Extrach del libre de Claudi Molinièr Lo cap dins la ressalha - IEO - Ensages - 1989 :

Perqué la letra ?

Es pas talament que l'escrich siá imperible o al mens que dure mai de temps que la paraula, mas es lo miralh de la pensada e permet aital l'exercici de la reflexion. Lo rescontre amb lo tèxt se fa totjorn per un esfòrç de compreneson e d'aquí naisson questions e mesas en relacion : la pensada en accion.

Nosautres occitans sèm los que bailam mai d'importància a aquela practica e mai que mai a la creacion literària. Se cresèm al poder de la letra es que i metèm de valors e una fòrça que ne fan un actor decisiu de l'imaginari collectiu.

Coma se vei, es la marca de la perennitat d'una lenga e d'une cultura mas es tanben mai qu'aquò.

Pausar l'existència per la paraula institucionalizada es aténher a la manifestacion primièra de la vida : lo crit. Avèm comprés que la fòrça dins lo silenci mena a una victòria illusòria e mai se i a conquèsta e dominacion. La violéncia brutala es la solucion mai aisida de facilitat, mas daissa dins un canton un gran de posca qu'escapa totjorn al netejatge e que vendrà grana de rebelion, de revenge.

La força de la paraula es violéncia tanben e mai que mai quand se mescla a tot çò que carreja l'emocion. Mas quand òm se pren a mestrejar aquela paraula, òm pausa la relacion amb l'autre mai amb la doçor de l'èime qu'amb la duretat de la man.

Sèm los primièrs suspreses de descobrir cossí del temps que l'espasa regnava sul monde, los que parlavan occitan aguèron aquela intuicion sublima - coma al primièr rescontre, l'un donèt la flor a l'autre en luòc de lo tuar - en luòc de tustar suls èlms e sus las armaduras metèron dins una forma rigorosa de paraulas de vida.

Pensi qu'avèm aquí l'una de las rasons prigondas que noirisson nòstra fe dins la letra.

Los trobadors, per un exercici d'estil o de mestreja extraordinària del lengatge, pausèron la relacion amb l'autre jos lo signe de la letra e pas mai jos lo del fèrre. Sens cap de nòrma politica impausada per l'espasa, creèron un mòtle per la lenga, institucionalizèron la paraula dins una foncion oficiala : dire a l'autre autra causa que l'òrdre del mèstre.

E mai s'èran mèstres dins l'art de la composicion, lo mot que fargavan èra pas lo que demandava sosmession. Paraulas de mèstres que s'impausavan per un art de viure. L'adesion èra dins la fòrça del modèl ça que la, mas lo modèl remenava, dins lo prigond del que i dintrava, un borbolh de son sentit del monde, una renaissença de son existéncia.

Son los primièrs en Euròpa qu'an cambiat la natura prigonda de las relacions al dintre del grop. Son sortits del camin de fèrre politico-social del temps, an barrutlat dins lo campèstre del còr e an traçat las primièras vias cap a de ciutats sens emperaire. An descobèrt l'autra fàcia del temps, la qu'es pas esclairada pel solelh de las rasons irremediablas, mas la que reçaup la clartat doça de la luna, la d'une adesion venguda del dedins de se.

Se compren alara qu'uèi quora sèm dins la clartat de las evidéncias tecnica-economica-matematicas, se compren que lo cant dels Trobadors nos tòrne parlar.

Avèm besonh d'autra causa que de certituds estatiscadas, avèm besonh d'una autentica relacion que va de delà las rasons.

Dins un país sens nom, dins una lenga sens etiqueta, nòstres aujòls o diguèron pel primièr còp del sègle XI, al sègle XIII.

O avèm demembrat, matracats que sèm estats per la fòrça de las rasons dels autres. Mas avèm gardat al mai prigond, al mai fosc de la palpitacion del còr, lo satgèl de la leiçon, l'emblèma eraldic de la familha : lo culte de la letra.

Se de delà la lei de l'espasa e de la rason aquela paraula a subreviscut, podèm noirir l'espèr que lo monde de l'audio-visual ne veirà pas la fin.

Creators en lenga occitana, deman es dins vòstras mans...

Claudi Molinièr

 

libres


Sus las òbras niçardas de Loís Andrioli

oeuvres-nissardes Les Oeuvres nissardes de Louis Andrioli (1766-1838). Un libre de Rémy Gasiglia (Acadèmia Niçarda, Niça, 2013).

Balhan çai jos la presentacion de la conferéncia DUOC que l'autor, Rémy Gasiglia, balhèt lo 10 de decembre de 2014 a Tolosa.

La conferéncia èra titolada : rescontre amb un poèta d'òc oblidat, l'edicion de las Obras niçardas de Loís Andrioli (1766-1838).

Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André

beluguet-e-lo-drac Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André
Lacour-Ollé - 2005 - 152 paginas - 21 x 15 cm - 15.00 €

Una novèla aventura e una novèla quista per lo Beluguet. Après qu'aguèsse desliurada la Luna, vaquí qu'es a caçar lo Drac qu'a raubat la clau d'aur de Bauma Santa e lo tresaur dei Nanets.

Amb l'ajuda de sei dos collègas Morrenegre et Morrefreg, dei bèstias amigas, e bòn astre, e maugrat un molon d'empachas e de tracanars, benlèu que capitarà ?

 

cultura, opinions...


CIRDÒC - Besièrs - Jornadas Europèas del patrimòni

Lo 15 e lo 16 de setembre de 2017 en ligam amb las Jornadas Europèas del Patrimòni e per favorizar l'encontre del public jove amb las òbras, los artistas e las culturas d’Occitània, lo CIRDÒC de Besièrs dobrís sas pòrtas.

Albi - Centre Occitan Ròcaguda - Sason 2017-2018

Lo Centre Occitan Ròcaguda (COR) d'Albi comunica :

Lo patrimòni lingüistic de l'occitan comença, per los qu'an un pauc (o completament) perdut son usatge, amb los sovenirs de joinessa, los parents, los pairins e tot lo vesinat de son enfança ; tornar prene contact amb el pòt començar per un partatge de son viscut amb d'autres, convivialament, pel plaser e tanben per tornar trapar los mots e l'usatge de la lenga.

 

sciéncias e tecnicas


Tolosa - Competicion - Drònes

Se tendrà a Tolosa del 18 al 21 de setembre de 2017 una sèria d'eveniments al torn dels drònes : de conferéncias, un salon d'entrepresas, de competicions.

Aquò farà de Tolosa per qualques jorn la capitala mondiala del dròne. Mai de tres cent cercaires son esperats a aquel eveniment : l'IMAV per International Micro Air Vehicle conference and flight competition.

L'eTrek, mòto electrica occitana

L'entrepresa Electric Motion basada a Càstrias prèp de Montpelhièr desvolopa dempuèi qualques ans de trails electrics per las competicions esportivas.

Dempuèi 2017 l'eTrek, concebut per un usatge urban, ven completar la gama.

L'idèa del constructor es de propausar al mond una mòto polivalenta per un usatge quotidian en vila. Es en venda al prètz de 8 500 èuros (fòra ajuda).

 

politica, economia...


Dintrada de 2017 - Forum occitan - Narbona

Se tendrà a Narbona lo dissabte 16 de setembre de 2017 (Palais del Trabalh) La Dintrada.

Es un vertadièr forum ciutadan occitan que los organizators vòlon crear.

L'objectiu es de tornar pensar l'occitanisme politic en coerencia amb la societat civila per melhor respondre a las evolucions recentas :

Narbona - Dintrada de País Nòstre

L'associacion basada a Narbona, País Nòstre comunica :

L'amassada de dintrada de País Nòstre es prevista lo dijòus 7 de setembre de 2017 a 18 oras a l'Ostal occitan de Narbona, carrièra Joan Jaurés.

Una dintrada activa, amb forças punts :

  1. Lançament de la campanha d'adesions "Venètz refortir País Nòstre" e organizacion del movement dins la Region Occitanie.
  2. Proposicion d'una accion unitària occitanista al Forum ciutadan occitan del dissabte 16 de setembre al Palais del trabalh de Narbona.
  3. Preparacion del collòqui País Nòstre "Occitània fòrça culturala occitana" del 25 de novembre.