéncias e tecnicas

Gastronomia - Manjar d'insèctes

La societat Micronutris basada a Sant Orenç de Gamevila a costat de Tolosa produsís e comercializa dempuèi qualques ans d'insèctes per la consomacion umana.

Mai d'un trentenat de produches son disponibles sus lor botiga en linha aquí. Tre la debuta se son posicionats sus una dralha respectuosa de l'environament. Ciblan los magazins biòs e las espicariás finas.

Automobila - Alpine - La berlineta A110 torna

La marca automobila Alpine, mitica dins las annadas seisantas e setantas, se reviscola amb la produccion d'una novèla A110. Es estada presentada al mes de decembre de 2017.

Los qualques 2 000 exemplaris que preveson de fabricar per lo lançament son estats venduts en tres jorns.

 
 

politica, economia...

Manifestacions del 3 febrièr de 2018

Genièr de 2018, lo Collectiu Occitan organizator de las manifestacions del 3 de febrièr de 2018 per demandar una preséncia mai importanta de la lenga occitana a la television, comunica :

La lenga e la cultura occitanas an un besonh imperatiu, absolut, dins lo mond tal coma es ara, d'aver accès als mèdias de massa e d'en primièr, d'una preséncia « normala » a la television publica.

Es un relai indispensable per tota l'accion educativa e culturala qu'es menada per las associacions.

Eleccions en Catalonha - Lo PNO comunica

Après las eleccions del 21 de decembre de 2017 en Catalonha, lo Partit de la Nacion Occitana comunica :

Eleccions en Catalonha

Lo dijòus 21 de decembre de 2017 unes 5 780 775 electors emai electrices catalans ciutadans de la Generalitat de Catalunya o residents a l’estrangièr èran cridats a las urnas per designar lors deputats al Parlament de Catalonha.

Aquestas eleccions convocadas en aplicacion de l’article 155 de la constitucion coloniala espanhòla de 1978 venián apuèi la declaracion Unilaterala d’Independéncia de Catalonha proclamada lo 27 d’octòbre de 2017 per la majoritat sobeiranista eissida de las eleccions de setembre de 2015.