Sul libre de Robèrt Lafont, Lei miraus infidèus, un article de Felip Gardy dins la revista OC automne de 2002 :

Dins lei publicacions en pròsa de Robèrt Lafont d'aquesteis ans passats, sei legeires atentius seràn pas estats especialament susprés per lei sèt racòntes brèus recampats dins aqueu volumet. S'i torna trobar quauqueis-unas dei causidas tematicas e narrativas dau romancier dempuei l'escritura dei dos primiers tòms de La Fèsta, lo libre qu'es totjorn a partir d'eu qu'es possible d'agachar, coma d'un teulat, tot lo demai de l'òbra, passat ò en camin. Que Lafont, puei, arrestèt pas d'escriure, aquò non, mai se causiguèt d'autrei camins, d'autrei biais tanben. La vena istorica d'un costat, lo gost per lo cònte, e mai lo cònte dins sei diversei facietas, entre Boccacio e Voltaire, d'un autre, son venguts ansin, pauc a cha pauc, coma la nòva cara dau romancier, son identitat narrativa elegida.

miraus-infidusDins aquelei Miraus infidèus, l'escrivan contunha sei passejadas dins lei diversei dimensions de la vida, a partir d'un primier racònte datat de 2001, "Talh de biais e vista de galís", que i son duberts lei miraus dau temps e de l'espaci. La passejada se finís e se nosa, coma se deu, dins lo darrier, "La conferéncia de Murano", que sotalinha l'unitat de l'ensems e la fai petar coma una bodofla de sabon, que lo legeire, coma sovent en cò de Lafont, i demòra "en suspens", embarrat dins un nonren que sei contorns son mai que mai lei d'un ponch d'interrogacion.

Dirai ren dau contengut d'aquelei narracions desligadas, escrichas d'un biais que sa simplicitat vesedoira pòt pas èstre que la resulta d'un art perfiechament mestrejat, refinat dins lo detalh e d'un equilibri sens manca pron que se n'agache l'ensems. Que lo plaser primier, dins aqueu libre, es lo de la descuberta narrativa : la varietat dei luòcs e dei temas, la riquesa dei decòrs e dei personatges, lei reirefons istorics ò mitics, coma lo gaubi d'una expression sempre susprenenta mai que lo legeire se ne pòt apoderar leis encants sens pena a partir dau moment que se vòu ben laissar portar per ela : tot aquò, lei Miraus infidèus n'an la gràcia sens taca, de bonaür en bonaür, e d'aquela gràcia, n'es tanben la mòstra l'encadenament dei racòntes, fins a la resolucion finala, en forma de garba sobeirana que de totei, tan despariers pasmens, ne'n fai qu'un, ò que lei facietas d'un solet, per o dire autrament.

Pasmens la gràcia, per tan graciosa coma siá, es pas lo tot dau libre. Mai encara benlèu que dins d'autrei libres de Lafont, sèmbla ben qu'es pas aquí, ufanosa e encantarela, que per mielhs laissar devinhar au legeire lei poisons dau dire, aquela umor negra, e mai pòsca paréisser daurada ò luminosa, que dau racònte n'es la saba interiora e esconduda, e que lo mena.

L'univers lafontian, e mai quand s'incarna pas dins de maquinas narrativas grandas, e mai gigantassas de còps que i a, es traucat de fendasclas mens vesedoiras benlèu, mai benlèu tanben pus essencialas, e pus espaurugantas. Èra estat lo cas, crese ben, dins un racònte brèu coma L'Enclaus, libre màger de l'autor dins sa questa dau "terrible" a ras dei beutats de la vida. O èra estat tanben dins lei novèlas cortas de La primiera persona (un libre fòrt qu'es a se demandar perqué es pas jamai estat revirat dins d'autrei lengas, alevat per quauquei tèxts en italian crese ben, en francés bèu primier). O es tanben amb aquestei Miraus infidèus, que lo tot dau mond sèmbla de s'i perdre pauc a cha pauc dins lo nonren, coma la carn que dau còrs lusent d'una serp s'enanariá per laissar pas a agachar que la pèu vueja, sens còrs ni vida, e transparenta.

Es aquela musica embelinaira dau vuege e de seis infinidas e pasmens fugidissei beutats qu'aqueu libre nos fai ausir. Amb un sens dau ritme e de la color sonòra que quita pas d'encantar e, se pòt dire, de breçar. A flor e a mesura que se viran lei paginas dau libret, son tanben, es dau mens coma aquò qu'ai tanben legit lo libre, de paginas de tota l'òbra anteriora de l'autor que pòdon subrenadar, conscientament ò pas qu'a miejas, dins la memòria viva ò endormida un pauc dau legeire. Aquel art de la miniatura, jonch a aquela facultat de nos faire viatjar dins lei temps divers d'una escritura, fan nàisser per quau se'n laissa embeure tota una sinfònia de remembranças e d'irizacions mentalas ; e lo racònte d'aquí s'i muda en materialitat pura d'imatges e de musicas, que son tanben leis imatges fons e lo cantar prigond de tota una òbra a s'agachar e se perlongar.

Aquelei sèt còntes fantastics (es la formulacion que Lafont suggerís per lei qualificar), jòcs de cultura e jòcs de rebats entre la figura de l'autor e lei figuras sens nombre de sei legeires, son totei bastits sus lei limits dau mond nòstre : aquí, tot bèu just, que se pòt totjorn passar de l'autra man dei miraus. Es sus aquel acrin invesible mai indefugible que la mòrt, ò puslèu la Mòrt, personatge centrau de la "conferéncia" veneciana finala, i velha de tota sa preséncia, que l'escritura lafontiana s'es quilhada e mantenguda tot de lòng dau libre. Posicion de leugieretat e mai de gravetat, de mau tenir se podria crénher. Mai posicion tenguda e mantenguda, coma l'òme de l'equilibri a tot còst sus son fiu quasi magic en dessús de l'abís. Aquí çò que li direm de miracle de l'escritura : aquela dança dau racònte amb son acabament, aquel encordelament dei mots a sa fin finala, sempre presenta, e sempre remandada.

Felip Gardy

* Robèrt Lafont - Lei miraus infidèus - Collectiu A tots (154) - IEO - 2002 - 104 paginas [ligam]

 

libres


Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André

beluguet-e-lo-drac Beluguet e lo Drac - Robert Perrotto-André
Lacour-Ollé - 2005 - 152 paginas - 21 x 15 cm - 15.00 €

Una novèla aventura e una novèla quista per lo Beluguet. Après qu'aguèsse desliurada la Luna, vaquí qu'es a caçar lo Drac qu'a raubat la clau d'aur de Bauma Santa e lo tresaur dei Nanets.

Amb l'ajuda de sei dos collègas Morrenegre et Morrefreg, dei bèstias amigas, e bòn astre, e maugrat un molon d'empachas e de tracanars, benlèu que capitarà ?

Pour la langue d'oc à l'école - Yan Lespoux

langue-d-oc-ecole Pour la langue d'oc à l'école es un obratge de Yan Lespoux que conta las primièras realizacions de la reivindicacion modèrna en favor de l’ensenhament de la lenga occitana.

De las annadas 30, amb la pujada de las reivindicacions per la lenga e son ensenhament, a las victòrias que seguiguèron après la segonda guèrra mondiala dins un encastre de batèstas entre occitanisme e Felibritge, de debats intèrnes sus la pedagogia e de discussions a l'entorn de la lei Deixonne, es tota un part de l'istòria de la lenga nòstra qu'es aicí espepissada.

 

cultura, opinions...


CIRDÒC - Besièrs - Jornadas Europèas del patrimòni

Lo 15 e lo 16 de setembre de 2017 en ligam amb las Jornadas Europèas del Patrimòni e per favorizar l'encontre del public jove amb las òbras, los artistas e las culturas d’Occitània, lo CIRDÒC de Besièrs dobrís sas pòrtas.

Ensenhament de l'occitan en Catalonha

Jordi Ortiz de Antonio per la Generalitat de Catalonha presentava al XIIen congrès de l'AIEO a Albi (julhet de 2017) una reflexions a l’entorn d’una pedagogia propedeutica sus la lenga occitana pels professors de primari e segondari en Catalonha.

Nos assabenta sus l'estat de l'ensenhament de la lenga en Catalonha. Aquí lo resumit de sa presentacion (sorsa AIEO) :

L’occitan, lenga pròpria d’Aran e oficiala en Catalonha tota, se regulariza a l’ora d’ara, dins lo domeni educatiu, sonque pel biais del Currículum der aranés (1998), un plan d’estudis oficial restacat a l’airal geografic e dialectal aranés, e en aranés, en questions de lenga e literatura.

 

sciéncias e tecnicas


Tolosa - Competicion - Drònes

Se tendrà a Tolosa del 18 al 21 de setembre de 2017 una sèria d'eveniments al torn dels drònes : de conferéncias, un salon d'entrepresas, de competicions.

Aquò farà de Tolosa per qualques jorn la capitala mondiala del dròne. Mai de tres cent cercaires son esperats a aquel eveniment : l'IMAV per International Micro Air Vehicle conference and flight competition.

L'eTrek, mòto electrica occitana

L'entrepresa Electric Motion basada a Càstrias prèp de Montpelhièr desvolopa dempuèi qualques ans de trails electrics per las competicions esportivas.

Dempuèi 2017 l'eTrek, concebut per un usatge urban, ven completar la gama.

L'idèa del constructor es de propausar al mond una mòto polivalenta per un usatge quotidian en vila. Es en venda al prètz de 8 500 èuros (fòra ajuda).

 

politica, economia...


Dintrada de 2017 - Forum occitan - Narbona

Se tendrà a Narbona lo dissabte 16 de setembre de 2017 (Palais del Trabalh) La Dintrada.

Es un vertadièr forum ciutadan occitan que los organizators vòlon crear.

L'objectiu es de tornar pensar l'occitanisme politic en coerencia amb la societat civila per melhor respondre a las evolucions recentas :

Narbona - Dintrada de País Nòstre

L'associacion basada a Narbona, País Nòstre comunica :

L'amassada de dintrada de País Nòstre es prevista lo dijòus 7 de setembre de 2017 a 18 oras a l'Ostal occitan de Narbona, carrièra Joan Jaurés.

Una dintrada activa, amb forças punts :

  1. Lançament de la campanha d'adesions "Venètz refortir País Nòstre" e organizacion del movement dins la Region Occitanie.
  2. Proposicion d'una accion unitària occitanista al Forum ciutadan occitan del dissabte 16 de setembre al Palais del trabalh de Narbona.
  3. Preparacion del collòqui País Nòstre "Occitània fòrça culturala occitana" del 25 de novembre.