Un article de Joan Fourié dins Canta grelh - Numèro 47 - 2001 :

Novèlas occitanas - Libres novèls

La colleccion literària del Grelh Roergàs s’espessís cada an de qualque títols, çò que ne fa, als jorns de uèi, una de las mai ancianas e de las mai ricas dins le domèni occitan. Es dins aquela amira que, l’estiu passat [2000], tres libres novèls venguèron s’apielar a la tièra jà existenta.

Amb le primièr (La barita de Pessens - Marc Loupias - raconte amb traduccion francesa - 91 paginas), descobrissèm que le terraire roergàs es pas unicament un airal vodat a l’agricultura e a la produccion de carn, de lait o de fromatge. L’industria i aviá sa plaça e, sens parlar de las minas de La Sala, d’autres sites existissián. Atal ne foguèt de la barita de Pessens que Marc Loupias nos explicita menimosament dins un libròt d’un centenat de paginas amb una fòrta contribucion fotografica. Aquesta pèira blancassa e pesuga, un còp empolverida e tractada, serviguèt mai que mai dins la fabricacion de pinturas e de betons. Una usina siaguèt en servici pendent quitament un sègle e faguèt viure un ramat de familhas, dont la de l’autor. Sénher Loupiàs coneis a fons le sieu subjècte e nos liura aquí una mena de monografia ont l’aspècte uman es pas escafat. Se servís per aquò d’una bona lenga, çò que balha a son testimòni un caractàri unic, ont le viscut pren le pas sus las donadas economicas. Un libre instructiu e de bon legir.

Se las poesias pateses del paire Vernhet (Père Vernhet : Poésies patoises, trad. fr. en regard 77 paginas) mòstran pas una granda originalitat, almens an lo meriti de l’autenticitat. Lo brave monde d’Agen-d’Avairon tastarà de segur coma se deu aquelas cronicas rimadas, rebat preciós de çò qu’èra la vida locala a sègle XIX. D’efèit, Pèire Vernhet (1806-1878), a l’encòp païsan e regent d’escòla, jòga sovent al filosòf de cloquièr e al pintre intimiste d’une societat rurala dont nos restituís retrats e estats d’ama dins un occitan de bona tenguda mirgalhat de mòts e d’expressions dreit venguts de la font populara. Un autor gaire conegut qu’èra pas inutile, ça que la, de sortir del debrembièr.

Les racontes d’Enric Mouly agrumelats dins Mas espingadas, (tresena edicion, illustracions de Carles Mouly - 172 paginas) pareguts pel primièr còp en 1933 e dont la segonda edicion siaguèt lèu agotada, èran dempuèi bèl brieu fòrça malaisit de desnisar per le que ne voliá legir tant seriá qu’un escapolon. Dins aquel agradiu recuèlh de remembres d’una enfança al contacte de la natura e d’una ruralitat prigondament enrasigadas dins un flòc d’abitudas e de tradicions, trapam, non solament çò que farguèt, al fial de las annadas, l’ama e le còrs de l’autor, mas tanben un tablèu esmovent d’un biais de viure qu’existís pas mai. Le libre d’E. Mouly, coma una bona part de los qu’escalciguèt, s’aparenta subretot a un testimòni socioliogic e pren quitament valor de document istoric. L’idèa de le tornar editar èra donc de las bonas e podèm pas que benastrugar le Grelh Roergàs (e tan mai los qu’ajudèron a finançar l’estampatge) de nos aver porgit aquesta version novèla ondrada de dessenhs de Carles Mouly, filh de l’autor. Avèm aquí recampada una brava pagina sus l’existéncia del pichon pòble e sus las motivacions que menèron Enric Mouly a s’adralhar sul camin rocassut del militantisme occitan. Una vertadièra litson de causas e un plaser renovelat de se sadolhar d’una pròsa chucosa e clara qu’a servat tot son poder d’evocacion.

Joan Fourié - Majoral del Felibrige

  

libres

Lenga de pelha - Joan-Pau Verdier

Lo libre-CD de Joan-Pau Verdier Lenga de pelha recampa 22 cronicas radiofonicas en version tèxt e àudio.

L'edicion e de la difusion son assegurada per Novelum - IEO Perigòrd al prètz de 12 èuros.

L'autor anima dempuèi vint ans l'emission Meitat-chen, meitat-pòrc cada dimenge sus France-Bleu Perigòrd. Aquí denóncia, en occitan, los absurditats, incoeréncias e autras bestisas de nòstre temps

'La technique ou l'enjeu du siècle' de Jacques Ellul

Jacques Ellul foguèt un dels pensaire màger del fenomèn tecnic al sègle XX. Es dins lo libre La Technique ou l'enjeu du siècle que pel primièr còp presentava sas idèas.

Luènh lo limitar lo fenomèn al las maquinas e a sos aspèctes materials, als espleches, a l'automatizacion dins l'industria, lo prend dins sa globalitat.

Es per el caporal de considerar las tecnicas d'organizacion, d'informacion, de propaganda. Vei lor ròtle sul mond, sus las societats, suls òmes coma fondamental. La tecnica es per el un tot que motla los aparelhs d'Estat, l'economia, las societats e los òmes  ; una clau, l'encastre indefugible per capitar e donc se manténer.

 
 

cultura, opinions...

Puègnautièr - Las Ivernalas de Cabardés

Se debanaràn lo divendres 26 e lo dissabte 27 de genièr Las Ivernalas de Cabardés. L'eveniment es organizat per l'IEO-Aude e lo Servici Cultural de Puègnautièr.

Tres rendètz-vos son al programa  :

Cultura - Tolosa - Convivéncia

Dins sa revista à Toulouse d'octobre/novembre de 2017 la vila de Tolosa presentava, en occitan, una entrevista d'Alem Surre-Garcia. L'article :

« Tolosa foguèt totjorn dubèrta ».

Per melhorar la coesion sociala en vila, la Comuna de Tolosa se vòl apuejar sus las valors portadas per la cultura d’òc. Es lo plan Convivéncia. L’escrivan Alem Surre-Garcia nos detalha son contengut.

 
 

sciéncias e tecnicas

Gastronomia - Manjar d'insèctes

La societat Micronutris basada a Sant Orenç de Gamevila a costat de Tolosa produsís e comercializa dempuèi qualques ans d'insèctes per la consomacion umana.

Mai d'un trentenat de produches son disponibles sus lor botiga en linha aquí. Tre la debuta se son posicionats sus una dralha respectuosa de l'environament. Ciblan los magazins biòs e las espicariás finas.

Automobila - Alpine - La berlineta A110 torna

La marca automobila Alpine, mitica dins las annadas seisantas e setantas, se reviscola amb la produccion d'una novèla A110. Es estada presentada al mes de decembre de 2017.

Los qualques 2 000 exemplaris que preveson de fabricar per lo lançament son estats venduts en tres jorns.

 
 

politica, economia...

Manifestacions del 3 febrièr de 2018

Genièr de 2018, lo Collectiu Occitan organizator de las manifestacions del 3 de febrièr de 2018 per demandar una preséncia mai importanta de la lenga occitana a la television, comunica :

La lenga e la cultura occitanas an un besonh imperatiu, absolut, dins lo mond tal coma es ara, d'aver accès als mèdias de massa e d'en primièr, d'una preséncia « normala » a la television publica.

Es un relai indispensable per tota l'accion educativa e culturala qu'es menada per las associacions.

Eleccions en Catalonha - Lo PNO comunica

Après las eleccions del 21 de decembre de 2017 en Catalonha, lo Partit de la Nacion Occitana comunica :

Eleccions en Catalonha

Lo dijòus 21 de decembre de 2017 unes 5 780 775 electors emai electrices catalans ciutadans de la Generalitat de Catalunya o residents a l’estrangièr èran cridats a las urnas per designar lors deputats al Parlament de Catalonha.

Aquestas eleccions convocadas en aplicacion de l’article 155 de la constitucion coloniala espanhòla de 1978 venián apuèi la declaracion Unilaterala d’Independéncia de Catalonha proclamada lo 27 d’octòbre de 2017 per la majoritat sobeiranista eissida de las eleccions de setembre de 2015.