Sus la mòrt de Georges Frêche (1938-2010), un article de Jòrdi Chaban dins Lo Lugarn 101 - Auton-ivèrn de 2010 :

Lo "con" demest los autres. Ciutadans de la somission. Aquel personatge politic mediatic aurà marcat sa vila e sa region administrativa, aurà tanben assegurat a la premsa de contengut, a la seguida de mantunas frasas que d'unes dison pichonas. Es un personatge del sistèma de la descentralizacion, sistèma installat per l'esquèrra mitterrandiana, pel plaser d'un autre cap politic occitan, Defferre, e uèi destrusit per l'UMP, per bastir un autre sistèma de la somission francesa d'Occitània. Mas de qué lo personatge aurà daissat a-n-aquel tròç d'Occitània que tòca lo gòlfe per l'Oèst ? la mar nòstra per l'Oèst ?

Arribat a Montpelhièr, lo Gascon del Coserans e escolan albigés e tolzan (un camin occitan que, sovent, mantunes an seguit en Occitània, malgrat totas las cridas al Volèm Viure al País, sense resulta subre los foncionaris reals), aquel Gascon de Lengadòc (sa presidéncia de la CTP s'acabèt amb un discors en occitan de Gasconha, amb la traduccion donada als jornalistas) aurà trapat un encontre malbiaissut amb lo president de l'IEO, un provençal, de l'epòca. Per l'IEO, li voliá bastir un ostalàs modèrne e de la dimension de totes los projectes del Georges Frêche. L'acòrdi es pas estat possible. Qui s'es enganat ? La darrièra intervencion de Georges Frêche subre lo tèma occitan, es estada dins lo discors d'inauguracion del musèu de Narbona. Coma totes los projèctes de Frêche, l'establiment se vòl un motor pel torisme grand per la ciutat, "a l'imatge de la lenga occitana que sabèm pus coma la reviscolar dignament". Aquò espantèt l'auditòri e l'electorat. Lo centralisme dels projèctes montpelhierencs agradava pas en Catalonha del nòrd o dins l'Aude, e ça que la, la dispersion de la moneda del Conselh Regional es equitabla dins aquela region administrativa francesa. Lo Conselh Regional de Lengadòc-Rosselhon donava fòrça per l'occitan e lo catalan. Lo director d'Arrels m'aviá confessat l'importància donada a las estacions localas de Ràdio, Arrels en particular. Jamai un Conselh Regional de Miègjorn-Pirinèus o Aquitània aurà donat tant per una estacion de ràdio. Mas es qu'en Occitània, e Lengadòc especialament, podèm dire qu'avèm una estacion radiofonica autanplan capitada qu'Arrels ? Segur que las subvencions de la Generalitat an tanben ajudat, per aver una estacion sense publicitat e sense lucre.

A Georges Frêche li agradava lo combat, e lo ganhar. Ganhava totas las eleccions localas, e mai la darrièra malgrat totas las campanhas orquestradas per París, al Parti Socialiste Français e estranhament per CDC Catalonha del nòrd per valorizar qui ? Aital li agradavan las Calandretas. Las ajudas per Calandreta en Lengadòc son pro bèlas, e sobretot en avança, per pas costar un cent al budgèt general de la region. Aiçò agrada gaire a l'extrèma esquerrisme installat a l'universitat de Montpelhièr. Es que cal èstre d'esquèrra per ensenhar l'occitan ? O per o defendre ? Georges Frêche èra d'esquèrra e n'aviá lo biais, mas per bastir projèctes fòrts per sa region, se sabiá adobar, el e son equipa.

Lo Parti Socialiste Français lo perturbava, un pauc, leugièrament, l'ajudava mediaticament, dinca a la recenta exclusion, exclusion que l'ajudèt a ganhar melhor, la melhora resulta de totas en 2010. Los ecologistas avián los meteisses problèmas qu'a Bordèu. A Bordèu, los ecologistas èran juristas, a Montpelhièr, èra el lo jurista, professor sortit de l'universitat, gausava dire çò que lo pòble pensava. L'efièch èra sovent contrari a çò que pensava l'elèit recentament installat.

La darrièra marca del jornal Midi Libre serà una fòto e una vidèo de l'entèrrament. Los esquerristas occitanistas avián la costuma de mandar comunicats dempuèi Charenta per lo castigar. Mas dins sa vida politica n'aviá res a fotre, e l'encoratjava a ganhar per sa region e sa vila, dins lo sistèma francés. A segurament fait melhor que Maò, perque, el, èra dins un sistèma concurrencial, la politica de la partidocràcia, e portava resultas electorals a la chinesa o de l'Euròpa de l'Èst, a la populacion li agradava d'entendre l'orator Georges Frêche, los elèits non.

Un Occitan, bèl, demest los autres, es mòrt, aviá lo caractèr que fauta a l'occitanisme per acarar França, e l'occitanisme a pas sabut s’en inspirar.

Jòrdi Chaban - Novembre de 2010

  

libres

Lenga de pelha - Joan-Pau Verdier

Lo libre-CD de Joan-Pau Verdier Lenga de pelha recampa 22 cronicas radiofonicas en version tèxt e àudio.

L'edicion e de la difusion son assegurada per Novelum - IEO Perigòrd al prètz de 12 èuros.

L'autor anima dempuèi vint ans l'emission Meitat-chen, meitat-pòrc cada dimenge sus France-Bleu Perigòrd. Aquí denóncia, en occitan, los absurditats, incoeréncias e autras bestisas de nòstre temps

'La technique ou l'enjeu du siècle' de Jacques Ellul

Jacques Ellul foguèt un dels pensaire màger del fenomèn tecnic al sègle XX. Es dins lo libre La Technique ou l'enjeu du siècle que pel primièr còp presentava sas idèas.

Luènh lo limitar lo fenomèn al las maquinas e a sos aspèctes materials, als espleches, a l'automatizacion dins l'industria, lo prend dins sa globalitat.

Es per el caporal de considerar las tecnicas d'organizacion, d'informacion, de propaganda. Vei lor ròtle sul mond, sus las societats, suls òmes coma fondamental. La tecnica es per el un tot que motla los aparelhs d'Estat, l'economia, las societats e los òmes  ; una clau, l'encastre indefugible per capitar e donc se manténer.

 
 

cultura, opinions...

Puègnautièr - Las Ivernalas de Cabardés

Se debanaràn lo divendres 26 e lo dissabte 27 de genièr Las Ivernalas de Cabardés. L'eveniment es organizat per l'IEO-Aude e lo Servici Cultural de Puègnautièr.

Tres rendètz-vos son al programa  :

Cultura - Tolosa - Convivéncia

Dins sa revista à Toulouse d'octobre/novembre de 2017 la vila de Tolosa presentava, en occitan, una entrevista d'Alem Surre-Garcia. L'article :

« Tolosa foguèt totjorn dubèrta ».

Per melhorar la coesion sociala en vila, la Comuna de Tolosa se vòl apuejar sus las valors portadas per la cultura d’òc. Es lo plan Convivéncia. L’escrivan Alem Surre-Garcia nos detalha son contengut.

 
 

sciéncias e tecnicas

Gastronomia - Manjar d'insèctes

La societat Micronutris basada a Sant Orenç de Gamevila a costat de Tolosa produsís e comercializa dempuèi qualques ans d'insèctes per la consomacion umana.

Mai d'un trentenat de produches son disponibles sus lor botiga en linha aquí. Tre la debuta se son posicionats sus una dralha respectuosa de l'environament. Ciblan los magazins biòs e las espicariás finas.

Automobila - Alpine - La berlineta A110 torna

La marca automobila Alpine, mitica dins las annadas seisantas e setantas, se reviscola amb la produccion d'una novèla A110. Es estada presentada al mes de decembre de 2017.

Los qualques 2 000 exemplaris que preveson de fabricar per lo lançament son estats venduts en tres jorns.

 
 

politica, economia...

Manifestacions del 3 febrièr de 2018

Genièr de 2018, lo Collectiu Occitan organizator de las manifestacions del 3 de febrièr de 2018 per demandar una preséncia mai importanta de la lenga occitana a la television, comunica :

La lenga e la cultura occitanas an un besonh imperatiu, absolut, dins lo mond tal coma es ara, d'aver accès als mèdias de massa e d'en primièr, d'una preséncia « normala » a la television publica.

Es un relai indispensable per tota l'accion educativa e culturala qu'es menada per las associacions.

Eleccions en Catalonha - Lo PNO comunica

Après las eleccions del 21 de decembre de 2017 en Catalonha, lo Partit de la Nacion Occitana comunica :

Eleccions en Catalonha

Lo dijòus 21 de decembre de 2017 unes 5 780 775 electors emai electrices catalans ciutadans de la Generalitat de Catalunya o residents a l’estrangièr èran cridats a las urnas per designar lors deputats al Parlament de Catalonha.

Aquestas eleccions convocadas en aplicacion de l’article 155 de la constitucion coloniala espanhòla de 1978 venián apuèi la declaracion Unilaterala d’Independéncia de Catalonha proclamada lo 27 d’octòbre de 2017 per la majoritat sobeiranista eissida de las eleccions de setembre de 2015.