unic-Un comentari de Pèire Pessamessa dins la revista OC (numèro 84 - pagina 42). Extrach :

[...] Lo principi de realitat dins nòstra lenga auriá d'èstre primordiau, mai la reneissença provençala dau sègle passat patiguèt tre l'origina d'una malautiá infantila, de vouguer marcar sa diferença amb la lenga dominanta en escartant de nombrós mots comuns a totei lei lengas latinas per la sola rason que semblavan au francés e a lei remplaçar per de termes provençaus desvirats de son sens commun o ben per de neologismes azardós.

Lei juòcs floraus d'Ate (1862) pòdon èstre considerats coma lo punt de partença d'aquesta desviacion e un adversari dei felibres, l'atesenc Artaud, ne faguèt la demonstracion crudèla dins un libre polemic que, maugrat d'errors e d'otranças vuèi, encara ei valable. Leis escrivans occitans sovent siam estats victimas d'aquesta pèrda de realitat lengüistica que vos ne balharai un parèu d'exemples pus flagrants amb "unenc" e "omenenc" que prenon illegitimament la plaça de "unic" e "uman". En primier luòc, rendrem omenatge a Mistral lexicograf que dins son Tresor nos dona lei definicions correctas.

  • A "unenc" trobam lo sens de uniforme, unanime, unitaire : aquéu blad es unenc : ce blé est de taille uniforme , e a "unencamen" : uniformèment, unanimement amb un exemple dau tolosan Doujat : Pertout reboufo unencamen d'esprit e de bon jujamen. Pus luenh trobaretz "unicamen" : uniquement, e "unique, unic" : unique, seul, seule.
  • A "oumenen, co" mistral balha aquesta definicion : d'homme, qui appartient à l'homme, viril, amb d'exemples explicits : a lou parla oumenen : elle a une voix d'homme, uno oumenenco : une fille garçonnière. Pus luenh, trobaretz uman, umano : humain, aine, qui concerne l'homme, doux, ce, secourable, lou cors uman, le corps humain, la raço umano l'espèce humaine.

Malurosament, leis eiritiers lexicografics de Mistral desconectaràn coma Xavier de Fourvières amb son Pichot tresor e "unenc, oumenenc" prenon luòc e plaça "d'unic e d'uman" que dispareisson de son diccionari e de l'escrich. E non pas de la lenga parlada. Ieu, me vesi mau dire a una femna : "Tu, siás l'unenca frema de ma vida" perqué primierament seriá pas verai e segondament seriáu pas comprés. [...]

 

libres


Lo cambiament - Gui Vialà

lo-cambiament-vialaLo cambiament - Gui Vialà
La vida a Castras al temps de la Revolucion
IEO del Tarn - 2002 - 240 paginas - 15 x 21 cm - 18 €
ISBN : 2951939701

Lo cambiament es un roman istoric de Gui Vialà. Conta l'istòria de dos amics que tot deuriá opausar.

Cap a China

cap-a-chinaCap a China - P. Loti, C. Cabayé, O. Wynd
Traduccions de Miquèla Cabayé-Ramòs
Edition des regionalisme - 15 x 21 cm - 11 € - 2015 - 114 paginas

Presentacion - Cap a China es un libre de viatge. Lo temps d’una traversada aquò’s, revirats e presentats en lenga nòstra per l’escrivana Miquèla Cabayé-Ramòs, los racontes de tres viatges cap a una meteissa destinacion geografica : China.

 

cultura, opinions...


Rodés - Sus la BD : "Murtre a l'avescat"

L'IEO de Rodés comunica : L’IEO 12 vos convida al encontre « A la descòberta d'una òbra », lo dimècres 4 d'octobre de 2017, a 18 oras a l’Ostal de las associacions, Av. Tarayre, Rodés, sala 108 (1èr nivèl).

Murtre a l'avescat, es una BD de Daniel Faribeault, Jean-Christophe Vergne e Joan-Loís Cortial per la revirada occitana (edicion Y.I.L. 2017).

Lo problèma de l'aiga a Marselha au sègle XIX

canal-marselhaUn article de Miquèu Salducci dins l'Armanac de Mesclum de 2004.

Lo problèma de l'aiga a Marselha au sègle XIX

Mestrejar l'aiga es totjorn estat un pensament dei gròs per lei Marselhés, tant per son alimentacion que per son agricultura. Dins lo passat, e fins a la mitat dau sègle XIX, lo terraire èra particularament sec. En 1815 i aguèt cinc mes sensa un degot de plueia (ren de nòu sota la capa dau soleu !...). I aviá pasmens un contrast entre lei còlas e lei baissas onte se trobavan de rius coma Evèuna, Jarret e mai mai.

 

sciéncias e tecnicas


Montpelhièr - Tolosa - Iperloop

Après la decision de la societat HTT de s'installar a Tolosa per desvolopar un sistèma de transportacion iperloop, es lo grop canadian TransPod que manifèsta son interés per la region Occitània.

Son basats carrièra dels Briquetiers a Blanhac, al còr de l'Aerospace Valley, d'aquí desvolopan lors projèctes per la region.

Tecnologias e vestits

Los aparelhs electronics portables son de mai en mai pichons e podrián far còrs amb los vestits que vendrián alara intelligents : podrián comunicar, mesura, localizar, sonhar...

Demòra pel moment, lo problèma de l'alimentacion : las batariás son pesugas, resistan mal als tusts, a l'aiga e se pòdon pas plegar.

L'abotiment recent (agost de 2017) de recèrcas menadas a l'Universitat de Manchester podriá ajudar lo desvolopament d'aquel tipe de vestit.

 

politica, economia...


Tolosa - Ostal d'Occitània - País Nòstre

27/09/17 - Lo movement País Nòstre comunica : Amigas, Amics,

L'ora es venguda de tornar lançar la reivindicacion occitana ! Fasèm la proposicion d'una campanha sus lo tèma : "Volèm l'Occitan cada jorn sus las antenas de FR3 e TV SUD".

Una campanha activa amb de manifestacions, a l'encòp en direccion de las televisions e del Conselh Regional Occitanie.

Dintrada de 2017 - Forum occitan - Narbona

Se tendrà a Narbona lo dissabte 16 de setembre de 2017 (Palais del Trabalh) La Dintrada.

Es un vertadièr forum ciutadan occitan que los organizators vòlon crear.

L'objectiu es de tornar pensar l'occitanisme politic en coerencia amb la societat civila per melhor respondre a las evolucions recentas :