Un article de Patric Sauzet dins la revista OC - Estiu de 2004 - Pagina 2013

Mercadatge

Mercadatge, mercatica o marketing, aquí, pensam, la fòrça d'accion sus l'opinion. Aquí l'agre que lèva lo mond. Qual s'es pas pres a pensar a la necessitat de campanhas de reclama coma se disiá a la mitat del sègle passat, de publicitat, o melhor de comunicacion coma ara se ditz, per far passar un messatge occitanista ? De campanhas per exemple per valorizar la lenga, encoratjar sa pratica e son aprendissatge. Menar de campanhas aital fa partida de çò que los poders publics, particularament las Regions poirián far pro lèu e sens gaire de dificultat per l'occitan. O volguèsson !

Mas que pòt realament la comunicacion, sus la lenga en particular ? Escotèri, ausiguèri puslèu, un jorn recent, una reclama per de pastas, de pastas frescas mai frescas que las frescas, vendudas en supermercat, mas relevant aquò, çò disián, artisanalament que non sabi ! Exactament èran de tagliatelle que la votz que las lausava sonava de "TA. GLI. ([gli] coma dins glicina...) A. TEL." Lo primièr reflèx de l'auditor minimalament informat de l'escritura e de la prononciacion de l'italian es de se rire in petto de l'inhorança espessa o del tèunhe saber d'aqueles que, pel marketing, govèrnan quotidianament la nòstra compranha (o crompadèra en gascon). Benlèu comprarem sens nos n'avisar los produches que nos vòlon far crompar, simplament perque aurem a mièja retengut un nom e que l'aurem foscament religat a qual sap quina conotacion simpatica, e que sus la laissa d'un estatjament de supermercat, entre quatre o cinc produches semblants (sabon, lessiu, consèrva o glacets), lo nom vagament familièr e una simpatia leugièira e inexplicable nos auràn portat cap a aquel produch mai qu'a son vesin. Benlèu comprarem, mas aurem rigut.

Doncas risèm, dins nòstra pèl : saique nos vendràn sa menèstra o son bròt, e sa pasta dins lo bròt, mas per sempre demoraràn pas que de tristes analfabèts, o almens oligalfabèts... Desletrats o paucletrats. E puèi après rire un moment se fa jorn un dobte. Se pòt pas qu'agen pas dins la societat que fabrica las pastas en question o dins la societat de comunicacion qu'a engimbrada la campanha, o almens a son entorn, de conselhièrs que parlen qualque brigat d'italian e poguèsson corregir una error de prononciacion qu'aurà plan segur pas escapat a un fum d'auditor que l'auràn autanlèu senhalada a bèlas telefonadas al servici consomacion. Alavetz qué ? Alavetz o cal creire : sabon que se deuriá prononciar d'un biais, mas o fan pas a bèl exprèssi, per tal de seguir la falsa prononciacion comuna. La tòca de la comunicacion es pas de melhora la competéncia del public en italian mas de li vendre de pastas. De tròp ben prononciar poiriá fa nàisser una idèa de distància saberuda, un inconfòrt, per leugièr que siá... L'eficacitat es al prètz d'una pacha de conformisme maximal.

Una aiga minerala utilizèt d'occitan dins la comunicacion (dirai pas son nom tant que subvencionaràn pas ÒC, qu'o s'ameritan pas*). Una votz de drolleta primièr indistinta darrièr l'anóncia puèi que monta a l'audibilitat s'acaba per "... e s'apelariá X". X es lo nom d'un vilatge ont sorz l'aiga que parlam. En essent pas tròp espessas las escasenças d'ausir d'occitan a la television, cresi que qualques occitanistas vesián ja sas activitats esponsorizadas per las botiòlas d'aquela aiga minerala que forfolha, e vesián en retorn la societat que fabrica la dicha aiga intesificar son usatge de la lenga nòstra dins un cercle vertudós de socializacion. En guisa d'intensificacion d'usatge, la dicha aiga escutlèt un librilhon de recèptas del terrador, ont trufada, perdon : 'trufado' es evidentament un mot masculin (ja que s'acaba per '-o'). Lo dich libret e son autenticitat son plaçats jos la garentida d'una "legunda (sic : comprenètz legenda...) de X", grafinhada d'una ploma d'auca tremolejaira, probablament sus qualques pargamin ruste e mal pomcerat avant de passar sus l'etiqueta de las botelhas e dins los documents publicitaris. Mas per l'aiga X, es tot un e i càmbia pas res que l'occitan de la drolleta se reconesca (coma èra lo cas) o pas, que trufada siá femenin o masculin, e que se tracha d'una legenda o d'una ipotetica legunda... Tot aquò a pas ges d'importància. S'es tròp complicat d'escriure -a final que se pronóncie 'o' dobèrt, o de pausar un mot en '-o' que siá feminin dins una lenga romanica... se legunda tinda mai misteriós que legenda... la vertat e lo respècte de la lenga occitana pesan pas res en fàcia de la pus mendra brisa de gasanh d'imatge e de rapiditat de transmission del messatge. Aquel mond vòlon ben utilizar l'occitan per tant que se daisse utilizar sens resistir (foguèsse per la vertat de çò qu'es), mas de ges de biais lo servir en retorn de se'n servir.

La comunicacion es d'ont mai eficaça que seguís lo corent. Disi pas que serviriá pas de ren de poder utilizar la television e la ràdio per lai menar de campanhas de sensibilizacions o de promocions de la lenga e de la cultura occitana. O cal faire, e mai o cal exigir coma lo degut qu'es. Mas se nos arriba de poder ne menar, d'aquelas campanhas, nos cal avisar que s'agirà de redoblar d'engenh e de subtilitat dins la mesura que lo nòstre discors seguís pas las carrals acostumadas.

Patric Sauzet

* Patrick Sauzet fa aicí referéncia a la publicitat de la societat Quézac, filiala del grop soïssa Nestlé.

  

libres

Pèire Godolin - Edicion comentada e traduccion integrala

Sortiguèt en febrièr de 2009 a las edicions Privat lo libre Pèire Godolin. Oeuvres complètes. L'edicion es estada aprestada per Pèire Escudé.

Pèire Godolin – De las annadas 1600 fins 1649 ont morís, de la fin de l’umanisme fins a la començança de la provincializacion, Godolin ten de cantar e de representar l’imatge complèxe e multiple d’una societat tolosana, occitana, francesa, en mutacion complèta.

Lo cap del camin - Pèire Gogaud

Lo cap del camin es un pichon roman de Pèire Gogaud (Brenac 1912, Carcassonna 1988). Una òbra d'una granda sensibilitat. Sortiguèt en 1973.

L'autor manifèsta aquí una ambicion literaria plan rara en occitan, s'assaja per moment a distòrdre la narracion al servici de son subjècte e capita. Sap, amb intelligéncia, defugir trapèlas e luòcs comuns que son sempre a man de sorgir.

 
 

cultura, opinions...

Sus l'unitat de la lingüistica occitana

En julhet de 2017, a Albi dins l'encastre del XIIen congrès de l'AIEO, Patric Sauzet s'interrogava sus l’unitat de la lingüistica occitana.

Resumit (sorsa AIEO) : Los estudis occitans e particularament la lingüistica occitana son uèi pausats coma un camp especific. L’AIEO i a contribuït centralament e n’a promoguda la qualitat. Nòstra disciplina es pas per tant dispensada de s’interrogar sus son estatut.

Albi - Ligams entre l'occitan e lo catalan

Lo 17 de febrièr lo Centre Occitan Ròcaguda (COR) d'Albi organiza una vesprada dedicada als ligams entre la lenga occitana e la lenga catalana. Presentacion del COR :

Vos convidam lo dissabte 17 de febrièr a 5 oras del vèspre al Centre Occitan Ròcaguda per una descobèrta dels ligams lingüistics e culturals entre l’occitan e lo catalan.

 
 

sciéncias e tecnicas

Espaci - Falcon Heavy - An capitat !

Lo dimars 6 de febrièr de 2018 la societat SpaceX capitèt de mandar dins l'espaci la primièra fusada Falcon Heavy dempuèi son spacepòrt de Cap Canaveral en Florida.

Carga utila : lo cabriolet roge cerièisa d'Elon Musk, fondator de la societat. Direccion : Mars o la cencha d'asteroïdas del sistèma solar.

Aquela fusada es la mai poderosa mandada en orbit dempuèi las miticas Saturn del programa american Apollo e l'Energia russa.

Educacion - Lo projècte ERASMUS +

Foguèt a la davalada de 2016 que lo programa ERASMUS + « l'Educacion al Desvolopament Durable dins nòstras lengas » debutèt a l’iniciativa de las conselhièras pedagogicas d’occitan de l’Acadèmia de Montpelhièr.

Pilotat pel Centre interregional de desvolopament de l’occitan (CIRDÒC), lo projècte reünís 7 partenaris a travèrs 4 regions europèas (Occitània, Val d’Aran, Val d’Aosta e Piemont) dins las qualas 6 lengas son parladas : l’occitan, lo francoprovençal, lo catalan, lo francés, l’espanhòl e l’italian.

 
 

politica, economia...

Lemòtges - Signatura de la convencion per l'ensenhament de l'occitan

Es estada signada a Lemòtges lo 2 de febrièr de 2018 la convencion per lo desvolopament e l'estructuracion de l'ensenhament de l'occitan dins l'acadèmia.

Los signataris son : Daniel Auverlot, rector de l'acadèmia, Alain Rousset, president del conselh regional de Nòva Aquitània e Charline Claveau-Abbadie, presidenta de l'Ofici public de la lenga occitana.

Manifestacions del 3 febrièr de 2018

Genièr de 2018, lo Collectiu Occitan organizator de las manifestacions del 3 de febrièr de 2018 per demandar una preséncia mai importanta de la lenga occitana a la television, comunica :

La lenga e la cultura occitanas an un besonh imperatiu, absolut, dins lo mond tal coma es ara, d'aver accès als mèdias de massa e d'en primièr, d'una preséncia « normala » a la television publica.

Es un relai indispensable per tota l'accion educativa e culturala qu'es menada per las associacions.