Sus l'Esquèma Regional de desvolopament de l’occitan [ligam] - un article de la region Miègjorn-Pirenèus - site midipyrenees.fr

"La Region Miègjorn-Pirenèus ajuda dempuèi bèl brieu las accions de las associacions e estructuras de promocion de la lenga e de la cultura occitanas. A notadament multiplicat son budgèt per mai d’1,5 dempuèi 1998 per tal d’obrar a la transmission de l’occitan, lenga e cultura pròpias e vivas de Miègjorn-Pirenèus.

"Aquel procediment ten compte de la situacion e dels atots especifics de la nòstra region, de sa vocacion de dobèrtura euro-regionala e europenca, de sa volontat d’afortir e de desvolopar una personalitat singulara e dobèrta, de sa desirança de promòure una part integranta del patrimòni regional, nacional e mondial.

"Una etapa novèla per l’occitan

"Fin de 2005, la Region comandèt un rapòrt sus « los enjocs de la lenga e de la cultura occitanas dins l’encastre de las relacions interregionalas e euro-regionalas » que concluguèt al potencial fòrt de devolopament de la lenga e de la cultura occitanas dins la nòstra region, mercés notadament al "sector associatiu, a l’ora d’ara fèr de lança d’aquela vida culturala".

"Conformament a aquelas recomandacions, la Region Miègjorn-Pirenèus a elaborat un Esquèma regional de Desvolopament de l’Occitan que foguèt aprobat lo 20 de decembre de 2007.

"Se tracta per la Region de passar a una etapa novèla de promocion de l’occitan, pel biais d’una planificacion sul periòde 2008 - 2013 e d’una racionalisacion de l’intervencion regionala, dobèrta d’un punt de vista inter e euroregional.

"La Region que desira tanben convidar au caminament l’Estat, los ueit Conselhs Generaus de Mieijorn-Pirenèus, las estructuras intercomunaus (comunautats de comunas et d’aglomeracion, paises, parcs naturaus regionaus) motivadas per lo sosteng e lo desvolopament de la lenga e de la cultura occitanas tanvau las autas Regions d’Occitània, notablament las qui son egaument en cors de definicion d’ua politica culturau pluriannau de desvolopament de l’occitan (Aquitània e Lengadòc-Rosselhon) entà notablament desvolopar sinergias de projèctes e de mejans.

"Diversitat linguistica e culturala

"La diversitat lingüistica e culturala dins lo mond es un enjòc màger per las annadas venentas.

"La convencion sus la proteccion e la promocion de la diversitat de las expressions culturalas de l’UNESCO, adoptada a l’unanimitat lo 20 d’octòbre de 2005, dintrada en aplicacion lo 18 de març de 2007, precisa que la diversitat culturala deu èsser considerada coma un "patrimòni comun de l’umanitat" e sa "defensa coma un imperatiu etic, inseparable del respècte de la dignitat de la persona umana".

"Aquel tèxt que foguèt ratificat per França, tòrna afortir lo dreit sobeiran dels Estats d’elaborar de las politicas culturalas en vista de "aparar e promòure la diversitat de las expressions culturalas", d’un costat, e de "crear las condicions que permeton a las culturas de s’espandir e d’interagir liurament de tal biais que s’enriquiscan mutualament", d’autra part. Precisa que "La diversitat lingüistica es un element fondamental de la diversitat culturala."

"La lenga occitana es classificada a l’ora dara per l’UNESCO demest las lengas "en dangièr seriós d’extinccion", aquò deu apelar una politica volontarista de salvagarda e de desvolopament de la part de las diferentas collectivitats territorialas tocadas e de l’Estat."

  

libres

De qué soscas, grand paire ? - Amanç Batut

En mars de 2017 lo jornal Centre Presse dins sa rubrica en lenga occitana Aital òc ! presentava lo libre d'Amanç Batut publicat pel Grelh Roergàs De qué soscas, grand paire ?

Amanç Batut se soven e sosca...

« De qué soscas, grand paire ? » es la debuta d'una cançon de « Los de Sauvatèrra ». Aquí qualques paraulas de la cançon ont lo felen demanda a son papeta : « Conta me, parla me de ton país... »

E lo grand-paire canturleja son conte...

Pèire Godolin - Edicion comentada e traduccion integrala

Sortiguèt en febrièr de 2009 a las edicions Privat lo libre Pèire Godolin. Oeuvres complètes. L'edicion es estada aprestada per Pèire Escudé.

Pèire Godolin – De las annadas 1600 fins 1649 ont morís, de la fin de l’umanisme fins a la començança de la provincializacion, Godolin ten de cantar e de representar l’imatge complèxe e multiple d’una societat tolosana, occitana, francesa, en mutacion complèta.

 
 

cultura, opinions...

Prefaci de Robèrt Lafont a 'La grava sul camin' (IV)

Seguida del prefaci de Robèrt Lafont a La grava sul camin de Joan Bodon, (Edicion de Roergue, Rodés 1988). Part IV.

La debuta es aquí : [Primièra part] - [Segonda part] - [Tresena part]

L'estructura de La grava.

Vene de metre en rapòrt l'expulsion dau temps d'Alemanha e la composicion regulara de La grava.

L'expulsion es un fach de regularitat. Exactament, de circularitat.

Lo capítol Waldenburg que duerp lo libre es, digam-o tornarmai, lo ponch d'acabament dau periòde e trabalh forçat. Lei Rus arriban. Mai lo viatge fins Malarega se fai lentament : i caudrà lei detz capítols.

La segonda partida, consacrada a l'existéncia anteriora de l'Enric, s'acaba, dins lo capítol desen, Partissi, sus la frasa : « Sautèri sul vagon ».

Prefaci de Robèrt Lafont a 'La grava sul camin' (III)

Seguida del prefaci de Robèrt Lafont a La grava sul camin de Joan Bodon, (Edicion de Roergue, Rodés 1988). Part III.

La debuta es aquí : [Primièra part] - [Segonda part]

De La grava a L'evangèli

Èra, la risca, çò qu'avèm dich, testimòni d'escàndol ? Tot comptat, de qué podiá Bodon se'n faire reprovier ? De pas èstre estat « resistent » ? La question me sembla reglada. D'aver presentat leis Alemands dins son umanitat viscuda ? Èra ben çò mendre dins lo restabliment de justícia istorica, en 1956. D'aver denonciat lo « tuar de Bòchas » ? Benlèu que se barrava la via dau succès devèrs una critica encara dominada a senestra per la vulgata comunista. Mai dubrissiá dau meteis còp la via a un retorn sanitós sus se dau entiment francés. De tot biais, lo vesem jamai mesclat ai rebombs d'ideologia de la drecha petainista que mancan pas au començament deis annadas cinquanta. Es, dins l'agach deis Avaironés, un mestre d'escòla de senestra, comunizant, que collabòra a La Voix du Peuple.

 
 

sciéncias e tecnicas

Espaci - Falcon Heavy - An capitat !

Lo dimars 6 de febrièr de 2018 la societat SpaceX capitèt de mandar dins l'espaci la primièra fusada Falcon Heavy dempuèi son spacepòrt de Cap Canaveral en Florida.

Carga utila : lo cabriolet roge cerièisa d'Elon Musk, fondator de la societat. Direccion : Mars o la cencha d'asteroïdas del sistèma solar.

Aquela fusada es la mai poderosa mandada en orbit dempuèi las miticas Saturn del programa american Apollo e l'Energia russa.

Educacion - Lo projècte ERASMUS +

Foguèt a la davalada de 2016 que lo programa ERASMUS + « l'Educacion al Desvolopament Durable dins nòstras lengas » debutèt a l’iniciativa de las conselhièras pedagogicas d’occitan de l’Acadèmia de Montpelhièr.

Pilotat pel Centre interregional de desvolopament de l’occitan (CIRDÒC), lo projècte reünís 7 partenaris a travèrs 4 regions europèas (Occitània, Val d’Aran, Val d’Aosta e Piemont) dins las qualas 6 lengas son parladas : l’occitan, lo francoprovençal, lo catalan, lo francés, l’espanhòl e l’italian.

 
 

politica, economia...

Aude - Escambis occitans al conselh departamental

Lo conselh general del departament d'Aude comunica :

Lo Departament d'Aude vous balha rendètz-vos per una sesilha d'escambis, de discutidas e d'emergéncia collectiva lo dissabte 14 d'abril de 2018, de 9h a 14 h a l'Ostal del Departament, sala Gaston-Deferre, a Carcassona.

L'occitan, aquò's una lenga, unes parlaires, una cultura, femnas e òmes… L'occitan, es nosaus amassa !

Itàlia - Diversitat lingüistica

Dins sas nòvas de novembre de 2017 la Chambra d'Òc propausava un article de Giacomo Lombardo sus l'amassada que se tenguèt a Roma lo 22 de novembre de 2017 al subjècte de las minoritats lingüisticas del país.

Lo tornam publicar çai jos en occitan. Nos informa sus las accions menadas aval.

Diversitat lingüistica en Itàlia : un patrimòni europèu.

Après d’ans d’abséncia lo 22/11/2017, a Roma, lo Departament per los Afars Regionals e las Autonomias organizèt un encontre, portava sus las minoritats lingüisticas e sus l’estat d’aplicacion de la lei 482/99.