André Laude - òbra poetica - article de Gui Matieu - revista Òc - prima de 2009

Leis Editions de la Différence, que fan dempuèi ben de temps de gròs esfòrç per espandir la poesia – i’a, per aquò, que de se sovenir de la remirabla colleccion "Orphée" que publiquèt en edicions bilengas mai de dos cent poètas dau monde entier- vèn de publicar l’òbra poetica d’Andrieu Laude*. S’agís de la reedicion dei recuelhs qu’aviá publicats. Aquò fai un libràs de mai de 700 paginas, que dedins li podèm retrobar  "Occitanie : premier cahier de revendications" que pareiguèt en 1972 en cò de P. J. Oswald.

Andrieu Laude s’inventèt mai d’una biografia, se donèt mai d’una identitat, e se diguèt occitan per son paire. Amb eu es pas totjorn facile de destriar lo verai de la mitologia personala, mai se ditz "occitan vergonhós, infirme / que tot just parla / e legís un pauc / la lenga incrustada dins lo sang". Se ditz d’aquela "Occitània / país totei lei jorns inventat per sei poètas". Mai tot aquò, ben segur, l’escriu en francés : nos a dich perqué, sap pas pron l’occitan, aquela lenga que dins son òbra es coma l’Arlatenca.

Sa maire èra d’origina bretona, moriguèt en 1938, que son pichòt Andrieu aviá tot just dos ans. Pasmens, Andrieu Laude, dins son òbra la faguèt morir quauqueis annadas plus tard, en deportacion, e disiá a cu lo voliá entendre qu’èra jusieva. Coma ben d’autrei, Hubert Nyssen se lo creiguèt e lo metiguèt en quatrenca de cuberta dei 53 Polonesas que publiquèt a seis edicions Actes Sud, en 1982. Mai cu se seriá pas laissat agantat en legissent aquelei remirables poèmas sus la Shoah ? Cu se seriá imaginat qu’una tala adesion identitària èra qu’una posicion literària ?

Andrieu Laude es un poèta liric, generós, nerviós, es una pluma de revòlta e de misèria, una votz contra totei leis injustícias ; e que li faguèron d’ombra de poètas que se cresián revolucionaris, mai que l’èran que dins la fòrma. Aquela edicion li dona mai la plaça qu’auriá de tot temps degut gardar : una dei premièras. Moriguèt lo 24 de junh de1995. Era dau temps dau mercat de la poesia que se fai totjorn, totei lei ans, plaça Sant Sulpici, a París. Aquí, quauqueis oras avant qu’aprenguessiam la mòrt d’Andrieu Laude, Bernard Lesfargas, que li teniá l’estand de Federòp, m’aviá donat l’edicion originala dei "53 polonaises". L’asard, me diretz... Vos ne’n revire quauquei tròç aquí :

"Lei lampas saunan / dins de fèstas obscènas. // La man de Dieu / m’es plus dessús"

o encara

"Siam estats de grand pecadors / Dieu ama pas que leis òmes / vosquèsson èstre liures"

o encara

"Dise ton nom / ortiga blanca / dise ton nom / bève mon sang."

Amb aquelei paraulas de dimensions cristicas nos ne’n ditz, mai que lo volèm entendre, sus lo perqué de son amor immoderat dau vin.

Sabèm que i’a un molon de poèmas d’Andrieu Laude que son encara escampilhats dins de revistas. "L’association des Amis d’André Laude, chez André Cuzon, 12 avenue Dumont, 93600 Aulnay sous-bois" s’es donat per prefach de lei recampar e de lei publicar dins sa revista "Cahier André Laude" que lo  numerò 2 deuriá pareisser pron lèu, e que serà mandat ais aderents de l’associacion. L’adesion còsta 15 èuros.

 Gui Matieu - Òc - prima de 2009

*André Laude - Œuvre poétique - Editions de la Différence - 49 èuros

  

libres

Pèire Godolin - Edicion comentada e traduccion integrala

Sortiguèt en febrièr de 2009 a las edicions Privat lo libre Pèire Godolin. Oeuvres complètes. L'edicion es estada aprestada per Pèire Escudé.

Pèire Godolin – De las annadas 1600 fins 1649 ont morís, de la fin de l’umanisme fins a la començança de la provincializacion, Godolin ten de cantar e de representar l’imatge complèxe e multiple d’una societat tolosana, occitana, francesa, en mutacion complèta.

Lo cap del camin - Pèire Gogaud

Lo cap del camin es un pichon roman de Pèire Gogaud (Brenac 1912, Carcassonna 1988). Una òbra d'una granda sensibilitat. Sortiguèt en 1973.

L'autor manifèsta aquí una ambicion literaria plan rara en occitan, s'assaja per moment a distòrdre la narracion al servici de son subjècte e capita. Sap, amb intelligéncia, defugir trapèlas e luòcs comuns que son sempre a man de sorgir.

 
 

cultura, opinions...

Sus l'unitat de la lingüistica occitana

En julhet de 2017, a Albi dins l'encastre del XIIen congrès de l'AIEO, Patric Sauzet s'interrogava sus l’unitat de la lingüistica occitana.

Resumit (sorsa AIEO) : Los estudis occitans e particularament la lingüistica occitana son uèi pausats coma un camp especific. L’AIEO i a contribuït centralament e n’a promoguda la qualitat. Nòstra disciplina es pas per tant dispensada de s’interrogar sus son estatut.

Albi - Ligams entre l'occitan e lo catalan

Lo 17 de febrièr lo Centre Occitan Ròcaguda (COR) d'Albi organiza una vesprada dedicada als ligams entre la lenga occitana e la lenga catalana. Presentacion del COR :

Vos convidam lo dissabte 17 de febrièr a 5 oras del vèspre al Centre Occitan Ròcaguda per una descobèrta dels ligams lingüistics e culturals entre l’occitan e lo catalan.

 
 

sciéncias e tecnicas

Espaci - Falcon Heavy - An capitat !

Lo dimars 6 de febrièr de 2018 la societat SpaceX capitèt de mandar dins l'espaci la primièra fusada Falcon Heavy dempuèi son spacepòrt de Cap Canaveral en Florida.

Carga utila : lo cabriolet roge cerièisa d'Elon Musk, fondator de la societat. Direccion : Mars o la cencha d'asteroïdas del sistèma solar.

Aquela fusada es la mai poderosa mandada en orbit dempuèi las miticas Saturn del programa american Apollo e l'Energia russa.

Educacion - Lo projècte ERASMUS +

Foguèt a la davalada de 2016 que lo programa ERASMUS + « l'Educacion al Desvolopament Durable dins nòstras lengas » debutèt a l’iniciativa de las conselhièras pedagogicas d’occitan de l’Acadèmia de Montpelhièr.

Pilotat pel Centre interregional de desvolopament de l’occitan (CIRDÒC), lo projècte reünís 7 partenaris a travèrs 4 regions europèas (Occitània, Val d’Aran, Val d’Aosta e Piemont) dins las qualas 6 lengas son parladas : l’occitan, lo francoprovençal, lo catalan, lo francés, l’espanhòl e l’italian.

 
 

politica, economia...

Lemòtges - Signatura de la convencion per l'ensenhament de l'occitan

Es estada signada a Lemòtges lo 2 de febrièr de 2018 la convencion per lo desvolopament e l'estructuracion de l'ensenhament de l'occitan dins l'acadèmia.

Los signataris son : Daniel Auverlot, rector de l'acadèmia, Alain Rousset, president del conselh regional de Nòva Aquitània e Charline Claveau-Abbadie, presidenta de l'Ofici public de la lenga occitana.

Manifestacions del 3 febrièr de 2018

Genièr de 2018, lo Collectiu Occitan organizator de las manifestacions del 3 de febrièr de 2018 per demandar una preséncia mai importanta de la lenga occitana a la television, comunica :

La lenga e la cultura occitanas an un besonh imperatiu, absolut, dins lo mond tal coma es ara, d'aver accès als mèdias de massa e d'en primièr, d'una preséncia « normala » a la television publica.

Es un relai indispensable per tota l'accion educativa e culturala qu'es menada per las associacions.