Un article de Joan Fourié dins Canta grelh - Numèro 47 - 2001 :

Novèlas occitanas - Libres novèls

La colleccion literària del Grelh Roergàs s’espessís cada an de qualque títols, çò que ne fa, als jorns de uèi, una de las mai ancianas e de las mai ricas dins le domèni occitan. Es dins aquela amira que, l’estiu passat [2000], tres libres novèls venguèron s’apielar a la tièra jà existenta.

Amb le primièr (La barita de Pessens - Marc Loupias - raconte amb traduccion francesa - 91 paginas), descobrissèm que le terraire roergàs es pas unicament un airal vodat a l’agricultura e a la produccion de carn, de lait o de fromatge. L’industria i aviá sa plaça e, sens parlar de las minas de La Sala, d’autres sites existissián. Atal ne foguèt de la barita de Pessens que Marc Loupias nos explicita menimosament dins un libròt d’un centenat de paginas amb una fòrta contribucion fotografica. Aquesta pèira blancassa e pesuga, un còp empolverida e tractada, serviguèt mai que mai dins la fabricacion de pinturas e de betons. Una usina siaguèt en servici pendent quitament un sègle e faguèt viure un ramat de familhas, dont la de l’autor. Sénher Loupiàs coneis a fons le sieu subjècte e nos liura aquí una mena de monografia ont l’aspècte uman es pas escafat. Se servís per aquò d’una bona lenga, çò que balha a son testimòni un caractàri unic, ont le viscut pren le pas sus las donadas economicas. Un libre instructiu e de bon legir.

Se las poesias pateses del paire Vernhet (Père Vernhet : Poésies patoises, trad. fr. en regard 77 paginas) mòstran pas una granda originalitat, almens an lo meriti de l’autenticitat. Lo brave monde d’Agen-d’Avairon tastarà de segur coma se deu aquelas cronicas rimadas, rebat preciós de çò qu’èra la vida locala a sègle XIX. D’efèit, Pèire Vernhet (1806-1878), a l’encòp païsan e regent d’escòla, jòga sovent al filosòf de cloquièr e al pintre intimiste d’une societat rurala dont nos restituís retrats e estats d’ama dins un occitan de bona tenguda mirgalhat de mòts e d’expressions dreit venguts de la font populara. Un autor gaire conegut qu’èra pas inutile, ça que la, de sortir del debrembièr.

Les racontes d’Enric Mouly agrumelats dins Mas espingadas, (tresena edicion, illustracions de Carles Mouly - 172 paginas) pareguts pel primièr còp en 1933 e dont la segonda edicion siaguèt lèu agotada, èran dempuèi bèl brieu fòrça malaisit de desnisar per le que ne voliá legir tant seriá qu’un escapolon. Dins aquel agradiu recuèlh de remembres d’una enfança al contacte de la natura e d’una ruralitat prigondament enrasigadas dins un flòc d’abitudas e de tradicions, trapam, non solament çò que farguèt, al fial de las annadas, l’ama e le còrs de l’autor, mas tanben un tablèu esmovent d’un biais de viure qu’existís pas mai. Le libre d’E. Mouly, coma una bona part de los qu’escalciguèt, s’aparenta subretot a un testimòni socioliogic e pren quitament valor de document istoric. L’idèa de le tornar editar èra donc de las bonas e podèm pas que benastrugar le Grelh Roergàs (e tan mai los qu’ajudèron a finançar l’estampatge) de nos aver porgit aquesta version novèla ondrada de dessenhs de Carles Mouly, filh de l’autor. Avèm aquí recampada una brava pagina sus l’existéncia del pichon pòble e sus las motivacions que menèron Enric Mouly a s’adralhar sul camin rocassut del militantisme occitan. Una vertadièra litson de causas e un plaser renovelat de se sadolhar d’una pròsa chucosa e clara qu’a servat tot son poder d’evocacion.

Joan Fourié - Majoral del Felibrige

  

libres

Sul libre 'Discriminations : combattre la glottophobie'

glottophobie-blanchetLa conferéncia Lengas e poders del 16 de novembre de 2016, presentada per Eric Fraj, s'interessava al libre de Philippe Blanchet, Discriminations : combattre la glottophobie.

Joan-Pèire Cavalièr, sul blòg dedicat a l'eveniment, fa lo compte rendut dels escambis, remarcas e autres comentaris que la presentacion d'Eric Fraj amenèt.

Laissarem degun - Roland Pécout

pecout-laissarem-degunLaissarem degun - Roland Pécout - Libre + CD
Ostau dau país marselhés - 2008 - 15 €

Presentacion de l'editor :

Lo poèta qu'a decidit d'aver rason... Roland Pécout (1951) tira sa règa dins lo monde deis escriveires occitans. L'òme, barrula-camin, bastís son òbra entre lo viatge e son país de garriga, entre Provença e Lengadòc.

 
 

cultura, opinions...

Jumelatge entre Albuga e Marckolsheim

Albuga.info, mèdia perigordin, presenta sul sieu site una presentacion del jumelatge entre lo vilatge d'Albuga e lo de Marckolsheim en Alasàcia.

Los ligams entres aquelas doas localitats remonta a 1939. Extrach :

Quitar son Alsàcia, sa maison, totas sas referéncias, e se retrobar dins lo Perigòrd Negre enquera plan rural de las annadas 40 fuguèt pas tot-parier una escorreguda toristica per los 80 000 Alsacians condamnats a l'exòde en Dordonha lo 1ièr de setembre 1939, jorn de l'invasion de la Polónia per l'Alemanha. D’autant que lor sejorn durèt pas una setmana mas ben una annada, jusca en octobre 1940, data de lor retorn dins lo camp de roïnas qu'èra vengut entre temps lor vilatge, Marckolsheim, situat per son malaür al còr de la zòna dels combats.

Pedagogia - APRENE - Calandreta

Annia Pla e Irena Pradal de l'institut APRENE de Besièrs, presentavan en julhet de 2017 a Albi, pel XIIen congrès de l'AIEO, lor trabalh d'experimentacion pedagogica : ipotèsis cooperativas cap a la pertinéncia educativa dels dispositius d'avaloracion a l'escòla elementària.

Resumit (sorsa AIEO) : Las regentas e los regents de las Calandretas, al dintre de l'establiment APRENE menèrem dempuèi la debuta d'experimentacions per avalorar (dins lo sens de donar de valor) los escolans e los estudiants.

Lo trabalh en pedagogia institucionala nos butèt de longa a questionar las modalitats d'avaloracion dels calandrins e dels calandrons e a adaptar tecnicas e institucions que cambièron la dinamica de las formacions.

 
 

sciéncias e tecnicas

Aviacion - Propulsion electrica

La societat americana Wright Electric en collaboracion amb EasyJet trabalha sul desvolopament d'avions a propulsion electrica. Las companhiás an presentat lor partenariat en setembre de 2017.

Preveson de poder assegurar de ligasons regularas d'aicí 20 ans entre de vilas pro pròchas, per exemple París e Londres o Nòva Yòrk e Boston.

Montpelhièr - Tolosa - Iperloop

Après la decision de la societat HTT de s'installar a Tolosa per desvolopar un sistèma de transportacion iperloop, es lo grop canadian TransPod que manifèsta son interés per la region Occitània.

Son basats carrièra dels Briquetiers a Blanhac, al còr de l'Aerospace Valley, d'aquí desvolopan lors projèctes per la region.

 
 

politica, economia...

Region Occitània - Apréner la lenga d'òc

Dins sa revista d'octobre e novembre de 2017 la region Occitània comunica en occitan sus los mejans d'apréner la lenga occitana.

Apréner la lenga d'òc

La transmission de l’occitan es l’enjòc de nòstre temps : la lenga es dins una situacion dificila dins un mond ont, cada jorn, la pluralitat lingüistica es mesa a mal. Cal plan realizar que (segon l’UNESCO) una lenga desapareis cada doas setmanas e que, se fasèm pas res, 90% de las lengas van probablament s’escafar avant la fin del sègle.

Manifestacion del 8 de novembre : la FELCO comunica

Manifestacion del 8 de novembre de 2017 a Tolosa, la FELCO comunica :

Lo 8 de novembre s’organiza a Tolosa una manif per mai d’occitan dins los mèdias publics. Lo CA es estat consultat e de la consultacion s’es desgatjada la posicion seguenta :