maori-lengas-podersLo primièr seminari Lengas e poders del 12 d'octobre de 2016 a l'Ostal d'Occitània a Tolosa portava sus l'istòria e sus la lenga de Nòva Zelanda. Los organizators ne publican lo resumit. Extrach :

La lenga [...], Te reo māori, fa part de l’ensemble de lengas maori de Polinesia (el meteis part del grand ensemble de las lengas autronesianas). Dins sas variacions dialectalas, demora encara pròcha de l’ensemble polinesian d’ont venián los primièrs estajants, vist que Tupaia, un òme de l’iscla de Ra’iatea qu’acompanhava Cook la posquèt comprene e la revirar mai o mens sul pic. [...]

Aquesta lenga foguèt rapidament escricha :

  • tre 1814 se comencèt a revirar la Bíblia en reo māori (Paipera Tapu – se reconeis lo mot tapu = tabó) pels besonhs dels missionaris protestants ;
  • 1815, primièra gramatica (Thomas Kendall) ;
  • 1820, grafia romana de Samuel Lee ;
  • 1842, primièr jornal en maori : Te Karere o Niu Tireni.

Una data importanta es la de 1835, ont 35 caps costumièrs (rangatira) signèron una declaracion d’independéncia, en maori revirada en anglés [ligam], mas foguèt anulada pel tractat de Waitangi (te triti o Waitangi) [ligam], en 1840, que garantís la proprietat dels maoris, mas a condicion d’acceptar de venir de subjèctes britanics, de vendre lors tèrras sonque a la corona e d’abandonar lor sobeiranetat al govèrn britanic.

Aquel tèxte tanben foguèt redigit en maori e en anglés amb de diferéncias notablas en maori per far passar la pilula. Es al moment de sa signatura que la Nòva Zelanda, dins l’empèri britanic, se separèt de la Nòva Gala (Australia). Lo tèxte demora totjorn la basa, al jorn d’uèi de las negociacions entre las comunautats maori e lo govèrn del país. [...]

[l'article dins son integralitat]

 

libres


Lo cambiament - Gui Vialà

lo-cambiament-vialaLo cambiament - Gui Vialà
La vida a Castras al temps de la Revolucion
IEO del Tarn - 2002 - 240 paginas - 15 x 21 cm - 18 €
ISBN : 2951939701

Lo cambiament es un roman istoric de Gui Vialà. Conta l'istòria de dos amics que tot deuriá opausar.

Cap a China

cap-a-chinaCap a China - P. Loti, C. Cabayé, O. Wynd
Traduccions de Miquèla Cabayé-Ramòs
Edition des regionalisme - 15 x 21 cm - 11 € - 2015 - 114 paginas

Presentacion - Cap a China es un libre de viatge. Lo temps d’una traversada aquò’s, revirats e presentats en lenga nòstra per l’escrivana Miquèla Cabayé-Ramòs, los racontes de tres viatges cap a una meteissa destinacion geografica : China.

 

cultura, opinions...


Rodés - Sus la BD : "Murtre a l'avescat"

L'IEO de Rodés comunica : L’IEO 12 vos convida al encontre « A la descòberta d'una òbra », lo dimècres 4 d'octobre de 2017, a 18 oras a l’Ostal de las associacions, Av. Tarayre, Rodés, sala 108 (1èr nivèl).

Murtre a l'avescat, es una BD de Daniel Faribeault, Jean-Christophe Vergne e Joan-Loís Cortial per la revirada occitana (edicion Y.I.L. 2017).

Lo problèma de l'aiga a Marselha au sègle XIX

canal-marselhaUn article de Miquèu Salducci dins l'Armanac de Mesclum de 2004.

Lo problèma de l'aiga a Marselha au sègle XIX

Mestrejar l'aiga es totjorn estat un pensament dei gròs per lei Marselhés, tant per son alimentacion que per son agricultura. Dins lo passat, e fins a la mitat dau sègle XIX, lo terraire èra particularament sec. En 1815 i aguèt cinc mes sensa un degot de plueia (ren de nòu sota la capa dau soleu !...). I aviá pasmens un contrast entre lei còlas e lei baissas onte se trobavan de rius coma Evèuna, Jarret e mai mai.

 

sciéncias e tecnicas


Montpelhièr - Tolosa - Iperloop

Après la decision de la societat HTT de s'installar a Tolosa per desvolopar un sistèma de transportacion iperloop, es lo grop canadian TransPod que manifèsta son interés per la region Occitània.

Son basats carrièra dels Briquetiers a Blanhac, al còr de l'Aerospace Valley, d'aquí desvolopan lors projèctes per la region.

Tecnologias e vestits

Los aparelhs electronics portables son de mai en mai pichons e podrián far còrs amb los vestits que vendrián alara intelligents : podrián comunicar, mesura, localizar, sonhar...

Demòra pel moment, lo problèma de l'alimentacion : las batariás son pesugas, resistan mal als tusts, a l'aiga e se pòdon pas plegar.

L'abotiment recent (agost de 2017) de recèrcas menadas a l'Universitat de Manchester podriá ajudar lo desvolopament d'aquel tipe de vestit.

 

politica, economia...


Tolosa - Ostal d'Occitània - País Nòstre

27/09/17 - Lo movement País Nòstre comunica : Amigas, Amics,

L'ora es venguda de tornar lançar la reivindicacion occitana ! Fasèm la proposicion d'una campanha sus lo tèma : "Volèm l'Occitan cada jorn sus las antenas de FR3 e TV SUD".

Una campanha activa amb de manifestacions, a l'encòp en direccion de las televisions e del Conselh Regional Occitanie.

Dintrada de 2017 - Forum occitan - Narbona

Se tendrà a Narbona lo dissabte 16 de setembre de 2017 (Palais del Trabalh) La Dintrada.

Es un vertadièr forum ciutadan occitan que los organizators vòlon crear.

L'objectiu es de tornar pensar l'occitanisme politic en coerencia amb la societat civila per melhor respondre a las evolucions recentas :