Sul libre de Sèrgi Gairal : Las vacanças de Pascas. Una critica de Gèli Comba dins Le Tarn libre del 23 d'agost de 2013 :

De vacanças agitadas !

Rasseguratz vos, braves legeires, es pas d’aquestas vacanças d’estiu que se debanan per l'ora que vos vòli parlar. E mai se, aicí o alà, pòdon èsser, elas tanben, agitadas per d’eveniments aüroses o malaüroses. Non, la tòca del mieu bilhet aquesta setmana es de vos presentar lo roman novèl nascut de Sèrgi Gairal, paregut dins la colleccion A tots d’IEO Edicions e titolat Las vacanças de Pascas. Los que coneisson plan l’òbra literària de Sèrgi Gairal se sovenon de son primièr roman paregut en 1996, Lo barracon. Dins aquel roman, una dròlla desapareissiá pendent un mes e mièg abans d’èsser retrobada a la fin de l'istòria mas sens balhar cap d’explicacion a sa familha. Dètz-e-sèt ans après, la dròlla, venguda femna, nos ven contar dins Las vacanças de Pascas las condicions de sa desaparicion, a l’atge de dètz ans. Coma a l’acostumada Sèrgi Gairal nos descriu dins lo detalh los sentiments que pòdon animar los personatges que met en scèna dins son roman. Òm retròba aquí son extraordinària capacitat a far dintrar lo legeire dins la pèl de sos eròis. Una qualitat remarcabla per un autor e que Gairal mestreja a meravilha, tant amb de personatges femnas coma òmes, dròlles o joves coma vièlhs.

« Un ser de setembre, mamà s’enanèt… e tornèt pas. Faguèri los cinc ans sens ela. La mòrt de las bèstias l’aviái vista de prèp, quand la grand tuava un lapin, un polet, quand lo cat s’èra fach espotir per una veitura a quatre passes de l’ostal. La mòrt de ma maire, la compreniái pas. » Dins Las vacanças de Pascas, Clotilda, l’eroïna, après plorar la mòrt de sa mamà ensaja de tornar prene gost a la vida. Una vida entre los bancs de l’escòla comunala e l'ostal ont viu amb son paire tròp ocupat per son trabalh d’artesan. De mercé una mèstra d’escòla que volonta d’estervelhar sos escolans al mond que los enròda, Clotilda s’escapa un pauc fòra lo vilatge e s’amistança amb una mameta que viu dins una bòria reculada. De qué li passa pel cap un bèl jorn ? Cossí que siá, la dròlla decidís d’entamenar una vida novèla e de tornar pas dintrar a l’ostal. Descobriretz cossí se retrobarà, plan contra son voler, dins un campament de caracas que s’ocuparàn d’ela coma s'èra lor dròlla.

Tot lo talent de Sèrgi Gairal s’exprimís plenament dins aqueste roman que mai presi de totes los qu’a ja publicats. L'òme mestreja la lenga coma pauc de mond, malaürosament, ne son encara capables al jorn de uèi. Son escriptura es rigorosa : vos jògui que, ni per plan cercar, traparetz pas cap de deca dins las 106 paginas del libre ! D’autors coma el pòrtan plan nauta la bandièira de la cultura occitana. Per delà los particularismes regionals, se volèm manténer l’existéncia de nòstra lenga viva, nos cal plegar a de règlas de normalizacion de l’escritura. E dins aquel domeni Sèrgi Gairal fa figura d’exemple amb qualques autres. Maites farián plan de seguir la dralha... Mas, ni per tot, l'òbra literària occitana se pòrta plan. Ni per la crisi que fa tirar la lenga a totes los ostals d’edicion, de libres de qualitat contunhan d’èsser publicats regularament. Faguèssem pas los refastinhoses ni mai los sarrapiastras : sapiam far prodèl a los que van en avant per promòure e defendre la lenga nòstra ! Esitèssetz pas a dintrar dins las botigas dels cèrcles occitans o a vos arrestar suls taulièrs d’occitan dins los salons del libre o encara a anar véser sul malhum quinas son las novetats. En crompant un libre occitan, fasètz òbra utila e, de mai, per un prètz modic, crompatz un moment vertadièr de plaser e d'escapada luènh dels tracasses del quotidian !

Gèli Combas - Le Tarn libre - 23/08/2013

Las vacanças de Pascas un libre de Sèrgi Gairal, publicat per IEO-Edicions dins la colleccion A Tots, 13 €. 

 

Libres


Faulas dau fabulós Esòp

esop-gui-matieuFaulas dau fabulós Esòp - Adaptacion de Gui Matieu
IEO-CREO Provença - 2016 - 46 paginas - 10 èuros
ISBN : 978-2-9530712-5-2

Lo CREO-Provença presenta una adaptacion de las Faulas d'Esòp.

Quatrena de cobèrta : Amb sei fablas Esòp en Grècia durbiguèt una draia que de molons de bablejaires anavan segre e seguisson totjorn 2500 ans après. Autors deis isopets de l'Atge-Mejan e poètas mai tardiers coma La Fontaine pesquèron dins aquelei tèxts moraus que nos vènon d'un temps que lei bèstias parlavan.

Sul libre 'Le couteau sur la langue' de Renat Merle

couteau-sur-la-langue-merleUn article de Cristian Rapin. Sorsa : Lo Lugarn numèro 82.

Le couteau sur la langue de Renat Merle es un roman escrit, coma lo títol o revèla, en francés. Es un bon roman, rondament menat, de bon legir que s’apièja sus de donadas vertadièras e que las utiliza amb umor.

En bon coneisseire de l’istòria de l’occitanisme politic, l’autor s’apièja sus de tròces d’istòria viscuda.

 

Cultura, opinions...


2017 : Total Festum a 12 ans !

Dins sa revista numèro 7 dels meses de mai e junh de 2017 lo conselh regional de la region Occitània presentava lo festenal Total Festum.

En junh de 2017, Total Festum (la fèsta de la catalanitat e de l’occitanitat) festejarà sos 12 ans. Tot comencèt en 2006, dins l’anciana region Lengadòc-Rosselhon, amb una volontat politica de crear un eveniment fòrt, regulièr : un rendez-vos annadièr per la mesa en valor de las lengas del territòri regional. La data de la sant Joan es estada causida coma simbòl de renaissença e de jovença.

Qualques remembres - Ives Roquetas

Un pauc d'istòria. Dins la revista Lo Lugarn numèro 69 (automne de 1999) Ives Roqueta balhava qualques unes de sos remembres. Torna sus qualques tempses fòrts, coma las garrolhas al dintre de l'IEO, los primièrs libres editats. Aquelas nòtas, anecdòtas, uèi nos assabentan sus l'occitanisme dels tres decennis que van de 1950 entrò a 1980. De legir per melhor comprene las posicions de cadun.

 

Sciéncias e tecnicas


La resisténcia bacteriana als antibiotics

potingas13/01/17 - Fernand Vedel sul site de l'ADEO presenta lo problèma de la resisténcia bacteriana als antibiotics. Resisténcia venguda amb lo temps una vertadièra menaça per la santat.

L'autor definís sucessivament las familhas d'antibiotics e la nocion d'antibioresisténcia bacteriana, abans de donar la posicion, fàcia al problèma, d'un organisme coma l'ONU.

Montpelhièr - ESA - Nanosatellits

robusta12/05/17 - Lo Centre Espacial Universitari de Montpelhièr (CSU) ven d'èsser seleccionat per l'ESA (European Space Agency) per rejónher lo sieu programa Fly your Satellite.

La candidatura de l'ISAE-Supaero de Tolosa es pas estada retenguda.

 

Politica, economia...


Eleccions legislativas de 2017 - Partit Occitan

partit-occitan-legislatives-2017Lo Partit Occitan presenta sos candidats e los candidats que sosten per las eleccions legislativas de 2017.

Aquí çai sos la lista amb lo nom dels relevaires, la circonscripcion e lo departament.

Eleccions legislativas de 2017 lo PNO comunica

pno-legislatives-2017Comunicat de premsa : Lo Partit de la Nacion Occitana presenta Jeròni Picas coma candidat a las eleccions legislativas del 11 e 18 de junh de 2017 dins la 8ena circonscripcion de Nauta Garona amb coma relevaira Dominique Darrozes.