Resumit de la presentacion de Joan-Claudi Forêt (Universitat de Montpelhièr 3 - Paul Valéry) al congrès de l'AIEO de 2014 :

Eroïsme problematic e antieroïsme - Robèrt Lafont e Joan Bodon

La Vida de Joan Larsinhac (1951) es lo primièr roman occitan « modèrne » per l'escritura e lo subjècte. A 28 ans, Robèrt Lafont, tornant sus la guèrra que s'acabèt sièis ans mai lèu, expausa pel biais d'un doble romanesc l'experiéncia que n'aguèt. Coma tot personatge de roman, Joan Larsinhac es e es pas son autor.

La Grava sul camin (1956) es lo primièr roman de Joan Bodon. Resulta d'un long trabalh d'escritura començat en meteis temps que lo roman de Lafont. Lo prefaci de Lafont a la reedicion de La Grava per las Éditions du Rouergue en 1988, aital coma la correspondéncia inedita de Bodon-Lafont (letras de Bodon conservadas al fons Lafont del CIRDOC) nos esclairan sus la genèsi del roman. Dins un doble romanesc, qu'es e es pas el, o qu'es el en pièger, lo romancièr Bodon raconta sa guèrra, viscuda dins lo patiment e la vergonha del STO.

L'experiéncia de la guèrra que ne testimònian aqueles dos romans sembla fondar l'escritura romanesca que los seguirà respectivament. De Larsinhac, lo resistent tuat, a Ventenac, lo resistent murtrièr eròi de La Fèsta, la Segonda Guèrra Mondiala trèva Robèrt Lafont, qu'intrèt pas dins la Resisténcia e faguèt pas jamai estat d'un tal engatjament. Mas tre la Liberacion, son escritura e sa vida s'investisson dins l'engatjament occitan. Se reprenèm la distincion que fa Bergson (Les deux sources de la morale et de la religion, 1932) entre una morala de l'obligacion naturala e de l'imperatiu categoric (vision racionalista de Kant e Rousseau) e una morala fondada sus la causida individuala de modèls, la sonada de l'eròi e la consciéncia d'una mission personala (vision romantica), es d'evidéncia la segonda « font » qu'inspirèt la vida e l'òbra de Robèrt Lafont, de La Fèsta a sos darrièrs romans, en particular L'eròi talhat. Mas l'eroïsme es totjorn percebut coma problematic e ambigú, en perilh de narcissisme, de vanitat, de ridicul. La derision acompanha totjorn l'eroïsme-egoïsme.

Joan Bodon serà incapable de s'identificar a quin modèl eroïc que siá, enclin al contrari a i veire impostura o opression. Tota son òbra serà una entrepresa de demistificacion de l'eroïsme e dels sistèmas de pensada, fins als dos darrièrs romans La Quimèra e Las Domaisèlas, ont los personatges masculins son sistematicament castrats o privats de lors atributs mascles, fins al transsexualisme.

Es un percors somari e parallèl que propausam de las doas òbras, segon la categoria de l'eroïsme, en partissent de l'experiéncia de guèrra.

Joan-Claudi Forêt

  

libres

Pichons vos vau contar - Aimat Tastaire

L'IEO d'Òlt propausa (2014) lo libre Pichon vos vau contar.

L’autor, Aimat Tastaire, presenta aquí un libre compausat de sièis novèlas pels enfants.

« Ma maire aviá d’istorietas imaginàrias e d’unes còps fantasticas coma l’estranh mercejament d’un fachilièr, l’ajuda a un farfadet nafrat o la visita d’un castèl embreissat ; mas tanben las coquinariás, la maissantisa, o al sens contra, l’amabilitat dels enfants quand o cal dins la vida de cada jorn. »

Istòrias medievalas - Griselda Lozano

Lo dimècres 13 de junh de 2018 al Musèu d'Istòria de Catalonha a Barcelona, Griselda Lozano presentèt lo sieu darrièr libre titolat Istòrias medievalas. Es editat per Larkos.

Aquel libre recampa las contribucions de l'autora al webzine Jornalet. Son de racontes cortets escriches en occitan sus de tematicas istoricas ligadas a l'Edat Mejana.

 
 

cultura, opinions...

Sus la literatura occitana contemporanèa - Joan-Ives Casanòva

A l'escasença del XIen congrès de l'AIEO en 2014, Joan-Ives Casanòva balhèt un conferéncia titolada : Mirau de l'escritura e escritura dau mirau : la literatura occitana de uei.

Tornam publicar aicí un extrach d'aquela dicha. Un tèxt en rompedura amb las visions sovent beatas, superficialas, pauc documentadas de la critica occitana. Sa vision pr'aquò de l'òbra de Joan Bodon, limitada a un aspècte purament formals (la longor de las frasas), sembla un pauc ninòia.

Sus la lexicografia occitana - Joan Thomàs

Dins son libre Lingüistica e renaissentisme occitan (IEO-Edicion, 2006) Joan Thomàs dedica un capítol complet a la lexicografia occitana. Tornam publicar çai jos sa conclusion.

La filiacion en lexicografia. Conclusion.

La primièra conclusion que podèm tirar d'aquel estudi de la lexicografia occitana es d'en primièr l'existéncia d'una tradicion dins la produccion lexicografica. Aquela tradicion inaugurada pel tolosan Jean Doujat se pòt legir al travèrs de las influéncias d'un diccionari sus l'autre, d'un autor sus l'autre. Mas es pas una tradicion de trabalh lexicografic, si que non una tradicion d'imitacion de modèls anteriors – pas totjorn occitans, es lo cas per Laus que s'inspira de diccionaris catalans e de Taupiac que pren lo vocabulari de Martoré – mai o men represes e que dintran dins una negociacion amb l'autor de diccionari. Lo trabalh analitic qu'apareis a la lectura de l'article « taula » mòstra non pas sonca cossí los autors se son copiats e de còps que i a enriquits en mutualizant los diferents apòrts mas subretot cossí son demorats embarrats dins una tradicion del lexic o del glossari.

 
 

sciéncias e tecnicas

Propulsion electrica plasma

Març de 2018. L'agéncia Espaciala Europèa (ESA) ven de realizar los primièrs tèsts d'un motor a propulsion plasma qu'emplega coma gaz l'aire.

La propulsion plasma es, dempuèi qualques ans, emplegada pels satellits. Aquò's una propulsion electrica. Lo gaz utilizat per generar lo plasma es generalament lo xenon, los ions escampats son pro pesuc çò que permet una bona eficacitat del sistèma de propulsion.

Las estacions de taxis de Volocopter

La societat Volocopter basada en alemanha presentèt lo 17 d'abril de 2018 sa concepcion de las infrastructuras de transpòrt urban per dròne de deman : una combinason de Volo-Hubs e de Volo-Ports.

Aqueles se pòdon integrar a las arquitecturas urbanas actualas a mendre còst. Es al torn d'aqueles elements que la societat prevei d'organizar lo sieu servici de taxi volant.

 
 

politica, economia...

Forum occitan de 2018

Los organizators del Forum occitan dich La Dintrada, que se debana cada an dempuèi qualques temps al mes de setembre e que se vòl luòc de reflexion sus l'occitanisme, comunican sus çò que preveson per 2018.

D'en primièr la data. Lo forum, que se vòl ciutadan, pausarà las siás valisas a Tolosa lo 22 de setembre.

París - Roergue - Gastronomia

Ven de se dubrir (fin de 2017) en Illa de França un supermercat Les Halles de l'Aveyron dedicat als produches roergats. Es la cooperativa Unicor qu'es a l'origina del projècte.

Es localizat a Saint-Gratien en Val d'Oise.

Aquò's pas la primièra estructura d'aquela mena. Les Halles de l'Aveyron d'Herblay, totjorn en Val d'Oise, permetan ja als parisencs de s'aprovisionar en produches de qualitat dempuèi 2014. Lor primièr magazin dubriguèt a Rodés en 2008.