Lo Retrach de la Barona de Crussòl es una òbra de la pintora Élisabeth Vigée le Brun (1785). Es expausada al Musèu dels Augustins de Tolosa dins lo Salon Blanc.

Se debana a Albi del 2 de junh al 31 de julhet de 2018 al Centre Cultural Occitan de l'Albigés la mòstra Emili Rieux e la lenga occitana.

L'ocasion de ne saupre un pauc mai sus de particularitats arquitecturalas pròprias a la ciutat, e sus Emili Rieux un dels actors de la respelida occitana en Albigés.

A l'escasença del XIen congrès de l'AIEO en 2014, Joan-Ives Casanòva balhèt un conferéncia titolada : Mirau de l'escritura e escritura dau mirau : la literatura occitana de uei.

Tornam publicar aicí un extrach d'aquela dicha. Un tèxt en rompedura amb las visions sovent beatas, superficialas, pauc documentadas de la critica occitana. Sa vision pr'aquò de l'òbra de Joan Bodon, limitada a un aspècte purament formals (la longor de las frasas), sembla un pauc ninòia.

Dins son libre Lingüistica e renaissentisme occitan (IEO-Edicion, 2006) Joan Thomàs dedica un capítol complet a la lexicografia occitana. Tornam publicar çai jos sa conclusion.

La filiacion en lexicografia. Conclusion.

La primièra conclusion que podèm tirar d'aquel estudi de la lexicografia occitana es d'en primièr l'existéncia d'una tradicion dins la produccion lexicografica. Aquela tradicion inaugurada pel tolosan Jean Doujat se pòt legir al travèrs de las influéncias d'un diccionari sus l'autre, d'un autor sus l'autre. Mas es pas una tradicion de trabalh lexicografic, si que non una tradicion d'imitacion de modèls anteriors – pas totjorn occitans, es lo cas per Laus que s'inspira de diccionaris catalans e de Taupiac que pren lo vocabulari de Martoré – mai o mens represes e que dintran dins una negociacion amb l'autor de diccionari. Lo trabalh analitic qu'apareis a la lectura de l'article « taula » mòstra non pas sonca cossí los autors se son copiats e de còps que i a enriquits en mutualizant los diferents apòrts mas subretot cossí son demorats embarrats dins una tradicion del lexic o del glossari.

Dins lo sieu magazine d'informacion del mes de mai de 2018 à Toulouse la ciutat mondina comunicava sus las activitats culturala ligadas a la lenga occitana. L'article :

Qué de nòu jol palmièr ?!

La manifestacion del Convent dels Jacobins serà tota dedicada a l'òc. Lo simbòl d'una annada ont la cultura occitana es a l'onor.

Lo dissabte 26 de mai de 2018 lo Centre Occitan Ròcaguda (COR) organiza una conferéncia sul tèma : Albi ciutat occitana.

La manifestacion se farà al Centre Cultural Occitan de l'Albigés, 28 carrièra Ròcaguda a Albi, a 17h.

Se debanarà lo 18 e 19 de mai de 2018, al Pont de Gard (30210 Vers-Pont-du-Gard), lo forum euroregional Culturas popularas en dialòg. Entrada gratuita sus inscripcion.

L'objectiu d'aquela manifestacion es de favorir encontres e escambís entre los actors de la vida culturala d'aquelas regions : Occitània, Catalonha, Illas Balearas.

La revista Lenga e País d'Òc dins son numèro 46 de 2007 presentava un article sus la vinha e lo vin dins l'òbra d'Emili Barthe. Aquela presentacion es eissida del trabalh de Claire Torreilles, Le monde viticole dans l'oeuvre d'Emile Barthe, colloque de la Société d'Histoire du Languedoc, Montpellier, 1984. Tornam publicar çai jos son introducion ont presenta Emili Barthe.

Emili Barthe es de Nissa, pròche Besièrs (Nissan-lez-Ensérune en francés). Comença per i far lo borralièr, puèi fa lo representant de comerci, e aprèp la guèrra es cafetièr, a Sanch Inhan e a Besièrs ont ten lo Café des Félibres. Es lo discípol de Jean Laurès, lo Felibre de Vilanòva, autor de La malautié de la Bigno1, 1857.

Lo CIRDÒC es responsable dempuèi 2011, jos la direccion de las collectivitats publicas, de la numerizacion del patrimòni escrich occitan.

Tornèt passar un accòrd amb la vila de Tolosa pel periòde 2016-2019. Lo primièr partenariat passat en 2012 permetèt de numerizar e de metre en linha a la disposicion del public un centenat de documents en occitans, ancians e rares.

Françoise Jouanna, cercaira especialista de la literatura catalana faguèt davant los membres del Club occitan de Noisy-le-Grand lo 26 de mai de 2017 una conferéncia suls rapòrts de l'escrivan Max Roqueta amb los autors catalans de son temps.

La revista del Club, La Beluga, dins son edicion de novembre e decembre de 2017 (numèro 94) propausava lo resumit d'aquela presentacion establit per l'autora. Lo tornam editar çai jos.

La plega IEO de 2018 es disponibla en soscripcion fins al 31 de mai de 2018.

Ongan quatre libres son disponibles al prètz de 47 èuros.

*

Sèrgi Viaule nos propausa lo sieu darrièr roman Atal fasèm (204 paginas). Lo vòl coma un omenatge a l'òbra d'Enric Molin.

Aquí çò que declara sus son davancièr : « Es un omenatge a Enric Molin. Li soi devent de mas primièras jòias de lector. D'efièch, los primièrs romans en lenga nòstra que legiguèri a la debuta de las annadas 1970, son estats los de l'autor roergat, e sonque los seus. A l’epòca èran los sols de disponibles. Me congostèri de Grela d’abrial, E la barta floriguèt, Rambalhs de bòria e maites encara. Son los que me marquèron e que de temps m’acompanhèron. Aquò's Enric Molin que me dobriguèt la pòrta que dona sus la literatura occitana. Aquò's el que m'alandèt las fenèstras que badan sus l’univèrs literari occitan. Tot segur, es el que me convidèt a la lectura e a l'escritura. »

La Calandreta d’Agde en partenariat amb lo CIRDÒC e Lectura & Òc organiza lo 4 de mai de 2018 la 3ena Passejada Literària : granda fèsta a l’entorn del libre joinesa en occitan.

Lo Prèmi Literari Calandreta serà remés en foncion de la votacion dels joves lectors, mai de 1 000, qu'auràn a votar per l’obratge qu’aiman lo mai entre una seleccion d’òbras en occitan.

En octobre de 2017 los archius dels Amics de la lenga d'òc l'antena parisenca del felibritge, son dintrats dins las colleccions del CIRDÒC.

De descobrir : quasèrns de sesilhas, manuscrits originals, correspondéncias, fotografias...

Balham aquí çai jos una presentacion d'aqueles archius (sorsa CIRDÒC).

Dins sa revista à Toulouse d'abril/mai de 2017 la vila de Tolosa presentava, en occitan, una entrevista de Laëtitia Dutech sul projècte Passapòrt per l’òc. L'occasion de ne saupre un pauc mai sul la politica lingüistica de la vila.

Dins sa revista à Toulouse de decembre de 2016 e de genièr de 2017 la vila de Tolosa presentava, una entrevista de Jérémy Couraut.

Musician, baileja lo grop Djé Balèti. L'article :

Jérémy Couraut, alias Djé Balèti, mescla de sons caribeans, del ròck, d’Africa, de Mediterranèa. Niçard e Tolosan a l’encòp, sortís un disc sul label Sirventes aqueste mes [decembre de 2016].

En 2013 sul site de l'IEO d'Avairon, Ivon Puech se remembrava de Cantalausa, un dels actors màger de l'occitanisme roergat.

Tornam editar çai jos lo sieu tèxt que nos esclaira sus l'òme que èra Cantalausa, sus son rapòrt a la lenga occitana e sul trabalh que faguèt per la far viure :

Dins los Actes del collòqui de l'AIEO de 2014 Xavi Ferré, professor de las escòlas Calandreta presenta un article titolat : Elements d'analisi dels ligams entre la lenga e la cultura dins una classa cooperativa Calandreta. Tornam aquí publicar la siá conclusion (pagina 416 dels actes del collòqui) ont nos rapèla çò qu'es al còr d'aquelas escòlas e que ne fa l'unicitat e la valor.

La cultura occitana, coma tota autra d'alhors, es tot çò que nos amassa a l'entorn de valors comunas, dins las qualas nos reconeissèm, almens en partida, coma subjèctes. Remembri que, en parlant dels òmes e femnas-pèira, Pierre Soulages escriguèt endacòm (Soulages 2002) que la vida d'una òbra es facha per los que la veson. Per quales seriá facha la vida d'una cultura ?

Seguida del prefaci de Robèrt Lafont a La grava sul camin de Joan Bodon, (Edicion de Roergue, Rodés 1988). Part IV.

La debuta es aquí : [Primièra part] - [Segonda part] - [Tresena part]

L'estructura de La grava.

Vene de metre en rapòrt l'expulsion dau temps d'Alemanha e la composicion regulara de La grava.

L'expulsion es un fach de regularitat. Exactament, de circularitat.

Lo capítol Waldenburg que duèrp lo libre es, digam-o tornarmai, lo ponch d'acabament dau periòde de trabalh forçat. Lei Rus arriban. Mai lo viatge fins Malarega se fai lentament : i caudrà lei detz capítols.

La segonda partida, consacrada a l'existéncia anteriora de l'Enric, s'acaba, dins lo capítol desen, Partissi, sus la frasa : « Sautèri sul vagon ».

Seguida del prefaci de Robèrt Lafont a La grava sul camin de Joan Bodon, (Edicion de Roergue, Rodés 1988). Part III.

La debuta es aquí : [Primièra part] - [Segonda part]

De La grava sul camin a L'evangèli de Bertomieu

Èra, la risca, çò qu'avèm dich, testimòni d'escàndol ? Tot comptat, de qué podiá Bodon se'n faire reprovier ? De pas èstre estat « resistent » ? La question me sembla reglada. D'aver presentat leis Alemands dins son umanitat viscuda ? Èra ben çò mendre dins lo restabliment de justícia istorica, en 1956. D'aver denonciat lo « tuar de Bòchas » ? Benlèu que se barrava la via dau succès devèrs una critica encara dominada a senestra per la vulgata comunista. Mai dubrissiá dau meteis còp la via a un retorn sanitós sus se dau sentiment francés. De tot biais, lo vesèm jamai mesclat ai rebombs d'ideologia de la drecha petainista que mancan pas au començament deis annadas cinquanta. Es, dins l'agach deis Avaironés, un mèstre d'escòla de senestra, comunizant, que collabòra a La Voix du Peuple.

Seguida del prefaci de Robèrt Lafont a La grava sul camin de Joan Bodon, (Edicion de Roergue, Rodés 1988). Part II.

La debuta es aquí : [Primièra part]

Sus Joan Bodon e Enric Molin

Coma ai pres data sus 1951 e la sortida dei Contes del meu ostal, prendrai amira umana, amòr de tornar sasir Bodon dins aquela pontannada, sus l'intercessor de Rodés, l'Enric Molin. Intercessor per nosautres qu'eriam a l'espèra, mai dempuei de temps introductor, iniciator, Grand Mèstre de lengatge per lo mèstre d'escòla avaironés. Agam pas crenhença de situar aquela cara au nivèu ont lo discípol la placèt. Cada escrivan a, coma se sap, un pairin d'escritura. Seriá mieus de dire : un paire. A eu se religa tota l'òbra coma un ieu a un subre-ieu, segon de movements passionaus que siám en defòra e ne podèm pas prene la mesura. Dins l'escritura occitana, l'importància dau Mèstre es dobla, d'abòrd que la causida d'una lenga dominada per pression dominanta a ren de naturau. Lo Mèstre dona la lenga coma dona la pluma. D'aquí que lo subjècte literari que se bastís e torna bastir de referéncias, sens decessar, a de scènas primieras, de personatges parentaus inconscientament questionats, plaça totei sei bastisons, sens mai decessar, sota l'invocacion dau paire de paraula. Superficialament, en ofèrtas e dedicàcias. Mai fonsament – e joguem sus lei mots : invocacion, vocacion, vocatiu –, en interpellacion secreta au responsable primitiu, primadier, primordiau de l'òbra.