Un article de Renat Duran e Ivan Hadef suls libres Memòris de Ferran Delèris1 e Testimòni d'un niston de la guèrra de Claudi Barsòtti2. Sorsa : revista Oc - Estiu de 2003 - Pagina 49 :

Ferran Delèris es un escrivan en lenga d'òc virat cap al Roergue de son enfança, país que quitèt i a un brieu. Ven de publicar sos Memòris a las edicions de l'I.E.O, son quatren libre publicat après tres romans : L'Aucon (1992), Pèire e Maria (1996) e Los Crocants de Roergue (2000). Los Memòris contan 80 ans de vida. Aquò's la vida de Ferran Delèris que l'òm i pòt legir, o puslèu viure pel mejan de son escritura, coma voldretz. S'i parla, entre autres afars, de la sieuna enfança dins una bòria de Bòrs al ras de Najac, en Avairon, de la malautiá mortala de sa maire, dels estudis al licèu, de la Resisténcia, de la guèrra d'Indochina, dels pòstes comercials ocupats per l'autor a Madagascar puèi en França, de la vida familiala tanben. Ferran Delèris se fisa al lector sens brica de concessions. Es d'aqueles escrivans que se son consacrats a la literatura un còp arribats a la retirada. Ferran Delèris amb Sèrgi Gairal o tanben Joan-Maria Pièire es important demest los prosators en lenga d'òc venguts après lo triò Enric Mouly-Joan Bodon-Pau Gairaud de las annadas 60/70. A 80 ans, Ferran Delèris es encara ric de fòrça suspresas. Cal notar son biais coratjós de se situar politicament per quant a la question occitana a la fin de sos Memòris.

Un vejaire personal ara : benlèu, pr'aquò, son biais d'evocar son procediment d'escrivan dins las darrièras paginas fa pas pro lo balanç amb lo demai. Coma que siá, Ferran Delèris nos balha aicí la pròva qu'a l'ora d'ara l'autobiografia es un genre literari mai atractiu que la ficcion. A mens que calga parlar tanben d'autoficcion.

L'autoficcion es un genre qu'es de mòda dins la literatura en lenga francesa dempuèi un desenat d'annadas. Sovent es d'autobiografia revisitada dins un bocin de temps o clauguda e limitada dins un encastre donat. L'autoficcion es un genre nòu per la literatura en lenga occitana qu'es mai predispausada al roman e a la tròba.

Testimòni d'un niston de la guèrra de Claudi Barsòtti que ven de sortir tanben a l'I.E.O. cambavira la tendéncia que preval en lenga d'òc. Aquel libre es paregut al meteis moment que los Memòris de Delèris. Mas se Ferran Delèris, coma o venèm de veire, conta sa vida a bèl talh, de l'enfància fins als ochanta ans que ten ara, Barsòtti el nos parla de son enfància a Marselha jos l'ocupacion alemanda. Aquela limitacion dins lo temps e l'espandi en cò de l'escrivan marselhés crèa una particularitat. La musica de son escritura a un son. Claudi Barsòtti aviá ja publicat quatre libres dempuèi 1979. Es tanben conegut coma autor de pèças de teatre e coma cronicaire del jornal " La Marselhesa ". Son darrièr libre carreja un flòc de vida. Testimòni d'un niston de la guèrra retrai aquela enfància del mitan populari e comunista. Marselha a una importància màger dins lo libre, que l'enfància de l'autor i es gravada amb un fum de sensacions que son trasmetudas fonsalament al lector. A nòstre punt de vista, dins aquel libre, l'escritura de Claudi Barsòtti a quicòm de fisic. Nos fa tocar del det çò que es e çò qu'èra estat.

Renat Duran e Ivan Hadef

Nòtas :

1 Ferran Delèris - Memòris, Colleccion "A Tots" - I.E.O - 245 paginas - 18 èuros

2 Claudi Barsòtti - Testimòni d'un niston de la guèrra - I.E.O - 160 paginas - 15 èuros

 

Libres


Faulas dau fabulós Esòp

esop-gui-matieuFaulas dau fabulós Esòp - Adaptacion de Gui Matieu
IEO-CREO Provença - 2016 - 46 paginas - 10 èuros
ISBN : 978-2-9530712-5-2

Lo CREO-Provença presenta una adaptacion de las Faulas d'Esòp.

Quatrena de cobèrta : Amb sei fablas Esòp en Grècia durbiguèt una draia que de molons de bablejaires anavan segre e seguisson totjorn 2500 ans après. Autors deis isopets de l'Atge-Mejan e poètas mai tardiers coma La Fontaine pesquèron dins aquelei tèxts moraus que nos vènon d'un temps que lei bèstias parlavan.

Sul libre 'Le couteau sur la langue' de Renat Merle

couteau-sur-la-langue-merleUn article de Cristian Rapin. Sorsa : Lo Lugarn numèro 82.

Le couteau sur la langue de Renat Merle es un roman escrit, coma lo títol o revèla, en francés. Es un bon roman, rondament menat, de bon legir que s’apièja sus de donadas vertadièras e que las utiliza amb umor.

En bon coneisseire de l’istòria de l’occitanisme politic, l’autor s’apièja sus de tròces d’istòria viscuda.

 

Cultura, opinions...


2017 : Total Festum a 12 ans !

Dins sa revista numèro 7 dels meses de mai e junh de 2017 lo conselh regional de la region Occitània presentava lo festenal Total Festum.

En junh de 2017, Total Festum (la fèsta de la catalanitat e de l’occitanitat) festejarà sos 12 ans. Tot comencèt en 2006, dins l’anciana region Lengadòc-Rosselhon, amb una volontat politica de crear un eveniment fòrt, regulièr : un rendez-vos annadièr per la mesa en valor de las lengas del territòri regional. La data de la sant Joan es estada causida coma simbòl de renaissença e de jovença.

Qualques remembres - Ives Roquetas

Un pauc d'istòria. Dins la revista Lo Lugarn numèro 69 (automne de 1999) Ives Roqueta balhava qualques unes de sos remembres. Torna sus qualques tempses fòrts, coma las garrolhas al dintre de l'IEO, los primièrs libres editats. Aquelas nòtas, anecdòtas, uèi nos assabentan sus l'occitanisme dels tres decennis que van de 1950 entrò a 1980. De legir per melhor comprene las posicions de cadun.

 

Sciéncias e tecnicas


La resisténcia bacteriana als antibiotics

potingas13/01/17 - Fernand Vedel sul site de l'ADEO presenta lo problèma de la resisténcia bacteriana als antibiotics. Resisténcia venguda amb lo temps una vertadièra menaça per la santat.

L'autor definís sucessivament las familhas d'antibiotics e la nocion d'antibioresisténcia bacteriana, abans de donar la posicion, fàcia al problèma, d'un organisme coma l'ONU.

Montpelhièr - ESA - Nanosatellits

robusta12/05/17 - Lo Centre Espacial Universitari de Montpelhièr (CSU) ven d'èsser seleccionat per l'ESA (European Space Agency) per rejónher lo sieu programa Fly your Satellite.

La candidatura de l'ISAE-Supaero de Tolosa es pas estada retenguda.

 

Politica, economia...


Eleccions legislativas de 2017 - Partit Occitan

partit-occitan-legislatives-2017Lo Partit Occitan presenta sos candidats e los candidats que sosten per las eleccions legislativas de 2017.

Aquí çai sos la lista amb lo nom dels relevaires, la circonscripcion e lo departament.

Eleccions legislativas de 2017 lo PNO comunica

pno-legislatives-2017Comunicat de premsa : Lo Partit de la Nacion Occitana presenta Jeròni Picas coma candidat a las eleccions legislativas del 11 e 18 de junh de 2017 dins la 8ena circonscripcion de Nauta Garona amb coma relevaira Dominique Darrozes.