agach-occitan-pecoutDins la revista Lenga e País d'òc n° 43 en 2005, Marie-Jeanne Verny presentava tres cronicas eissidas del libre de Roland Pécout Agach occitan. Extrach :

Tres cronicas de Agach occitan de Roland Pécout
Proposicions d'expleitacion pedagogica

Agach occitan, publicat en 2004 per lo Centre d'Estudis Occitans a l'Universitat Paul Valéry1, es un libre que recampa de cronicas escrichas per Roland Pécout dins la revista Connaissance du Pays d'Oc, que pareissiá a Montpelhièr dins las annadas 1970-80. Remandam lo legeire a aquel obratge per las tres cronicas que trachan respectivament de las capitèlas, de Van Gogh e de la Tarasca. Prepausam una expleitacion pedagogica de cada tèxt, en donant de direccions de trabalh, de documents iconografics e de tèxtes complementaris.

Dins la primièra cronica de la revista, en 1976, vaquí cossí Roland Pécout presentava son projècte :

« Tot pretzfach d'avançar dins la coneissença dau Pais d'òc rescontra a un moment o a un autre la lenga occitana. La realitat nòstra es sus lei raras de dos biais de dire : se pòt pas ne'n laissar un de costat. Una cultura de-lònga revirada seriá desvirada. Es en considerar aquò que la revista Connaissance du Pays d'Oc a agut idèa d'endralhar una cronica regulara en occitan. Òsca !

« Mai l'occitan per-de-qué dire ? Puèi que la pus granda part deis articles seràn en francés, poiriam reservar l'occitan a de folclòre vielhanchon, l'especializar dins la "color locala". D'unei revistas o fan. O refusam.

« Auriam tanben poscut prene la lenga nòstra coma subjècte d'estudi, l'espepissar, téner un discors subre la lenga. Mancariá pas d'interès. Mai aquò auriá pas grand causa d'originau e fariá doble emplec amb un molon de publicacions especializadas.

« Es pas aquò que sentèm coma necite ; es pas aquò qu'esperan lei legeires. Nos plaçam dins una dinamica culturala. L'òme d'òc cerca de trovar son èime de per sa lenga en moviment de reconquista, e ne'n siam.

« Nos prepausam de partir en bosca d'una cultura dins totei sei manifestacions. Ne volem destriar lei fius entrebescats, a travèrs dei dimensions dau temps, de l'espaci, tan coma de l'espaci interior de la consciéncia e dau somiar collectius. [...]

« A dicha qu'avançarem sus aquelei camins mesclats, poirà benlèu rajar un tròç d'imatge nòu de çò que se pòt sonar la cultura d'òc. Cultura d'un país, d'un pòble, d'una lenga ; [...] avançament dins la coneissença de causas encara rescondudas coma ensag de legida nòva de causas conegudas ja. Farem aquò dins la mesura modesta de la plaça qu'avem e de la periodicitat. Mai aquò pòt empurar un fuòc qu'alanda, un debat. Avèm besonh de vòstreis idèas, suggestions, criticas, entresenhas.

« Aqueleis enquèstas, dins sei limits, se sabon quista e se vòlon conquista. Comptam amb vautrei. »

Connaissance du pays d'Oc, n° 19, 1976, Agach occitan, p. 11-13.

Per una granda part, los articles escriches per Pécout an pas vielhit. La sola causa de regretar es que la mòrt de la revista, a la debuta de las annadas 80, aja arrestada aquela aventura de presentacion de la cultura occitana dins dins tot son ample tematic, istoric e geografic. Aguèt pas temps, Pécout, d'anar veire dins las parts nòrd-occitanas nimai en Aquitània. Sa quista s'es arrestada al mièg del camin.

Lo libre es acompanhat d'un glossari e d'una taula analitica que deurián ajudar los mèstres per una utilizacion pedagogica aisida. Vaquí las principalas rubricas : istòria e arqueologia, artistas, cosina, tradicions e cultura populara, literatura, reviradas e revistas, vilas.

Sus cada cronica, se pòdon imaginar de trabalhs d'acompanhament de donar als escolans. Donam aquí tres exemples de trabalhs possibles. Avèm volgut faire una plaça a la comparason de tèxtes, mostrar als escolans que, sul meteis sicut, se pòdon escriure de tèxtes diferents, de cronicas jornalisticas, coma las qu'escriguèt Pécout, mas tanben de tèxtes de ficcion, contes, tròces de roman, o poemas.

Cada cronica es tanben estat l'escasença d'un doble trabalh :

  • a l'entorn del biais de Pécout de presentar un subjècte. Una cronica jornalistica, es pas un trabalh neutre. Es tanben revelatritz d'un biais d'escriure (lo biais que Pécout utiliza l'imatge, per exemple, que se poirà tanben observar dins los autres tèxtes del meteis autor) e d'un biais de veire las causas.
  • a l'entorn del subjècte de la cronica. Prepausam als escolans de recèrcas complementàrias que poirián permetre la constitucion de dorsièrs, personals o collectius, o encara la bastison d'una mòstra.

[la seguida sus educ-revues.fr]

Nòtas :

1 Roland Pécout, Agach occitan, Centre d'Estudis Occitans, Service des Publications Université Paul Valéry, colleccion "Lo Gat ros", 2004.

  

libres

De qué soscas, grand paire ? - Amanç Batut

En mars de 2017 lo jornal Centre Presse dins sa rubrica en lenga occitana Aital òc ! presentava lo libre d'Amanç Batut publicat pel Grelh Roergàs De qué soscas, grand paire ?

Amanç Batut se soven e sosca...

« De qué soscas, grand paire ? » es la debuta d'una cançon de « Los de Sauvatèrra ». Aquí qualques paraulas de la cançon ont lo felen demanda a son papeta : « Conta me, parla me de ton país... »

E lo grand-paire canturleja son conte...

Pèire Godolin - Edicion comentada e traduccion integrala

Sortiguèt en febrièr de 2009 a las edicions Privat lo libre Pèire Godolin. Oeuvres complètes. L'edicion es estada aprestada per Pèire Escudé.

Pèire Godolin – De las annadas 1600 fins 1649 ont morís, de la fin de l’umanisme fins a la començança de la provincializacion, Godolin ten de cantar e de representar l’imatge complèxe e multiple d’una societat tolosana, occitana, francesa, en mutacion complèta.

 
 

cultura, opinions...

Prefaci de Robèrt Lafont a 'La grava sul camin' (IV)

Seguida del prefaci de Robèrt Lafont a La grava sul camin de Joan Bodon, (Edicion de Roergue, Rodés 1988). Part IV.

La debuta es aquí : [Primièra part] - [Segonda part] - [Tresena part]

L'estructura de La grava.

Vene de metre en rapòrt l'expulsion dau temps d'Alemanha e la composicion regulara de La grava.

L'expulsion es un fach de regularitat. Exactament, de circularitat.

Lo capítol Waldenburg que duerp lo libre es, digam-o tornarmai, lo ponch d'acabament dau periòde e trabalh forçat. Lei Rus arriban. Mai lo viatge fins Malarega se fai lentament : i caudrà lei detz capítols.

La segonda partida, consacrada a l'existéncia anteriora de l'Enric, s'acaba, dins lo capítol desen, Partissi, sus la frasa : « Sautèri sul vagon ».

Prefaci de Robèrt Lafont a 'La grava sul camin' (III)

Seguida del prefaci de Robèrt Lafont a La grava sul camin de Joan Bodon, (Edicion de Roergue, Rodés 1988). Part III.

La debuta es aquí : [Primièra part] - [Segonda part]

De La grava a L'evangèli

Èra, la risca, çò qu'avèm dich, testimòni d'escàndol ? Tot comptat, de qué podiá Bodon se'n faire reprovier ? De pas èstre estat « resistent » ? La question me sembla reglada. D'aver presentat leis Alemands dins son umanitat viscuda ? Èra ben çò mendre dins lo restabliment de justícia istorica, en 1956. D'aver denonciat lo « tuar de Bòchas » ? Benlèu que se barrava la via dau succès devèrs una critica encara dominada a senestra per la vulgata comunista. Mai dubrissiá dau meteis còp la via a un retorn sanitós sus se dau entiment francés. De tot biais, lo vesem jamai mesclat ai rebombs d'ideologia de la drecha petainista que mancan pas au començament deis annadas cinquanta. Es, dins l'agach deis Avaironés, un mestre d'escòla de senestra, comunizant, que collabòra a La Voix du Peuple.

 
 

sciéncias e tecnicas

Espaci - Falcon Heavy - An capitat !

Lo dimars 6 de febrièr de 2018 la societat SpaceX capitèt de mandar dins l'espaci la primièra fusada Falcon Heavy dempuèi son spacepòrt de Cap Canaveral en Florida.

Carga utila : lo cabriolet roge cerièisa d'Elon Musk, fondator de la societat. Direccion : Mars o la cencha d'asteroïdas del sistèma solar.

Aquela fusada es la mai poderosa mandada en orbit dempuèi las miticas Saturn del programa american Apollo e l'Energia russa.

Educacion - Lo projècte ERASMUS +

Foguèt a la davalada de 2016 que lo programa ERASMUS + « l'Educacion al Desvolopament Durable dins nòstras lengas » debutèt a l’iniciativa de las conselhièras pedagogicas d’occitan de l’Acadèmia de Montpelhièr.

Pilotat pel Centre interregional de desvolopament de l’occitan (CIRDÒC), lo projècte reünís 7 partenaris a travèrs 4 regions europèas (Occitània, Val d’Aran, Val d’Aosta e Piemont) dins las qualas 6 lengas son parladas : l’occitan, lo francoprovençal, lo catalan, lo francés, l’espanhòl e l’italian.

 
 

politica, economia...

Aude - Escambis occitans al conselh departamental

Lo conselh general del departament d'Aude comunica :

Lo Departament d'Aude vous balha rendètz-vos per una sesilha d'escambis, de discutidas e d'emergéncia collectiva lo dissabte 14 d'abril de 2018, de 9h a 14 h a l'Ostal del Departament, sala Gaston-Deferre, a Carcassona.

L'occitan, aquò's una lenga, unes parlaires, una cultura, femnas e òmes… L'occitan, es nosaus amassa !

Itàlia - Diversitat lingüistica

Dins sas nòvas de novembre de 2017 la Chambra d'Òc propausava un article de Giacomo Lombardo sus l'amassada que se tenguèt a Roma lo 22 de novembre de 2017 al subjècte de las minoritats lingüisticas del país.

Lo tornam publicar çai jos en occitan. Nos informa sus las accions menadas aval.

Diversitat lingüistica en Itàlia : un patrimòni europèu.

Après d’ans d’abséncia lo 22/11/2017, a Roma, lo Departament per los Afars Regionals e las Autonomias organizèt un encontre, portava sus las minoritats lingüisticas e sus l’estat d’aplicacion de la lei 482/99.