Un tèxt de Robèrt Lafont dins Lo Cebièr no 46 - 1997 :

A prepaus de las regionalas

En metent las Regionalas en març de 1998 sens cambiar res al mòde d'escrutinh, lo govèrn acaba d'estofar, e ma i paresca pas, l'escasença pus bèla d'un debat civic de fin de sègle en França.

Pel primier còp, aquelas Regionalas èran desseparadas d'un escrutinh nacional : dobrissiàn lo relarg d'una reflexion deslargada a l'articulacion dels tempses, a condicion que se n'aguès lo leser e que las listas foguèsson tanplan regionalas.

A luòga d'aquò, avançam a pèrdre alen cap a un escrutinh a basa departamentala. Totes los aparèlhs politics nacionals son ja a l'òbra per una confrontacion tradicionala ont la Region es pas qu'un prat batalhièr pel Palais Borbon. La sola novetat es la mobilizacion retorica contra lo perilh del Front Nacional, que se desplega ara dins l'inintelligéncia politica e sociala pus granda.

Al nacionalisme chauvin del Front nacional, despuèi gaire matissat de regionalisme neò-vichista, l'esquèrra e lo Centre drech respondon per un endurriment neò-jacobin al servici de la vista pus gausida de la Republica. Nacionalisme fascizant que posa dins l'unanimisme espés del consentiment popular e nacionalisme bastit sus una dicha "especificitat francesa", que serviguèt ja a totes los manipòlis colonialistas interiors e exteriors, son las doas fàcias d'un Janus. Escrachan entre elas la possibilitat per la societat francessa de se dobrir al mond, a la modernitat, a la democracia decentralizada, a un contracte civic nòu.

De presidents de regions francesa elegits d'escapa, dins la mesconeissen ça entretenguda de las escasenças de la virada dels sègles, "òmes politics de província" en situacion de "decideires d'istòria", auràn pendent lor mandat a afrontar los efièches de la mondializacion economica que jòga sus l'escaquièr dels espacis regionals, a se mesurar sens cap de mejans amb l'Euròpa de las Regions qu'es a se far, a compensar l'envielhiment de las proteccions estatalas. En cò nòstre, riscan de se trobar ridiculs entre l'Espanha de las autonomias e una Itàlia en camin de federalizacion, amb sus lor orizont europèu pas que d'Estats decentralizats (alevat Grécia, ara que Grand Bretanha se dobrís a la rason).

Lo recanton ont nos tampa lo "mal francés" es estupid, en mai d'èstre un estofador. Es pas aital que se pòt combatre la prigonda malaisança que lo Front Nacional desvira a son profièch e desvia cap al pièger.

Dins una situacion tala, las solucions dels grops que se dison occitanistas, divisats per de contèstas de sacristias ideologicas e replegats sus una identitat que se'n creson depositaris, sens influéncia sociala vertadièra, son d'un derisòri que tòca a l'indecéncia.

Es pr'aquò eles qu'ocupan ara en França lo luòc de l'intelligéncia civica, del recampament d'avenir que los aparèlhs enregdesits n'an perdut lo sentiment : a condicion de sortir del ghetto e de conquistar un lengatge comprenedor. Es sai que pas tròp tard per aprene ensemble a parlar public, tan pichons qu'òm siá. Soi dins aquò pas qu'una votz civica que tira la campana.

Robèrt Lafont

  

libres

Pèire Godolin - Edicion comentada e traduccion integrala

Sortiguèt en febrièr de 2009 a las edicions Privat lo libre Pèire Godolin. Oeuvres complètes. L'edicion es estada aprestada per Pèire Escudé.

Pèire Godolin – De las annadas 1600 fins 1649 ont morís, de la fin de l’umanisme fins a la començança de la provincializacion, Godolin ten de cantar e de representar l’imatge complèxe e multiple d’una societat tolosana, occitana, francesa, en mutacion complèta.

Lo cap del camin - Pèire Gogaud

Lo cap del camin es un pichon roman de Pèire Gogaud (Brenac 1912, Carcassonna 1988). Una òbra d'una granda sensibilitat. Sortiguèt en 1973.

L'autor manifèsta aquí una ambicion literaria plan rara en occitan, s'assaja per moment a distòrdre la narracion al servici de son subjècte e capita. Sap, amb intelligéncia, defugir trapèlas e luòcs comuns que son sempre a man de sorgir.

 
 

cultura, opinions...

Sus l'unitat de la lingüistica occitana

En julhet de 2017, a Albi dins l'encastre del XIIen congrès de l'AIEO, Patric Sauzet s'interrogava sus l’unitat de la lingüistica occitana.

Resumit (sorsa AIEO) : Los estudis occitans e particularament la lingüistica occitana son uèi pausats coma un camp especific. L’AIEO i a contribuït centralament e n’a promoguda la qualitat. Nòstra disciplina es pas per tant dispensada de s’interrogar sus son estatut.

Albi - Ligams entre l'occitan e lo catalan

Lo 17 de febrièr lo Centre Occitan Ròcaguda (COR) d'Albi organiza una vesprada dedicada als ligams entre la lenga occitana e la lenga catalana. Presentacion del COR :

Vos convidam lo dissabte 17 de febrièr a 5 oras del vèspre al Centre Occitan Ròcaguda per una descobèrta dels ligams lingüistics e culturals entre l’occitan e lo catalan.

 
 

sciéncias e tecnicas

Espaci - Falcon Heavy - An capitat !

Lo dimars 6 de febrièr de 2018 la societat SpaceX capitèt de mandar dins l'espaci la primièra fusada Falcon Heavy dempuèi son spacepòrt de Cap Canaveral en Florida.

Carga utila : lo cabriolet roge cerièisa d'Elon Musk, fondator de la societat. Direccion : Mars o la cencha d'asteroïdas del sistèma solar.

Aquela fusada es la mai poderosa mandada en orbit dempuèi las miticas Saturn del programa american Apollo e l'Energia russa.

Educacion - Lo projècte ERASMUS +

Foguèt a la davalada de 2016 que lo programa ERASMUS + « l'Educacion al Desvolopament Durable dins nòstras lengas » debutèt a l’iniciativa de las conselhièras pedagogicas d’occitan de l’Acadèmia de Montpelhièr.

Pilotat pel Centre interregional de desvolopament de l’occitan (CIRDÒC), lo projècte reünís 7 partenaris a travèrs 4 regions europèas (Occitània, Val d’Aran, Val d’Aosta e Piemont) dins las qualas 6 lengas son parladas : l’occitan, lo francoprovençal, lo catalan, lo francés, l’espanhòl e l’italian.

 
 

politica, economia...

Lemòtges - Signatura de la convencion per l'ensenhament de l'occitan

Es estada signada a Lemòtges lo 2 de febrièr de 2018 la convencion per lo desvolopament e l'estructuracion de l'ensenhament de l'occitan dins l'acadèmia.

Los signataris son : Daniel Auverlot, rector de l'acadèmia, Alain Rousset, president del conselh regional de Nòva Aquitània e Charline Claveau-Abbadie, presidenta de l'Ofici public de la lenga occitana.

Manifestacions del 3 febrièr de 2018

Genièr de 2018, lo Collectiu Occitan organizator de las manifestacions del 3 de febrièr de 2018 per demandar una preséncia mai importanta de la lenga occitana a la television, comunica :

La lenga e la cultura occitanas an un besonh imperatiu, absolut, dins lo mond tal coma es ara, d'aver accès als mèdias de massa e d'en primièr, d'una preséncia « normala » a la television publica.

Es un relai indispensable per tota l'accion educativa e culturala qu'es menada per las associacions.