Un article de Joan-Frederic Brun - Revista Oc - Automne de 2004 - Pagina 48 :

Maria-Joana Verny - Enrasigament o nomadisme : trajectoire d'un écrivain occitan de la fin du XXe siècle, Roland Pécout (prefaci de Robert Lafont). Institut d'estudis occitans - Puèglaurenç - 2004 - 578 p.

Maria-Joana Verny a consagrat sa tèsi de doctorat (Universitat de Montpelhièr III) a Rotland Pecout e a son "itinerari" uman e intellectual entre 1965 e 2004. D'unes se poirián benlèu estonar d'aquela causida, vist que Pecout meteis reconois que l'ensems de çò qu'a escrich constituís pas un "projècte d'escritura", mas una tièira de montjòias lòng d'una rota barrotlaira. Lo tèma de la miugrana, fruch que jòga un ròtle central dins l'escritura pecotenca, constituís un bòn imatge d'aquel "esparpalh" - per reprene un mot de Gardí sus lo meteis autor... Òsca ! D'un cèrt biais Maria-Joana Verny mòstra qu'es pas tant verai qu'aquò, e que nos cau a bòn drech redescobrir Pecout escrivan. Coma o anonciava Gardí a prepaus de Mastrabelè , ara es a se ligar la garba. L'arlequin se condensa en òbra, a bèles uòlhs vesents. E a dicha de l'estudiar la cercaira ne finís per laissar escapar de superlatius d'admiracion (p 457 : "si Pécout est un écrivain d'une telle envergure...") Per ela i a aquí una granda òbra, e ne sap convéncer lo legeire. Siaguèsse pas qu'aquò, l'espés volum (578 paginas) d'aquela tèsi mancariá de tot segur pas d'interès. De mai lo libre, en apondon, conten 72 paginas de tèxtes escampilhats de mau trobar o quitament inediches que rebastisson un pauc çò que digús a pas encara soscat de far : una colleccion complèta dels escriches occitans de Rotland Pecout. Ont justament se vei clar coma lo sorelh que l'autor s'amerita sens ges de verguetas lo nom d'escrivan que semblava el meteis de fonhar (cf. entrevista amb Roland Briatte en 2000, represa a la pagina 576). De mai, retrobam una tièira d'entrevistadas ont Pecout nos dobrís quauques recantons de son òrt secrèt, e tot çò que ditz es marcat dau sagèl d'una cultura pro larga, d'una experiéncia rica, d'una sensibilitat granada. Sas reflexions son sempre plenas d'interès. D'alhors se n'anóncia un reculh dins la colleccion Lo Gat Ros dau Centre d'Etudis Occitans de l'Universitat de Montpelhièr III : (Agach Occitan/Aspects de la Culture d'oc). Recamparà las numerosas cronicas paregudas en revistas, mai que mai dins Connaissance du Pays d'Oc, de 1973 a 1988. Serà saique l'ocasion de retrobar dins tot son ample aquel cronicaire d'elèit, que siaguèt, remarquem-o aicí, un collaborator regular de Oc tre 1970. Amb de tèxtes que Maria-Joana Verny los compta demest sos mai importants e los espepissa amb pro d'interès, coma la Faula de la Quista e de la Conquista  (1972)... En 1980 Pecout confisava a Francesa Joana que per èsser pas marrida tota escritura cau que partiga "dau prigond de nòstre viure, dau pus prigond de nòstre mistèri". Pròva que sa concepcion de la cultura es pas jamai estada de far de "poësia engatjada de comanda" per "veïcular un messatge". Quitament dins aquela pontannada 70 ont los menaires dau movement tenián sovent aquel lengatge. Pecout, engatjat per que sa vida èra un engatjament, engatjament dins una inacababla quista qu'èra tanben escurament quista de se, s'atrobava engatjat quand parlava de çò prigond que sentissiá rebolhir en el. Aquel reboliment se perlongava dins l'escriure. En flors beluguejantas. Amb aquò pas mai.

Seriá pauc dire qu'a cada pagina descobrissèm amb interés un personatge enfachinaire, inclassable, fins ara desconegut. I a tant de facietas que res de tot aquò se pòt pas resumir aicí. Cau seguir Maria-Joana Verny dins sa lònga e menimosa presentacion. Mencionarai aitanben una causa estonanta, que s'apària ben amb lo costat "barrutlaire" d'aquel escriveire. Es sa lenga, "transdialectala", poiriái dire. Après un prumièr sonet en provençau mistralenc impecable en 1966 (l'autor deviá aver quinze ans) Pecout a pas jamai causit entre lo lengadocian "normalizat" e lo provençau que brecèt son enfança. Los mèscla. Sos tèxtes barrejan los "lei" e los "los", sens causir, coma venon. Quitament un polit poèma donat coma "inedit", palunenc, simfonic, metafisic, titolat Darrièr batèu, que parla de Sèta, es escrich dins un dialècte tant mesclat coma de costuma mas tenchat de "setòri". Es pro capitat. Notem qu'aqueste tèxt que tene per un dels melhors de Pecout ven de paréisser dins Oc n°350-352, 2004, pp 27-30, jos l'escais de Joan-Pèire Cazòt.

Aitanben aquel libre s'acontenta pas de far melhor conóisser e apreciar l'autor de Avèm decidit d'aver rason (1969), e de Portulan. L'autora sasís aquel fiu per revisitar en prigondor amb pro de pertinéncia e d'onestetat intellectuala l'estranh caminament de la literatura d'òc entre 1965 e 2000. Un subjècte perilhós que non sai e que semblava fins ara “sagelat". Ni que se poguèsse revisitar. Una pontannada dolorosa e solelhosa, una renaissença garruda en camin de conquista e que s'aplantèt pasmens subran coma un bèu sòmi dins la lutz dau matin. Que capitèt pas de tornar l'òc a la societat dau temps qu'encara ela n'èra portaira, mas de tot segur i conquistèt una "dignitat sociala" qu'aviá pas... Cossí escriure aquela istòria ? Los paleontològs qu'estúdian un periòde geologic ne definisson lo "fossil director". Que s'escalustre pas Pecout se lo compare a un fossil, quand siaguèsse pas que per aquel prètzfach d'istoriador, mas tròbe que l'idèa de Maria-Joana Verny de prene aqueste escrivan coma fossil (o fiu) director siaguèt chanuda. Pecout es estat en dedins, au pus dintre, e tanben luònh en defòra, sus Sirius. A tot atraversat, l'occitanisme coma lo Liban, lo Balochistan e l'Afganistan, atentiu, esmeravilhat, sens pausar enlòc son bordon : nomadisme. E pasmens èra per una mena de gràcia misteriosa au centre de tot, èra lo poèta emblematic qu'aviá proclamat "Avèm decidit d'aver rason"... Aquela dualitat permet de reviure amb luciditat aquelas annadas. Mas aquí tot lo meriti es de la cercaira. Car caliá per expausar tot aquò un seriós e una onestetat intellectualas que se veson pas gaire... Jos lo flaume de disseccion sens complasença de Felip Martèl e lo pincèl barroquisant de Gardí, s'èra començat de far d'aquela pontannada un objècte d'estudis. Mas a mon vejaire los dos anatomistas èran tròp pròches dau cadavre per lo poder espepissar objectivament, e sas analisis ausavan pas pojar tròp luònh dins l'interdich. Maria-Joana Verny, se vei, a una tissa de la vertat, de l'exactitud, de l'analisi veraia, que s'atròba pas pertot. L'a pauc près, es pas ges son afar. E a pas planhit sa pena per recampar d'informacions de tota mena, escrichas, oralas, per rebastir lo reire plan ont fai evoluir Pecout, un Pecout que, au mitan dau libre, per passadas, perd antau un pauc la vedeta per nos laissar veire a son entorn un orizont de grands espacis filosofics e poëtics... "L'aventura" coma ditz Lafònt, sens verguetas aitanben, dins son prefaci un pauc nostalgic mas plen d'interès. Qu'amb un fiu director tant barrutlaire coma Pecout, nos fai visitar tanben d'orizonts encara mai largs : la sciéncia-ficcion, los presocratics, la mitologia grèca, Lao-Tseu, la literatura viatjaira... Caudriá de desenats de paginas per resumir tot çò de nòu e d'apassionant que se tròba recampat aquí. Per ieu, aquel aspècte de l'estudi que trompassa son objècte per nos donar una vista plena e nòva de son contèxt, una vista qu'aviam pas fins ara, rend aqueste libre absoludament preciós per quau s'entreva de letras d'òc modèrnas, e se carra de las veire prestidas dins l'universal.

Joan-Frederic Brun

 

libres


Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André

beluguet-e-lo-drac Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André
Lacour-Ollé - 2005 - 152 paginas - 21 x 15 cm - 15.00 €

Una novèla aventura e una novèla quista per lo Beluguet. Après qu'aguèsse desliurada la Luna, vaquí qu'es a caçar lo Drac qu'a raubat la clau d'aur de Bauma Santa e lo tresaur dei Nanets.

Amb l'ajuda de sei dos collègas Morrenegre et Morrefreg, dei bèstias amigas, e bòn astre, e maugrat un molon d'empachas e de tracanars, benlèu que capitarà ?

Pour la langue d'oc à l'école - Yan Lespoux

langue-d-oc-ecole Pour la langue d'oc à l'école es un obratge de Yan Lespoux que conta las primièras realizacions de la reivindicacion modèrna en favor de l’ensenhament de la lenga occitana.

De las annadas 30, amb la pujada de las reivindicacions per la lenga e son ensenhament, a las victòrias que seguiguèron après la segonda guèrra mondiala dins un encastre de batèstas entre occitanisme e Felibritge, de debats intèrnes sus la pedagogia e de discussions a l'entorn de la lei Deixonne, es tota un part de l'istòria de la lenga nòstra qu'es aicí espepissada.

 

cultura, opinions...


CIRDÒC - Besièrs - Jornadas Europèas del patrimòni

Lo 15 e lo 16 de setembre de 2017 en ligam amb las Jornadas Europèas del Patrimòni e per favorizar l'encontre del public jove amb las òbras, los artistas e las culturas d’Occitània, lo CIRDÒC de Besièrs dobrís sas pòrtas.

Ensenhament de l'occitan en Catalonha

Jordi Ortiz de Antonio per la Generalitat de Catalonha presentava al XIIen congrès de l'AIEO a Albi (julhet de 2017) una reflexions a l’entorn d’una pedagogia propedeutica sus la lenga occitana pels professors de primari e segondari en Catalonha.

Nos assabenta sus l'estat de l'ensenhament de la lenga en Catalonha. Aquí lo resumit de sa presentacion (sorsa AIEO) :

L’occitan, lenga pròpria d’Aran e oficiala en Catalonha tota, se regulariza a l’ora d’ara, dins lo domeni educatiu, sonque pel biais del Currículum der aranés (1998), un plan d’estudis oficial restacat a l’airal geografic e dialectal aranés, e en aranés, en questions de lenga e literatura.

 

sciéncias e tecnicas


Tolosa - Competicion - Drònes

Se tendrà a Tolosa del 18 al 21 de setembre de 2017 una sèria d'eveniments al torn dels drònes : de conferéncias, un salon d'entrepresas, de competicions.

Aquò farà de Tolosa per qualques jorn la capitala mondiala del dròne. Mai de tres cent cercaires son esperats a aquel eveniment : l'IMAV per International Micro Air Vehicle conference and flight competition.

L'eTrek, mòto electrica occitana

L'entrepresa Electric Motion basada a Càstrias prèp de Montpelhièr desvolopa dempuèi qualques ans de trails electrics per las competicions esportivas.

Dempuèi 2017 l'eTrek, concebut per un usatge urban, ven completar la gama.

L'idèa del constructor es de propausar al mond una mòto polivalenta per un usatge quotidian en vila. Es en venda al prètz de 8 500 èuros (fòra ajuda).

 

politica, economia...


Dintrada de 2017 - Forum occitan - Narbona

Se tendrà a Narbona lo dissabte 16 de setembre de 2017 (Palais del Trabalh) La Dintrada.

Es un vertadièr forum ciutadan occitan que los organizators vòlon crear.

L'objectiu es de tornar pensar l'occitanisme politic en coerencia amb la societat civila per melhor respondre a las evolucions recentas :

Narbona - Dintrada de País Nòstre

L'associacion basada a Narbona, País Nòstre comunica :

L'amassada de dintrada de País Nòstre es prevista lo dijòus 7 de setembre de 2017 a 18 oras a l'Ostal occitan de Narbona, carrièra Joan Jaurés.

Una dintrada activa, amb forças punts :

  1. Lançament de la campanha d'adesions "Venètz refortir País Nòstre" e organizacion del movement dins la Region Occitanie.
  2. Proposicion d'una accion unitària occitanista al Forum ciutadan occitan del dissabte 16 de setembre al Palais del trabalh de Narbona.
  3. Preparacion del collòqui País Nòstre "Occitània fòrça culturala occitana" del 25 de novembre.