Sus l'Esquèma Regional de desvolopament de l’occitan [ligam] - un article de la region Miègjorn-Pirenèus - site midipyrenees.fr

"La Region Miègjorn-Pirenèus ajuda dempuèi bèl brieu las accions de las associacions e estructuras de promocion de la lenga e de la cultura occitanas. A notadament multiplicat son budgèt per mai d’1,5 dempuèi 1998 per tal d’obrar a la transmission de l’occitan, lenga e cultura pròpias e vivas de Miègjorn-Pirenèus.

"Aquel procediment ten compte de la situacion e dels atots especifics de la nòstra region, de sa vocacion de dobèrtura euro-regionala e europenca, de sa volontat d’afortir e de desvolopar una personalitat singulara e dobèrta, de sa desirança de promòure una part integranta del patrimòni regional, nacional e mondial.

"Una etapa novèla per l’occitan

"Fin de 2005, la Region comandèt un rapòrt sus « los enjocs de la lenga e de la cultura occitanas dins l’encastre de las relacions interregionalas e euro-regionalas » que concluguèt al potencial fòrt de devolopament de la lenga e de la cultura occitanas dins la nòstra region, mercés notadament al "sector associatiu, a l’ora d’ara fèr de lança d’aquela vida culturala".

"Conformament a aquelas recomandacions, la Region Miègjorn-Pirenèus a elaborat un Esquèma regional de Desvolopament de l’Occitan que foguèt aprobat lo 20 de decembre de 2007.

"Se tracta per la Region de passar a una etapa novèla de promocion de l’occitan, pel biais d’una planificacion sul periòde 2008 - 2013 e d’una racionalisacion de l’intervencion regionala, dobèrta d’un punt de vista inter e euroregional.

"La Region que desira tanben convidar au caminament l’Estat, los ueit Conselhs Generaus de Mieijorn-Pirenèus, las estructuras intercomunaus (comunautats de comunas et d’aglomeracion, paises, parcs naturaus regionaus) motivadas per lo sosteng e lo desvolopament de la lenga e de la cultura occitanas tanvau las autas Regions d’Occitània, notablament las qui son egaument en cors de definicion d’ua politica culturau pluriannau de desvolopament de l’occitan (Aquitània e Lengadòc-Rosselhon) entà notablament desvolopar sinergias de projèctes e de mejans.

"Diversitat linguistica e culturala

"La diversitat lingüistica e culturala dins lo mond es un enjòc màger per las annadas venentas.

"La convencion sus la proteccion e la promocion de la diversitat de las expressions culturalas de l’UNESCO, adoptada a l’unanimitat lo 20 d’octòbre de 2005, dintrada en aplicacion lo 18 de març de 2007, precisa que la diversitat culturala deu èsser considerada coma un "patrimòni comun de l’umanitat" e sa "defensa coma un imperatiu etic, inseparable del respècte de la dignitat de la persona umana".

"Aquel tèxt que foguèt ratificat per França, tòrna afortir lo dreit sobeiran dels Estats d’elaborar de las politicas culturalas en vista de "aparar e promòure la diversitat de las expressions culturalas", d’un costat, e de "crear las condicions que permeton a las culturas de s’espandir e d’interagir liurament de tal biais que s’enriquiscan mutualament", d’autra part. Precisa que "La diversitat lingüistica es un element fondamental de la diversitat culturala."

"La lenga occitana es classificada a l’ora dara per l’UNESCO demest las lengas "en dangièr seriós d’extinccion", aquò deu apelar una politica volontarista de salvagarda e de desvolopament de la part de las diferentas collectivitats territorialas tocadas e de l’Estat."

  

libres

Pichons vos vau contar - Aimat Tastaire

L'IEO d'Òlt propausa (2014) lo libre Pichon vos vau contar.

L’autor, Aimat Tastaire, presenta aquí un libre compausat de sièis novèlas pels enfants.

« Ma maire aviá d’istorietas imaginàrias e d’unes còps fantasticas coma l’estranh mercejament d’un fachilièr, l’ajuda a un farfadet nafrat o la visita d’un castèl embreissat ; mas tanben las coquinariás, la maissantisa, o al sens contra, l’amabilitat dels enfants quand o cal dins la vida de cada jorn. »

Istòrias medievalas - Griselda Lozano

Lo dimècres 13 de junh de 2018 al Musèu d'Istòria de Catalonha a Barcelona, Griselda Lozano presentèt lo sieu darrièr libre titolat Istòrias medievalas. Es editat per Larkos.

Aquel libre recampa las contribucions de l'autora al webzine Jornalet. Son de racontes cortets escriches en occitan sus de tematicas istoricas ligadas a l'Edat Mejana.

 
 

cultura, opinions...

Sus la literatura occitana contemporanèa - Joan-Ives Casanòva

A l'escasença del XIen congrès de l'AIEO en 2014, Joan-Ives Casanòva balhèt un conferéncia titolada : Mirau de l'escritura e escritura dau mirau : la literatura occitana de uei.

Tornam publicar aicí un extrach d'aquela dicha. Un tèxt en rompedura amb las visions sovent beatas, superficialas, pauc documentadas de la critica occitana. Sa vision pr'aquò de l'òbra de Joan Bodon, limitada a un aspècte purament formals (la longor de las frasas), sembla un pauc ninòia.

Sus la lexicografia occitana - Joan Thomàs

Dins son libre Lingüistica e renaissentisme occitan (IEO-Edicion, 2006) Joan Thomàs dedica un capítol complet a la lexicografia occitana. Tornam publicar çai jos sa conclusion.

La filiacion en lexicografia. Conclusion.

La primièra conclusion que podèm tirar d'aquel estudi de la lexicografia occitana es d'en primièr l'existéncia d'una tradicion dins la produccion lexicografica. Aquela tradicion inaugurada pel tolosan Jean Doujat se pòt legir al travèrs de las influéncias d'un diccionari sus l'autre, d'un autor sus l'autre. Mas es pas una tradicion de trabalh lexicografic, si que non una tradicion d'imitacion de modèls anteriors – pas totjorn occitans, es lo cas per Laus que s'inspira de diccionaris catalans e de Taupiac que pren lo vocabulari de Martoré – mai o men represes e que dintran dins una negociacion amb l'autor de diccionari. Lo trabalh analitic qu'apareis a la lectura de l'article « taula » mòstra non pas sonca cossí los autors se son copiats e de còps que i a enriquits en mutualizant los diferents apòrts mas subretot cossí son demorats embarrats dins una tradicion del lexic o del glossari.

 
 

sciéncias e tecnicas

Propulsion electrica plasma

Març de 2018. L'agéncia Espaciala Europèa (ESA) ven de realizar los primièrs tèsts d'un motor a propulsion plasma qu'emplega coma gaz l'aire.

La propulsion plasma es, dempuèi qualques ans, emplegada pels satellits. Aquò's una propulsion electrica. Lo gaz utilizat per generar lo plasma es generalament lo xenon, los ions escampats son pro pesuc çò que permet una bona eficacitat del sistèma de propulsion.

Las estacions de taxis de Volocopter

La societat Volocopter basada en alemanha presentèt lo 17 d'abril de 2018 sa concepcion de las infrastructuras de transpòrt urban per dròne de deman : una combinason de Volo-Hubs e de Volo-Ports.

Aqueles se pòdon integrar a las arquitecturas urbanas actualas a mendre còst. Es al torn d'aqueles elements que la societat prevei d'organizar lo sieu servici de taxi volant.

 
 

politica, economia...

Forum occitan de 2018

Los organizators del Forum occitan dich La Dintrada, que se debana cada an dempuèi qualques temps al mes de setembre e que se vòl luòc de reflexion sus l'occitanisme, comunican sus çò que preveson per 2018.

D'en primièr la data. Lo forum, que se vòl ciutadan, pausarà las siás valisas a Tolosa lo 22 de setembre.

París - Roergue - Gastronomia

Ven de se dubrir (fin de 2017) en Illa de França un supermercat Les Halles de l'Aveyron dedicat als produches roergats. Es la cooperativa Unicor qu'es a l'origina del projècte.

Es localizat a Saint-Gratien en Val d'Oise.

Aquò's pas la primièra estructura d'aquela mena. Les Halles de l'Aveyron d'Herblay, totjorn en Val d'Oise, permetan ja als parisencs de s'aprovisionar en produches de qualitat dempuèi 2014. Lor primièr magazin dubriguèt a Rodés en 2008.