Corrièr dels lectors La Setmana 906 febrièr de 2013. Sus Enric Pascal de Ròcaguda :

h-de-rochegudeRòcaguda - Mercegi La Setmana d'aver consacrat una brava plaça al sabent Enric Pascal de Ròcaguda. Voldriai simplament ajustar que lo Centre Cultural Occitan d'Albigés a volgut presentar la part gaire coneguda de son trabalh, en particular son òbra sus l'occitan. Lo Parnassa publicat en 1819, balha pas qu'una partida de sas recèrcas suls trobadors ; lo manuscrit "definitiu", prèste tre 1797, conten fòrça mai de poètas e de pèças. Lo prefaci, uèi encara comentat favorablament pels lingüistas, èra escrich 22 ans abans l'estampatge. Dins la seguida, Ròcaguda a trabalhat al Glossaire Occitanien pour servir à l'intelligence des poésies des troubadours. Per causir los mots pus dificiles, a copiat los 9 600 vèrses de la Canso, "Istòria de la guèrra contra los albigeses ", lo Roman de Girard de Rosselhon, la darrièra partida del Breviari d'Amor, Philomena, Jaufre, La Vida de Sant Onorat, un Novèl Testament del sègle XIV, los Psalmes en catalan e plan maites tèxtes ancians. Causir los mots, mai de 16 000, cercar lor significacion, foguèt un trabalh de mantunas annadas.

Lo prefaci, un pauc modificat dins lo Glossari estampat en 1819, balha las explicacions de l'autor sus l'origina de las lengas romanicas, mai que mai l'italian e l'occitan. Ròcaguda i precisa plan que l'occitan es pas una "lenga maire" mas qu'es coma las autres lengas romanicas, amai se se tròba la pus pròcha del latin literari ; sus aquel punt, s'opausa a divèrses erudits del sègle XVIII e tanben a Raynouard : per aqueles, la lenga d'òc èra intermediària entre lo latin e las autras lengas romanicas. En parallèl, Ròcaguda a copiat las cançons dels "trouvères" e un grand nombre de lors romans ; coneissiá tanplan las òbras en ancian francés coma la literatura trobadorenca. Aital, en oposicion als conservadors de la Bibliotèca Nacionala, podiá afortir l'anterioritat de l'òbra dels trobadors. Tanben, a trabalhat sus l'italian, sul castelhan, sul catalan e sul portugés : òm pòt dire que foguèt lo primièr romanista.

Ròcaguda semble lo primièr a aver comprés l'importància de la Canso de la Crosada [...] ; fa referéncia a d'autres manuscrits incomplets e a la version en pròsa dins "Histoire du Langedoc" ; precisa dins lo prefaci del Parnassa qu'aquela guèrra es a l'origina de la disparicion dels trobadors. En resumit, a entamenat un estudi seriós de la Canso un quarantenat d'annadas abans Fauriel.

Pendent un quinzenat d'annadas, Ròcaguda a sostengut una correspondéncia amb Raynouard qu'èra demandaire de conselhs emai d'ajuda, çò que manquèt pas de far lo sabent albigés coma o indicam dins lo libre que ven de paréisser. En resumit, Ròcaguda foguèt un precursor desconegut. De son vivent, aguèt pas la moneda per publicar la totalitat de son òbra e après sa mòrt, son trabalh delmorèt amagat dins son ostal un cinquantenat d'annadas.

Es atal que son trabalh sus l'occitan de son temps es tanben desconegut. Pr'aquò dins sos manuscrits se tròba un diccionari de rimas de 13 000 dintradas prèste per l'edicion, un libre de 220 cançons e tèxtes a la mòda dins la sociétat urbana a la debuta del sègle XIX, prèste el tanben a èsser editat, una lista de biaisses de dire que foguèron estudiats per Cristian Laus, un trabalh sul nom occitan de las plantas, la debuta d'un diccionari. Èra plan conscient que caliá fargar d'otisses per promòure la lenga d'aicí que d'autres, qu'aviá costejats a París, s'esperforçavan de redusir a un patés.

Es tot aquò que lo Centre Cultural Occitan d'Albigés vòl melhor far conéisser amb una mòstra, un libre, de conferéncias e, a la davalada, un numèro especial de la Revista de Tarn.

Ramon Ginolhac

  

libres

Pichons vos vau contar - Aimat Tastaire

L'IEO d'Òlt propausa (2014) lo libre Pichon vos vau contar.

L’autor, Aimat Tastaire, presenta aquí un libre compausat de sièis novèlas pels enfants.

« Ma maire aviá d’istorietas imaginàrias e d’unes còps fantasticas coma l’estranh mercejament d’un fachilièr, l’ajuda a un farfadet nafrat o la visita d’un castèl embreissat ; mas tanben las coquinariás, la maissantisa, o al sens contra, l’amabilitat dels enfants quand o cal dins la vida de cada jorn. »

Istòrias medievalas - Griselda Lozano

Lo dimècres 13 de junh de 2018 al Musèu d'Istòria de Catalonha a Barcelona, Griselda Lozano presentèt lo sieu darrièr libre titolat Istòrias medievalas. Es editat per Larkos.

Aquel libre recampa las contribucions de l'autora al webzine Jornalet. Son de racontes cortets escriches en occitan sus de tematicas istoricas ligadas a l'Edat Mejana.

 
 

cultura, opinions...

Sus la literatura occitana contemporanèa - Joan-Ives Casanòva

A l'escasença del XIen congrès de l'AIEO en 2014, Joan-Ives Casanòva balhèt un conferéncia titolada : Mirau de l'escritura e escritura dau mirau : la literatura occitana de uei.

Tornam publicar aicí un extrach d'aquela dicha. Un tèxt en rompedura amb las visions sovent beatas, superficialas, pauc documentadas de la critica occitana. Sa vision pr'aquò de l'òbra de Joan Bodon, limitada a un aspècte purament formals (la longor de las frasas), sembla un pauc ninòia.

Sus la lexicografia occitana - Joan Thomàs

Dins son libre Lingüistica e renaissentisme occitan (IEO-Edicion, 2006) Joan Thomàs dedica un capítol complet a la lexicografia occitana. Tornam publicar çai jos sa conclusion.

La filiacion en lexicografia. Conclusion.

La primièra conclusion que podèm tirar d'aquel estudi de la lexicografia occitana es d'en primièr l'existéncia d'una tradicion dins la produccion lexicografica. Aquela tradicion inaugurada pel tolosan Jean Doujat se pòt legir al travèrs de las influéncias d'un diccionari sus l'autre, d'un autor sus l'autre. Mas es pas una tradicion de trabalh lexicografic, si que non una tradicion d'imitacion de modèls anteriors – pas totjorn occitans, es lo cas per Laus que s'inspira de diccionaris catalans e de Taupiac que pren lo vocabulari de Martoré – mai o men represes e que dintran dins una negociacion amb l'autor de diccionari. Lo trabalh analitic qu'apareis a la lectura de l'article « taula » mòstra non pas sonca cossí los autors se son copiats e de còps que i a enriquits en mutualizant los diferents apòrts mas subretot cossí son demorats embarrats dins una tradicion del lexic o del glossari.

 
 

sciéncias e tecnicas

Propulsion electrica plasma

Març de 2018. L'agéncia Espaciala Europèa (ESA) ven de realizar los primièrs tèsts d'un motor a propulsion plasma qu'emplega coma gaz l'aire.

La propulsion plasma es, dempuèi qualques ans, emplegada pels satellits. Aquò's una propulsion electrica. Lo gaz utilizat per generar lo plasma es generalament lo xenon, los ions escampats son pro pesuc çò que permet una bona eficacitat del sistèma de propulsion.

Las estacions de taxis de Volocopter

La societat Volocopter basada en alemanha presentèt lo 17 d'abril de 2018 sa concepcion de las infrastructuras de transpòrt urban per dròne de deman : una combinason de Volo-Hubs e de Volo-Ports.

Aqueles se pòdon integrar a las arquitecturas urbanas actualas a mendre còst. Es al torn d'aqueles elements que la societat prevei d'organizar lo sieu servici de taxi volant.

 
 

politica, economia...

Forum occitan de 2018

Los organizators del Forum occitan dich La Dintrada, que se debana cada an dempuèi qualques temps al mes de setembre e que se vòl luòc de reflexion sus l'occitanisme, comunican sus çò que preveson per 2018.

D'en primièr la data. Lo forum, que se vòl ciutadan, pausarà las siás valisas a Tolosa lo 22 de setembre.

París - Roergue - Gastronomia

Ven de se dubrir (fin de 2017) en Illa de França un supermercat Les Halles de l'Aveyron dedicat als produches roergats. Es la cooperativa Unicor qu'es a l'origina del projècte.

Es localizat a Saint-Gratien en Val d'Oise.

Aquò's pas la primièra estructura d'aquela mena. Les Halles de l'Aveyron d'Herblay, totjorn en Val d'Oise, permetan ja als parisencs de s'aprovisionar en produches de qualitat dempuèi 2014. Lor primièr magazin dubriguèt a Rodés en 2008.