Corrièr dels lectors La Setmana 906 febrièr de 2013. Sus Enric Pascal de Ròcaguda :

h-de-rochegudeRòcaguda - Mercegi La Setmana d'aver consacrat una brava plaça al sabent Enric Pascal de Ròcaguda. Voldriai simplament ajustar que lo Centre Cultural Occitan d'Albigés a volgut presentar la part gaire coneguda de son trabalh, en particular son òbra sus l'occitan. Lo Parnassa publicat en 1819, balha pas qu'una partida de sas recèrcas suls trobadors ; lo manuscrit "definitiu", prèste tre 1797, conten fòrça mai de poètas e de pèças. Lo prefaci, uèi encara comentat favorablament pels lingüistas, èra escrich 22 ans abans l'estampatge. Dins la seguida, Ròcaguda a trabalhat al Glossaire Occitanien pour servir à l'intelligence des poésies des troubadours. Per causir los mots pus dificiles, a copiat los 9 600 vèrses de la Canso, "Istòria de la guèrra contra los albigeses ", lo Roman de Girard de Rosselhon, la darrièra partida del Breviari d'Amor, Philomena, Jaufre, La Vida de Sant Onorat, un Novèl Testament del sègle XIV, los Psalmes en catalan e plan maites tèxtes ancians. Causir los mots, mai de 16 000, cercar lor significacion, foguèt un trabalh de mantunas annadas.

Lo prefaci, un pauc modificat dins lo Glossari estampat en 1819, balha las explicacions de l'autor sus l'origina de las lengas romanicas, mai que mai l'italian e l'occitan. Ròcaguda i precisa plan que l'occitan es pas una "lenga maire" mas qu'es coma las autres lengas romanicas, amai se se tròba la pus pròcha del latin literari ; sus aquel punt, s'opausa a divèrses erudits del sègle XVIII e tanben a Raynouard : per aqueles, la lenga d'òc èra intermediària entre lo latin e las autras lengas romanicas. En parallèl, Ròcaguda a copiat las cançons dels "trouvères" e un grand nombre de lors romans ; coneissiá tanplan las òbras en ancian francés coma la literatura trobadorenca. Aital, en oposicion als conservadors de la Bibliotèca Nacionala, podiá afortir l'anterioritat de l'òbra dels trobadors. Tanben, a trabalhat sus l'italian, sul castelhan, sul catalan e sul portugés : òm pòt dire que foguèt lo primièr romanista.

Ròcaguda semble lo primièr a aver comprés l'importància de la Canso de la Crosada [...] ; fa referéncia a d'autres manuscrits incomplets e a la version en pròsa dins "Histoire du Langedoc" ; precisa dins lo prefaci del Parnassa qu'aquela guèrra es a l'origina de la disparicion dels trobadors. En resumit, a entamenat un estudi seriós de la Canso un quarantenat d'annadas abans Fauriel.

Pendent un quinzenat d'annadas, Ròcaguda a sostengut una correspondéncia amb Raynouard qu'èra demandaire de conselhs emai d'ajuda, çò que manquèt pas de far lo sabent albigés coma o indicam dins lo libre que ven de paréisser. En resumit, Ròcaguda foguèt un precursor desconegut. De son vivent, aguèt pas la moneda per publicar la totalitat de son òbra e après sa mòrt, son trabalh delmorèt amagat dins son ostal un cinquantenat d'annadas.

Es atal que son trabalh sus l'occitan de son temps es tanben desconegut. Pr'aquò dins sos manuscrits se tròba un diccionari de rimas de 13 000 dintradas prèste per l'edicion, un libre de 220 cançons e tèxtes a la mòda dins la sociétat urbana a la debuta del sègle XIX, prèste el tanben a èsser editat, una lista de biaisses de dire que foguèron estudiats per Cristian Laus, un trabalh sul nom occitan de las plantas, la debuta d'un diccionari. Èra plan conscient que caliá fargar d'otisses per promòure la lenga d'aicí que d'autres, qu'aviá costejats a París, s'esperforçavan de redusir a un patés.

Es tot aquò que lo Centre Cultural Occitan d'Albigés vòl melhor far conéisser amb una mòstra, un libre, de conferéncias e, a la davalada, un numèro especial de la Revista de Tarn.

Ramon Ginolhac

 

libres


Los ensenhaments de M. Lapluma - Andrieu Lagarda

Los ensenhaments de M. Lapluma de Andrieu Lagarda (Letras d'òc, 2017, 15 x 21 cm, 160 paginas, 20 €, ISBN : 978-2-916718-76-7).

Aqueste libre recampa una garba de cronicas d'Andrieu Lagarda dedicadas a la lenga occitana, paregudas pel primièr còp dins la revista Lo Gai Saber.

D'un biais risolièr e umoristic, l'autor balha conselhs e ensenhaments a totes los que vòlon escriure en lenga occitana.

Lo sagèl del secret - Gui Vialà

Lo sagèl del secret de Gui Vialà (IEO, colleccion Crimis, 1995, 75 paginas, 6 €).

Après Par o impar paregut en 1984 Gui Vialà publicava un autra roman policièr Lo sagèl del secret dins la jova collecion Crimis de l'IEO.

Extrach : « ... Agachèt un moment aquel bolegadís puèi profèitet d’un embolh de las autòs per traversar. Çò que lo tirava de l’autre costat èra lo magasin de monsur Marc.

« Aquí se vendiá de timbres de colleccion. Darrièr la vitra èran presentadas de pochetas amb de timbres de gaireben totes los païses : polits images de bèstias, de flors, de monuments, tot aquò plen de colors. I aviá tanben de cartas e d’envolòpas que portavan un sagèl que se disiá del "primièr jorn" d’emission. Res de rar. Se met pas jol nas de tot lo monde, çò que donariá benlèu de marridas idèas a de colleccionaires envejoses. Cada jorn l’òme s’arrestava davant aquelas vinhetas. Semblava prene plaser de las véser, puèi sens agachar las autras botigas e, totjorn dapàs, tornèt trobar la carrièra del Portal Nòu. Èra gaireben nuèit quand dobriguèt la pòrta de l’ostal. »

 

cultura, opinions...


Carcassona - Espectacle del grop ÒC : Lumina

Del 8 al 17 d'agost de 2017, cada ser a 21h30, lo Grop ÒC presenta dins lo teatre Jean Deschamps de la Ciutat de Carcassona l'espectacle son e lum Lumina.

Al programa : cavalièrs, bruèissas, dragons, unicòrns e autres animals fantastics, projeccions e efèctes especials, lo tot al servici d'una istòria que vos fa cabussar dins un raconte ligat a l'imaginari medieval dins un luòc unic al mond.

Pesenàs - Totèms e gigants

Los 1er e 2 de julhet de 2017 l'associacion Les Amis du Poulain basada a Pesenàs organizava en partenariat amb la Vila de Pesenàs, lo CIRDÒC e lo CFPCI (Centre Francés del Patrimòni Cultural Immaterial) la ronda dels totèms e gigants europèus.

Un eveniment màger pels totèms e gigants d'Occitània e de pertot.

 

sciéncias e tecnicas


Novèla usina Latécoère a Tolosa

Lo dijòus 13 de julhet de 2017 la primièra pèira de la novèla usina Latécoère es estada pausada a Tolosa, al pargue d'activitat de Montredon.

Aquela usina, dicha del futur, es estada concebuda tre la debuta amb d'espleches numerics, aquò ne farà una usina zèro papièr. Demai, un còp acabada, la produccion serà completament automatizada (produccion 4.0). L'investiment s'amonta a 25 milions d'èuros.

París - Pollucion - Justícia

Clotilde Nonnez, ajudada per l'associacion Respire, debutèt lo dimècres 7 de junh de 2017, una accion en justícia contra l'Estat francés per carence fautive. Parisenca es malauta. En causa : la pollucion atmosferica permanenta a París.

Après son arrivada dins los ans ochante venguèt asmatica e sofrís al quotidian dempuèi trente ans de multiplas afeccions que los mètges atribuïsson directament a la pollucion.

 

politica, economia...


Eleccions legislativas de 2017 - Partit Occitan

partit-occitan-legislatives-2017Lo Partit Occitan presenta sos candidats e los candidats que sosten per las eleccions legislativas de 2017.

Aquí çai jos la lista amb lo nom dels relevaires, la circonscripcion e lo departament.

Eleccions legislativas de 2017 lo PNO comunica

pno-legislatives-2017Comunicat de premsa : Lo Partit de la Nacion Occitana presenta Jeròni Picas coma candidat a las eleccions legislativas del 11 e 18 de junh de 2017 dins la 8ena circonscripcion de Nauta Garona amb coma relevaira Dominique Darrozes.