unic-Un comentari de Pèire Pessamessa dins la revista OC (numèro 84 - pagina 42). Extrach :

[...] Lo principi de realitat dins nòstra lenga auriá d'èstre primordiau, mai la reneissença provençala dau sègle passat patiguèt tre l'origina d'una malautiá infantila, de vouguer marcar sa diferença amb la lenga dominanta en escartant de nombrós mots comuns a totei lei lengas latinas per la sola rason que semblavan au francés e a lei remplaçar per de termes provençaus desvirats de son sens commun o ben per de neologismes azardós.

Lei juòcs floraus d'Ate (1862) pòdon èstre considerats coma lo punt de partença d'aquesta desviacion e un adversari dei felibres, l'atesenc Artaud, ne faguèt la demonstracion crudèla dins un libre polemic que, maugrat d'errors e d'otranças vuèi, encara ei valable. Leis escrivans occitans sovent siam estats victimas d'aquesta pèrda de realitat lengüistica que vos ne balharai un parèu d'exemples pus flagrants amb "unenc" e "omenenc" que prenon illegitimament la plaça de "unic" e "uman". En primier luòc, rendrem omenatge a Mistral lexicograf que dins son Tresor nos dona lei definicions correctas.

  • A "unenc" trobam lo sens de uniforme, unanime, unitaire : aquéu blad es unenc : ce blé est de taille uniforme , e a "unencamen" : uniformèment, unanimement amb un exemple dau tolosan Doujat : Pertout reboufo unencamen d'esprit e de bon jujamen. Pus luenh trobaretz "unicamen" : uniquement, e "unique, unic" : unique, seul, seule.
  • A "oumenen, co" mistral balha aquesta definicion : d'homme, qui appartient à l'homme, viril, amb d'exemples explicits : a lou parla oumenen : elle a une voix d'homme, uno oumenenco : une fille garçonnière. Pus luenh, trobaretz uman, umano : humain, aine, qui concerne l'homme, doux, ce, secourable, lou cors uman, le corps humain, la raço umano l'espèce humaine.

Malurosament, leis eiritiers lexicografics de Mistral desconectaràn coma Xavier de Fourvières amb son Pichot tresor e "unenc, oumenenc" prenon luòc e plaça "d'unic e d'uman" que dispareisson de son diccionari e de l'escrich. E non pas de la lenga parlada. Ieu, me vesi mau dire a una femna : "Tu, siás l'unenca frema de ma vida" perqué primierament seriá pas verai e segondament seriáu pas comprés. [...]


Cultura, opinions...

Pòrtas dubèrtas a l'abadiá de Flaran
Pòrtas dubèrtas a l'abadiá de Flaran

Dins l'encastre de Total Festum lo dimenge 28 de mai de 2017 de 14h a 18h l'abadiá de Flaran dubrís las siás pòrtas. L'intrada es a gratis. L'eveniment es organi [ ... ]

Vida publica - Ont es la lenga nòstra ?
Vida publica - Ont es la lenga nòstra ?

Josiana Ubaud propausa sul sieu site internet lo document Mai ont a passat la nòstra lenga ? Dreça aquí un inventari del massacre cultural menat pels actors [ ... ]

Lenga : un òm que se pòt evitar
Lenga : un òm que se pòt evitar

Un article de Patrici Pojada dins la revista Lo Diari (numèro 14, junh de 2012) sus l'emplec en occitan de l'indefinit òm. Un òm que se pòt evitar - S’ausís [ ... ]

Autres articles

 
Sciéncias e tecnicas

Montpelhièr - ESA - Nanosatellits
Montpelhièr - ESA - Nanosatellits

12/05/17 - Lo Centre Espacial Universitari de Montpelhièr (CSU) ven d'èsser seleccionat per l'ESA (European Space Agency) per rejónher lo sieu programa Fly your Satell [ ... ]

Arqueologia - Usès
Arqueologia - Usès

Una importanta descobèrta arqueologica ven d'èsser facha a Usès (prima de 2017). Una mosaïca romana ben conservada es estada descavada alara que d'obrièrs trabalhava [ ... ]

Tolosa - Torre Occitània - Occitanie Tower
Tolosa - Torre Occitània - Occitanie Tower

15/03/2017 - Ven d'èsser desvelat lo projècte Occitanie Tower, la Torre Occitània. La siá construccion a Tolosa debriá èsser acabada per 2022. Es l'arquitècte a [ ... ]

Autres articles

 
Politica, economia...

Eleccions legislativas de 2017 - Partit Occitan
Eleccions legislativas de 2017 - Partit Occitan

Lo Partit Occitan presenta sos candidats e los candidats que sosten per las eleccions legislativas de 2017. Aquí çai sos la lista amb lo nom dels relevaires, la circ [ ... ]

Eleccions legislativas de 2017 lo PNO comunica
Eleccions legislativas de 2017 lo PNO comunica

Comunicat de premsa : Lo Partit de la Nacion Occitana presenta Jeròni Picas coma candidat a las eleccions legislativas del 11 e 18 de junh de 2017 dins la 8ena circ [ ... ]

Mètro de Tolosa - PNO
Mètro de Tolosa - PNO

14/05/17 - Lo Partit de la Nacion Occitana, a prepaus del la senhaletica dins lo mètro tolosan, sul sieu site, comunica. Extrach de l'article de Sèrgi Viaule : lo [ ... ]

Autres articles