Un tèxt de Robèrt Lafont dins Lo Cebièr no 46 - 1997 :

A prepaus de las regionalas

En metent las Regionalas en març de 1998 sens cambiar res al mòde d'escrutinh, lo govèrn acaba d'estofar, e ma i paresca pas, l'escasença pus bèla d'un debat civic de fin de sègle en França.

Pel primier còp, aquelas Regionalas èran desseparadas d'un escrutinh nacional : dobrissiàn lo relarg d'una reflexion deslargada a l'articulacion dels tempses, a condicion que se n'aguès lo leser e que las listas foguèsson tanplan regionalas.

A luòga d'aquò, avançam a pèrdre alen cap a un escrutinh a basa departamentala. Totes los aparèlhs politics nacionals son ja a l'òbra per una confrontacion tradicionala ont la Region es pas qu'un prat batalhièr pel Palais Borbon. La sola novetat es la mobilizacion retorica contra lo perilh del Front Nacional, que se desplega ara dins l'inintelligéncia politica e sociala pus granda.

Al nacionalisme chauvin del Front nacional, despuèi gaire matissat de regionalisme neò-vichista, l'esquèrra e lo Centre drech respondon per un endurriment neò-jacobin al servici de la vista pus gausida de la Republica. Nacionalisme fascizant que posa dins l'unanimisme espés del consentiment popular e nacionalisme bastit sus una dicha "especificitat francesa", que serviguèt ja a totes los manipòlis colonialistas interiors e exteriors, son las doas fàcias d'un Janus. Escrachan entre elas la possibilitat per la societat francessa de se dobrir al mond, a la modernitat, a la democracia decentralizada, a un contracte civic nòu.

De presidents de regions francesa elegits d'escapa, dins la mesconeissen ça entretenguda de las escasenças de la virada dels sègles, "òmes politics de província" en situacion de "decideires d'istòria", auràn pendent lor mandat a afrontar los efièches de la mondializacion economica que jòga sus l'escaquièr dels espacis regionals, a se mesurar sens cap de mejans amb l'Euròpa de las Regions qu'es a se far, a compensar l'envielhiment de las proteccions estatalas. En cò nòstre, riscan de se trobar ridiculs entre l'Espanha de las autonomias e una Itàlia en camin de federalizacion, amb sus lor orizont europèu pas que d'Estats decentralizats (alevat Grécia, ara que Grand Bretanha se dobrís a la rason).

Lo recanton ont nos tampa lo "mal francés" es estupid, en mai d'èstre un estofador. Es pas aital que se pòt combatre la prigonda malaisança que lo Front Nacional desvira a son profièch e desvia cap al pièger.

Dins una situacion tala, las solucions dels grops que se dison occitanistas, divisats per de contèstas de sacristias ideologicas e replegats sus una identitat que se'n creson depositaris, sens influéncia sociala vertadièra, son d'un derisòri que tòca a l'indecéncia.

Es pr'aquò eles qu'ocupan ara en França lo luòc de l'intelligéncia civica, del recampament d'avenir que los aparèlhs enregdesits n'an perdut lo sentiment : a condicion de sortir del ghetto e de conquistar un lengatge comprenedor. Es sai que pas tròp tard per aprene ensemble a parlar public, tan pichons qu'òm siá. Soi dins aquò pas qu'una votz civica que tira la campana.

Robèrt Lafont

 

libres


Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André

beluguet-e-lo-drac Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André
Lacour-Ollé - 2005 - 152 paginas - 21 x 15 cm - 15.00 €

Una novèla aventura e una novèla quista per lo Beluguet. Après qu'aguèsse desliurada la Luna, vaquí qu'es a caçar lo Drac qu'a raubat la clau d'aur de Bauma Santa e lo tresaur dei Nanets.

Amb l'ajuda de sei dos collègas Morrenegre et Morrefreg, dei bèstias amigas, e bòn astre, e maugrat un molon d'empachas e de tracanars, benlèu que capitarà ?

Pour la langue d'oc à l'école - Yan Lespoux

langue-d-oc-ecole Pour la langue d'oc à l'école es un obratge de Yan Lespoux que conta las primièras realizacions de la reivindicacion modèrna en favor de l’ensenhament de la lenga occitana.

De las annadas 30, amb la pujada de las reivindicacions per la lenga e son ensenhament, a las victòrias que seguiguèron après la segonda guèrra mondiala dins un encastre de batèstas entre occitanisme e Felibritge, de debats intèrnes sus la pedagogia e de discussions a l'entorn de la lei Deixonne, es tota un part de l'istòria de la lenga nòstra qu'es aicí espepissada.

 

cultura, opinions...


CIRDÒC - Besièrs - Jornadas Europèas del patrimòni

Lo 15 e lo 16 de setembre de 2017 en ligam amb las Jornadas Europèas del Patrimòni e per favorizar l'encontre del public jove amb las òbras, los artistas e las culturas d’Occitània, lo CIRDÒC de Besièrs dobrís sas pòrtas.

Ensenhament de l'occitan en Catalonha

Jordi Ortiz de Antonio per la Generalitat de Catalonha presentava al XIIen congrès de l'AIEO a Albi (julhet de 2017) una reflexions a l’entorn d’una pedagogia propedeutica sus la lenga occitana pels professors de primari e segondari en Catalonha.

Nos assabenta sus l'estat de l'ensenhament de la lenga en Catalonha. Aquí lo resumit de sa presentacion (sorsa AIEO) :

L’occitan, lenga pròpria d’Aran e oficiala en Catalonha tota, se regulariza a l’ora d’ara, dins lo domeni educatiu, sonque pel biais del Currículum der aranés (1998), un plan d’estudis oficial restacat a l’airal geografic e dialectal aranés, e en aranés, en questions de lenga e literatura.

 

sciéncias e tecnicas


Tolosa - Competicion - Drònes

Se tendrà a Tolosa del 18 al 21 de setembre de 2017 una sèria d'eveniments al torn dels drònes : de conferéncias, un salon d'entrepresas, de competicions.

Aquò farà de Tolosa per qualques jorn la capitala mondiala del dròne. Mai de tres cent cercaires son esperats a aquel eveniment : l'IMAV per International Micro Air Vehicle conference and flight competition.

L'eTrek, mòto electrica occitana

L'entrepresa Electric Motion basada a Càstrias prèp de Montpelhièr desvolopa dempuèi qualques ans de trails electrics per las competicions esportivas.

Dempuèi 2017 l'eTrek, concebut per un usatge urban, ven completar la gama.

L'idèa del constructor es de propausar al mond una mòto polivalenta per un usatge quotidian en vila. Es en venda al prètz de 8 500 èuros (fòra ajuda).

 

politica, economia...


Dintrada de 2017 - Forum occitan - Narbona

Se tendrà a Narbona lo dissabte 16 de setembre de 2017 (Palais del Trabalh) La Dintrada.

Es un vertadièr forum ciutadan occitan que los organizators vòlon crear.

L'objectiu es de tornar pensar l'occitanisme politic en coerencia amb la societat civila per melhor respondre a las evolucions recentas :

Narbona - Dintrada de País Nòstre

L'associacion basada a Narbona, País Nòstre comunica :

L'amassada de dintrada de País Nòstre es prevista lo dijòus 7 de setembre de 2017 a 18 oras a l'Ostal occitan de Narbona, carrièra Joan Jaurés.

Una dintrada activa, amb forças punts :

  1. Lançament de la campanha d'adesions "Venètz refortir País Nòstre" e organizacion del movement dins la Region Occitanie.
  2. Proposicion d'una accion unitària occitanista al Forum ciutadan occitan del dissabte 16 de setembre al Palais del trabalh de Narbona.
  3. Preparacion del collòqui País Nòstre "Occitània fòrça culturala occitana" del 25 de novembre.