Sus la mòrt de Georges Frêche (1938-2010), un article de Jòrdi Chaban dins Lo Lugarn 101 - Auton-ivèrn de 2010 :

Lo "con" demest los autres. Ciutadans de la somission. Aquel personatge politic mediatic aurà marcat sa vila e sa region administrativa, aurà tanben assegurat a la premsa de contengut, a la seguida de mantunas frasas que d'unes dison pichonas. Es un personatge del sistèma de la descentralizacion, sistèma installat per l'esquèrra mitterrandiana, pel plaser d'un autre cap politic occitan, Defferre, e uèi destrusit per l'UMP, per bastir un autre sistèma de la somission francesa d'Occitània. Mas de qué lo personatge aurà daissat a-n-aquel tròç d'Occitània que tòca lo gòlfe per l'Oèst ? la mar nòstra per l'Oèst ?

Arribat a Montpelhièr, lo Gascon del Coserans e escolan albigés e tolzan (un camin occitan que, sovent, mantunes an seguit en Occitània, malgrat totas las cridas al Volèm Viure al País, sense resulta subre los foncionaris reals), aquel Gascon de Lengadòc (sa presidéncia de la CTP s'acabèt amb un discors en occitan de Gasconha, amb la traduccion donada als jornalistas) aurà trapat un encontre malbiaissut amb lo president de l'IEO, un provençal, de l'epòca. Per l'IEO, li voliá bastir un ostalàs modèrne e de la dimension de totes los projectes del Georges Frêche. L'acòrdi es pas estat possible. Qui s'es enganat ? La darrièra intervencion de Georges Frêche subre lo tèma occitan, es estada dins lo discors d'inauguracion del musèu de Narbona. Coma totes los projèctes de Frêche, l'establiment se vòl un motor pel torisme grand per la ciutat, "a l'imatge de la lenga occitana que sabèm pus coma la reviscolar dignament". Aquò espantèt l'auditòri e l'electorat. Lo centralisme dels projèctes montpelhierencs agradava pas en Catalonha del nòrd o dins l'Aude, e ça que la, la dispersion de la moneda del Conselh Regional es equitabla dins aquela region administrativa francesa. Lo Conselh Regional de Lengadòc-Rosselhon donava fòrça per l'occitan e lo catalan. Lo director d'Arrels m'aviá confessat l'importància donada a las estacions localas de Ràdio, Arrels en particular. Jamai un Conselh Regional de Miègjorn-Pirinèus o Aquitània aurà donat tant per una estacion de ràdio. Mas es qu'en Occitània, e Lengadòc especialament, podèm dire qu'avèm una estacion radiofonica autanplan capitada qu'Arrels ? Segur que las subvencions de la Generalitat an tanben ajudat, per aver una estacion sense publicitat e sense lucre.

A Georges Frêche li agradava lo combat, e lo ganhar. Ganhava totas las eleccions localas, e mai la darrièra malgrat totas las campanhas orquestradas per París, al Parti Socialiste Français e estranhament per CDC Catalonha del nòrd per valorizar qui ? Aital li agradavan las Calandretas. Las ajudas per Calandreta en Lengadòc son pro bèlas, e sobretot en avança, per pas costar un cent al budgèt general de la region. Aiçò agrada gaire a l'extrèma esquerrisme installat a l'universitat de Montpelhièr. Es que cal èstre d'esquèrra per ensenhar l'occitan ? O per o defendre ? Georges Frêche èra d'esquèrra e n'aviá lo biais, mas per bastir projèctes fòrts per sa region, se sabiá adobar, el e son equipa.

Lo Parti Socialiste Français lo perturbava, un pauc, leugièrament, l'ajudava mediaticament, dinca a la recenta exclusion, exclusion que l'ajudèt a ganhar melhor, la melhora resulta de totas en 2010. Los ecologistas avián los meteisses problèmas qu'a Bordèu. A Bordèu, los ecologistas èran juristas, a Montpelhièr, èra el lo jurista, professor sortit de l'universitat, gausava dire çò que lo pòble pensava. L'efièch èra sovent contrari a çò que pensava l'elèit recentament installat.

La darrièra marca del jornal Midi Libre serà una fòto e una vidèo de l'entèrrament. Los esquerristas occitanistas avián la costuma de mandar comunicats dempuèi Charenta per lo castigar. Mas dins sa vida politica n'aviá res a fotre, e l'encoratjava a ganhar per sa region e sa vila, dins lo sistèma francés. A segurament fait melhor que Maò, perque, el, èra dins un sistèma concurrencial, la politica de la partidocràcia, e portava resultas electorals a la chinesa o de l'Euròpa de l'Èst, a la populacion li agradava d'entendre l'orator Georges Frêche, los elèits non.

Un Occitan, bèl, demest los autres, es mòrt, aviá lo caractèr que fauta a l'occitanisme per acarar França, e l'occitanisme a pas sabut s’en inspirar.

Jòrdi Chaban - Novembre de 2010

 

libres


Sus las òbras niçardas de Loís Andrioli

oeuvres-nissardes Les Oeuvres nissardes de Louis Andrioli (1766-1838). Un libre de Rémy Gasiglia (Acadèmia Niçarda, Niça, 2013).

Balhan çai jos la presentacion de la conferéncia DUOC que l'autor, Rémy Gasiglia, balhèt lo 10 de decembre de 2014 a Tolosa.

La conferéncia èra titolada : rescontre amb un poèta d'òc oblidat, l'edicion de las Obras niçardas de Loís Andrioli (1766-1838).

Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André

beluguet-e-lo-drac Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André
Lacour-Ollé - 2005 - 152 paginas - 21 x 15 cm - 15.00 €

Una novèla aventura e una novèla quista per lo Beluguet. Après qu'aguèsse desliurada la Luna, vaquí qu'es a caçar lo Drac qu'a raubat la clau d'aur de Bauma Santa e lo tresaur dei Nanets.

Amb l'ajuda de sei dos collègas Morrenegre et Morrefreg, dei bèstias amigas, e bòn astre, e maugrat un molon d'empachas e de tracanars, benlèu que capitarà ?

 

cultura, opinions...


CIRDÒC - Besièrs - Jornadas Europèas del patrimòni

Lo 15 e lo 16 de setembre de 2017 en ligam amb las Jornadas Europèas del Patrimòni e per favorizar l'encontre del public jove amb las òbras, los artistas e las culturas d’Occitània, lo CIRDÒC de Besièrs dobrís sas pòrtas.

Albi - Centre Occitan Ròcaguda - Sason 2017-2018

Lo Centre Occitan Ròcaguda (COR) d'Albi comunica :

Lo patrimòni lingüistic de l'occitan comença, per los qu'an un pauc (o completament) perdut son usatge, amb los sovenirs de joinessa, los parents, los pairins e tot lo vesinat de son enfança ; tornar prene contact amb el pòt començar per un partatge de son viscut amb d'autres, convivialament, pel plaser e tanben per tornar trapar los mots e l'usatge de la lenga.

 

sciéncias e tecnicas


Tolosa - Competicion - Drònes

Se tendrà a Tolosa del 18 al 21 de setembre de 2017 una sèria d'eveniments al torn dels drònes : de conferéncias, un salon d'entrepresas, de competicions.

Aquò farà de Tolosa per qualques jorn la capitala mondiala del dròne. Mai de tres cent cercaires son esperats a aquel eveniment : l'IMAV per International Micro Air Vehicle conference and flight competition.

L'eTrek, mòto electrica occitana

L'entrepresa Electric Motion basada a Càstrias prèp de Montpelhièr desvolopa dempuèi qualques ans de trails electrics per las competicions esportivas.

Dempuèi 2017 l'eTrek, concebut per un usatge urban, ven completar la gama.

L'idèa del constructor es de propausar al mond una mòto polivalenta per un usatge quotidian en vila. Es en venda al prètz de 8 500 èuros (fòra ajuda).

 

politica, economia...


Dintrada de 2017 - Forum occitan - Narbona

Se tendrà a Narbona lo dissabte 16 de setembre de 2017 (Palais del Trabalh) La Dintrada.

Es un vertadièr forum ciutadan occitan que los organizators vòlon crear.

L'objectiu es de tornar pensar l'occitanisme politic en coerencia amb la societat civila per melhor respondre a las evolucions recentas :

Narbona - Dintrada de País Nòstre

L'associacion basada a Narbona, País Nòstre comunica :

L'amassada de dintrada de País Nòstre es prevista lo dijòus 7 de setembre de 2017 a 18 oras a l'Ostal occitan de Narbona, carrièra Joan Jaurés.

Una dintrada activa, amb forças punts :

  1. Lançament de la campanha d'adesions "Venètz refortir País Nòstre" e organizacion del movement dins la Region Occitanie.
  2. Proposicion d'una accion unitària occitanista al Forum ciutadan occitan del dissabte 16 de setembre al Palais del trabalh de Narbona.
  3. Preparacion del collòqui País Nòstre "Occitània fòrça culturala occitana" del 25 de novembre.