Un article de Prospèr Estieu dins la revista Mont-Segur - numèro 5 - 1897 - ortografia modernizada :

Lo Paire Amilha èra canonge de Sant-Augustin, dins la glèisa catedra de Pàmias, vèrs 1672. Per faire melhor compréner la doctrina crestiana a sos auditors, compausèt un libre en vèrses lengodocians entitolat : Exercici de la Fe sur las perfeccius de Diu, per serbi de punts de meditaciu al parfet crestia.

Un article de la revista Mont-Segur - Numèro 1 - Junh de 1896 - Ortografia modernizada :

Auguste Fourès (1848-1891), lo que Mistral apelava lo "Félibre de l'Epée", es nascut a Castèlnòu d'Arri, lo 8 d'abril 1848. En 1875 solament, amb Xavier Ricard, dintra dins lo Felibrige, après aver publicat en francés : Oiselets et Fleurettes (poesias), Antée, Marsyas (poèmas) etc. Lèu, fa espelir La Lauseto, ont comença de far tindar naut e clar lo bèl parlar del Lauragués. Escriu en mèma temps dins un flòc de jornals : La Dépèche, la Revue des Langues romanes ; en 1885, lo vesèm redactor en chef del jornal litterari le petit toulousain. Coma felibre, sas principalas òbras sont Les Grilhs e Les Cants del Solelh, poesias lengadocianas.

Al la debuta de 2014, après una visita al MUCEM, Josiana Ubaud mandèt als conservators del musèu una letra [legir]

Presentam, çai-jos, un extrach en occitan publicat dins lo jornal La setmana (numèro 956). Tanben de vistalhar lo site de l'autora [aicí] e l'edicion numerica de la letra, sul blòg Mescladis e còps de gula, clafida de comentaris [aicí] :

Marselhesa demorant en Lengadòc, mai aguent totjorn un cabanon sus la Còsta Blava, seguissi donc regularament lei mòstras marselhesas. La dubèrtura del MUCEM, que son títol Musèu dei Civilizacions d'Euròpa e Mediterranèa, e mai que mai sa Galeriá de la Mediterranèa podiá pas que m'atirar. Enfin un musèu contemporanèu que parlariá de ma/nòstra civilizacion mediterranèa/occitana occupant una brava part de l'arc mediterranèu nòrd. [...]

 
Cançon a la Verge.
 
 
Vera vergena, Maria,
Vera vida, vera fes,
Vera vertatz, vera via,
Vera vertutz, vera res,
Vera maire, ver'amia,
Ver'amors, vera merces,
Per ta vera merce sia
Qu'eret en me tos heres.

Un article de Gèli Grande dins Lo Lugarn - numèro 61 - 1997

Parlar o comunicar ?

"Lenga vernaculara : lenga parlada sonca al dintre d’una comunautat. Lenga Veïculària : lenga de comunicacion entre de comunautats d’una medisha region que an de lengas mairalas desparièras". ço ditz lo Petit Larousse.

Extrach del libre Memòris de Ferran Delèris - Pagina 47 - IEO Edicion - 2002

Los lectors que m'an pas daissat en camin s'estonan benlèu qu'aja pas jamai parlat d'Occitània, d'occitanisme, de la lenga e de la cultura nòstras. Quitament pas un mot a prepaus de folclòr. De verai, viviái dins dos monds diferents.

A l'ostal, amb la parentat, los vesins, lo bestial, l'occitan èra ma lenga. Trobavi aquò natural. Me passèt pas jamai pel cap de recórrer al francés coma o fasián plasses joves montats a París o davalats a Tolosa. Lo papà n'enrabiava. "Aqueles macarèls de putas, ornhava. An vergonha dels vièlhs e de nosautres. Que benlèu s'escampan pas !" [...]

Paul Bony, capiscòl del Grelh roergàs, copresident del Centre Cultural Occitan de Roergue (CCOR), un dels pòrtaparaulas de la coordinacion occitana d'Avairon, qu'organizèt lo Passacarrièira de Rodés lo 20 d'abril de 2013, legiguèt l'apèl al pòple de Roergue lançat per Enric Molin en 1971 :

Al pòble de Roergue

Paure pòble ! Se sabiás cossí t’an mentit ! Se sabiás cossí t’an torçut ! Aviás, un còp èra, la lenga la pus polida e la pus presada d’Euròpa, que sonava l’espelison de las letraduras d’Euròpa e que s’ensenha encara dins las universitats en Euròpa, en America e juscas al Japon.

Conferéncias Los Dimècres del Miralh a l'Ostal d'Occitània 2013/2014, presentacion de Joan-Francés Courouau :

L’ensenhament de l’occitan a l’Universitat de Tolosa II-Lo Miralh se pòrta plan. Malgrat las empachas, tant a l’interior coma a l’exterior de nòstra venerabla institucion, de mai en mai de joves causisson una via rica en experiéncias e en desbocats professionnals.

dimecres-ostalLos Dimècres del Miralh a l'Ostal d'Occitània, l'universitat de Tolosa lo Miralh comunica : "Per la seisena annada consecutiva, d’especialistas d’universitats francesas, europencas o americanas venon presentar lors darrièrs trabalhs sus la lenga l’istòria o la literatura occitanas. Aqueles rescontres, dobèrts a totes, son organizats per l’Universitat de Tolosa II-Lo Miralh (departament de Letras modèrnas, Cinèma e Occitan) amb lo sosten del CELO (Centre d’Estudi de la Literatura Occitana), del CREO-MP (Centre Regional per l’Ensenhament de l’Occitan en Miègjorn-Pirenèus) e de la Region Miègjorn-Pirenèus. Las conferéncias son en francés. La dintrada es liura."

Un article del magazine del conselh general de las Bocas de Ròsa Accent 13 - Numèro 213 - Octòbre de 2012 :

De plans còntra l’incendi

L’incendie d’Orgon et Sénas fin août a rappelé, en creux, combien la connaissance du terrain et la prévention du risque peuvent éviter des drames. Aujourd’hui neuf plans particuliers de risques feux sont connus dans le département.

Un article del magazine del conselh general de las Bocas de Ròsa Accent 13 - Numèro 212 - Septembre de 2012 :

La lenga d’Òc s’amontanha d’estiu

L’estiu es la sason dei flors, dei festivaus, dei sardinadas, dei juecs de plaja e deis estagis d’occitan.

Un article del magazine del conselh general de las Bocas de Ròsa Accent 13 - Numèro 211 - Junh de 2012 :

Opèra - Escrich sur la pèu

Le Festival d’art lyrique d’Aix a commandé à un compositeur britannique un opéra basé sur une légende occitane. Il sera créé en juillet. Il y a quarante ans, il en avait commandé un autre, en occitan celui-là.

Un article de Jean-Pierre Hilaire dins lo jornal del conselh general d'Òlt e Garona - decembre de 2013 - pagina 18 :

L'occitan coma identitat d'Òut e Garona.

L’occitan existís dempuèi mila ans. Lingüisticament, la Val de Garona pòt servir de colomna dorsala. I son emplegadas de formas lengadocianas tenchadas de gascon. Sus la riba esquèrra la gasconitat s’afortís a flor e mesura qu’òm s’aluènha de Garona. Sus la riba dreita la lenga se desfà de sos traches gasconizants e s’afraira amb lo parlar brageiraqués mentre del costat de Duràs encontra un gascon lengadocianizat.

Un article del jornal Atout Tarn - Numèro 98 - Decembre de 2013 e genièr de 2014 :

Bibliotèca despartamentala de Tarn l’occitan fa sa mala !

En partenariat amb la Mission occitana del Conselh general, la Bibliotèca Despartamentala de Tarn (BDT) ven de crear quatre malas pedagogicas que caduna clau un quarantenat de documents multimèdias sul patrimòni occitan. Fachas per rendre l’occitan accessible a cada Tarnés e ajudar los ensenhaires e intervenents pedagogics, las malas se son montadas per nivèl de coneissença :

Un article del jornal del conselh general d'Avairon - no190 - novembre-decembre de 2013 :

Vielhum

Tot lo monde sap qu’en venguent vièlh, es la memòria longa que demòra lo mai. La del jove temps. Arriba un moment dins la vida que de noms de personas o de numèros de telefòn tòrnan pas de pic al cap. Per los que son nascuts en mitan rural roergàs dins la prumièira mitat del sègle XX, l’occitan es estada la lenga la mai ausida dins las prumièiras annadas de la vida. Èra la lenga de l’ostal, de las velhadas, del trabalh, dels vièlhs que gardavan los mainatges... Es de mercés aquò que d’iniciativas per prene en compte aquela realitat se son multiplicadas dins las darrièiras annadas. En Lemosin, d’especialistas an estudiat l’eficacitat de l’emplec de la lenga amb de malautes de la malautiá d’Alzheimer.

Un article de Maria-Joana Verny dins la revista aranesa de Lleida Lo Campus (n°18, Junh de 2012, p. 14) :

Robèrt Allan, Robèrt Lafont, Camins Dubèrts 1947-1984

Reprenèm aquí lo títol d’una antologia que Joan Eygun acaba de publicar a las edicions Letras d’òc : Camins dubèrts, Anthologie de poésie occitane contemporaine (1940-2010), édition bilingue occitan-francais [336 p. 16 x 24 cm. 27 èuros - ISBN : 978-2-916718-35-4].

Las edicions Jorn venon de tornar publicar en un volum los primièrs recuèlhs de poèmas de Robèrt Lafont (1923-2009) : Poèmes 1943-1984, del temps que Letras d’òc publica una edicion critica per M.-J. Verny dels primièrs escriches de Robert Allan (1927-1998) : lei Cants dau deluvi – lei Cants de la tibla I.

Presentacion del libre Histoire du félibrige (1854-1896) de Gaston Jourdanne  dins la revista Mont-Segur - n°5 - 1897 (grafia modernizada) :

Venèm de legir las primièras espròvas d'aquel trabalh sortit de la pluma de nòstre valent amic Gaston Jourdanne, e volèm dire tot lo gaug que nos an causat. Amb una paciéncia e una erudicion de benedictin, Jourdanne a reculhit e amolonat totis los documents tocant lo Felibrige e n'a tirat de son sicap una istòria coma nòstra Renaissença n'a pas aguda dusca ara.

Extrach del roman Mièja-Gauta de Max Roqueta - 2010 - Trabucaire - p73 :

Las masquetas dau Carnaval : una cara blanca e dos traucs per los uòlhs : cara de femna, cara d'òme, cara de patz o de secret ; sols vius, e mai qu'encastrats, los uòlhs vestits d'ombra. Coma per enartar çò viu qu'es un uòlh. L'imatge autisme de la vida. Aquel rebat lusent e movedís que dis la vida quand es present. E qu'es signe de mòrt quand es perdut.

Prefaci de Discours e dicho de Frederic Mistral - Tirat deis Isclo d’Or - primièra edicion - 1876 :

I

M’an demanda souvènt coume vai qu’escriviéu en lengo prouvençalo. Aro que publique lou recuei di pouësio qu’ai facho jusqu’à vuei, autro que Mirèio e Calendau, vole, en tèsto d’aquest libre, douna l’esplicacioun de la carriero qu’ai tengudo ? N’es pas la vano-glòri que me fai parlar de iéu, mai soulamen la couvenènço d’esclargi ma coumençanço, o pèr miés dire mi sourgènt. Pièi, acò m’es de-bon de retraire de liuen lou tablèu de moun enfanço, car, outro lou plasé que i’a toujour pèr l’ome de se ramenta soun bonur, m’es avis que l’aspèt souto lou quau lou mounde en-proumié nous aparèis, dèu touca mai-que-mai nosto imaginacioun. Un ome se coungreio pas soulet, e la raço d’ounte nais coume lou rode ounte viéu ié fournisson de touto maniero.

Editorial - Revista Lo Lugarn - n° 61 - 1997 - per Jean-Pierre Hilaire :

Deman l'independéncia

Los referendums que, i a pauc, se debanèron en Granda Bretanha foguèron sonque feblament cobèrts per la premsa francesa. I cal veire un signe ? Pasmens l’analisi mai somària revèla pel mens un ganh de democracia.