Matiàs Gibèrt sul jornal numeric Lo Jornalet propausa dempuèi qualques ans d'analisas sul moviment occitaniste ; discutís d'un biais al còp moderat e critic las accions e las reflexions menadas pels occitans per la defensa de lor lenga e de lor cultura al cors de l'istòria recenta.

Al lum de la filosofia, vòl interrogar, noirrir la reflexion. Las siás analisas, remarcas, los punts que considèra, ièr velats, negats o mal compreses per un occitanisme a corta vista, tornarmai se definisson, s'esclairan.

Dins un article publicat sul Jornalet en novembre de 2016 tòrna sus la nocion de colonialisme interior, sul procès de nation bulding, precisa lo concèpte d'Imperium qu'aviá ja evocat dins sos articles precedents.

Extrach - « Lo tèma de la colonizacion e del colonialisme son uèi encara un dels topoï màger del discors militant occitanista, e condicionan en bona part sa relacion “alienada” a França e sa cultura. Lo tèma de “l’alienacion” el, es ja un pauc mai especific a una cèrta partida de l’occitanisme dich “politic” que defend l’idèa que la lucha occitana se deuriá pensar en tèrme de pòble o de nacion contra lo poder de l’estat e lo raubatòri colonial que praticariá al país.

« Dins totes los cases, aquestas doas nocions son presentas dins l’imaginari militant e la memòria de las luchas occitanas, dempuèi l’espelida d’un occitanisme politic, dins las annadas 60 e 70, a una epòca ont de fach al nivèl mondial un procès de destitucion de l’imperialisme occidental èra en cors dins lo dich “Tèrç-Mond.”

« Es pas un azard, me sembla, se lo concèpte de “colonialisme interior” que Lafont promouguèt a la fin de las annadas 60 dins la Révolution régionaliste (e dins Décoloniser en France), seriá segon el eissit de las luchas obrièras de La Sala, en 1962, es a dire, directament après los acòrds d’Evian, coma en resson de la fin de la guèrra d’independéncia argeriana. »

[legir l'article sul Jornalet]