posicion-del-Partit-Occitan-201718/04/17 - Comunicat del Partit Occitan :

La preséncia de 11 candidats a l’eleccion presidenciau que poderé deishar créder que l’auhèrta de causida ei rica. Que consideram que n’ei pas lo cas.

Lo centralisme mediatic s’ei apoderat aquera eleccion e l’aparenta diversitat de las candidaturas masca ua cèrta uniformitat.

Los onze candidats son silenciós o mei que discrets suus tèmas qui son tà nosautes los enjòcs màgers per doman.

Non i a pas arrés entà denonciar lo centralisme. En las quitas proposicions deus candidats qui disen voler ua navèra constitucion tà crear ua VIau Republica, que constatam que la question de la descentralizacion deu poder n’ei pas abordada. Lo modèl centralista bonapartista e jacobinista n’ei pas remetut en question. Tot lo mond que semblan de créder que la darrèra refòrma territoriau ei ua escaduda mentre qu’a participat a la recentralizacion deu poder. Non i a pas arren en lo programa deus candidats sus la question. Ua vertadèra regionalizacion democratica qu’ei la realizacion de l’autonomia regionau e interregionau occitana. L’autonomia qu’ei sonque la concretizacion de l’idea federau que volem e qui’s perlonga en ua Euròpa federau democratica e sociau.

Non i a pas arren en lo programa deu candidats entà portar l’idea d’ua Euròpa descentralizada e regionalizada. Que constatam que los qui denóncian l’Euròpa son nombrós. Totun arrés non disen que l’Euròpa de uei mia la politica voluda e aprovada peus diferents caps d’Estats. Nosautes, europèistas e regionalistas convençuts, constatam que l’Euròpa ei eficaça quan ei descentralizada, quan ei regionalizada e qu’arremarcam que los sostiens màgers de l’idea europèa son las regions.

Lo cambiament climatic e la question energetica que hèn partida tanben tà nosautes de las prioritats. Mes non i a pas arrés en los candidats entà mentàver que son las regions e las collectivitats territoriaus en generau, qui òbran de faiçon eficaça per çò qu’ei de la luta contra lo cambiament climatic e per çò de la reconversion energetica. Los Estats, e donc los govèrns deus Estats, que s’acontentan sovent de declaracions de principi, mes que demoran incapables de vertadèrament passar a l’accion.

Qu’arregretam tanben que non sian pas evocats en aquera campanha presidenciau las questions ligadas a las lengas ditas regionaus. La question de la diversitat culturau qu’ei tròp sovent evocada de faiçon negativa, com se representava un perilh taus principis republicans.

Que constatam que l’eleccion presidenciau qui aucupa l’espaci mediatic desempuish mei d’ua annada ei l’eleccion d’un òmi o d’ua hemna.

Quauques mes après aquera eleccion que’s poderé que la decepcion estosse de las granas, com n’estó au cap de quauques mes per las eleccions passadas.

Non i a pas nat òmi o nada hemna providenciau. La democracia n’ei pas dens l’eleccion d’un president mes dens ua practica de la democracia a tots los nivèus.

Lo Partit Occitan qu’ei tanben hòrt preocupat per la banalizacion de las ideas de l’extrema dreta au parat d’aquesta eleccion e per l’influéncia tostemps mei grana au demiei de la populacion de las soas ideas.

  

libres

Pichons vos vau contar - Aimat Tastaire

L'IEO d'Òlt propausa (2014) lo libre Pichon vos vau contar.

L’autor, Aimat Tastaire, presenta aquí un libre compausat de sièis novèlas pels enfants.

« Ma maire aviá d’istorietas imaginàrias e d’unes còps fantasticas coma l’estranh mercejament d’un fachilièr, l’ajuda a un farfadet nafrat o la visita d’un castèl embreissat ; mas tanben las coquinariás, la maissantisa, o al sens contra, l’amabilitat dels enfants quand o cal dins la vida de cada jorn. »

Istòrias medievalas - Griselda Lozano

Lo dimècres 13 de junh de 2018 al Musèu d'Istòria de Catalonha a Barcelona, Griselda Lozano presentèt lo sieu darrièr libre titolat Istòrias medievalas. Es editat per Larkos.

Aquel libre recampa las contribucions de l'autora al webzine Jornalet. Son de racontes cortets escriches en occitan sus de tematicas istoricas ligadas a l'Edat Mejana.

 
 

cultura, opinions...

Sus la literatura occitana contemporanèa - Joan-Ives Casanòva

A l'escasença del XIen congrès de l'AIEO en 2014, Joan-Ives Casanòva balhèt un conferéncia titolada : Mirau de l'escritura e escritura dau mirau : la literatura occitana de uei.

Tornam publicar aicí un extrach d'aquela dicha. Un tèxt en rompedura amb las visions sovent beatas, superficialas, pauc documentadas de la critica occitana. Sa vision pr'aquò de l'òbra de Joan Bodon, limitada a un aspècte purament formals (la longor de las frasas), sembla un pauc ninòia.

Sus la lexicografia occitana - Joan Thomàs

Dins son libre Lingüistica e renaissentisme occitan (IEO-Edicion, 2006) Joan Thomàs dedica un capítol complet a la lexicografia occitana. Tornam publicar çai jos sa conclusion.

La filiacion en lexicografia. Conclusion.

La primièra conclusion que podèm tirar d'aquel estudi de la lexicografia occitana es d'en primièr l'existéncia d'una tradicion dins la produccion lexicografica. Aquela tradicion inaugurada pel tolosan Jean Doujat se pòt legir al travèrs de las influéncias d'un diccionari sus l'autre, d'un autor sus l'autre. Mas es pas una tradicion de trabalh lexicografic, si que non una tradicion d'imitacion de modèls anteriors – pas totjorn occitans, es lo cas per Laus que s'inspira de diccionaris catalans e de Taupiac que pren lo vocabulari de Martoré – mai o men represes e que dintran dins una negociacion amb l'autor de diccionari. Lo trabalh analitic qu'apareis a la lectura de l'article « taula » mòstra non pas sonca cossí los autors se son copiats e de còps que i a enriquits en mutualizant los diferents apòrts mas subretot cossí son demorats embarrats dins una tradicion del lexic o del glossari.

 
 

sciéncias e tecnicas

Propulsion electrica plasma

Març de 2018. L'agéncia Espaciala Europèa (ESA) ven de realizar los primièrs tèsts d'un motor a propulsion plasma qu'emplega coma gaz l'aire.

La propulsion plasma es, dempuèi qualques ans, emplegada pels satellits. Aquò's una propulsion electrica. Lo gaz utilizat per generar lo plasma es generalament lo xenon, los ions escampats son pro pesuc çò que permet una bona eficacitat del sistèma de propulsion.

Las estacions de taxis de Volocopter

La societat Volocopter basada en alemanha presentèt lo 17 d'abril de 2018 sa concepcion de las infrastructuras de transpòrt urban per dròne de deman : una combinason de Volo-Hubs e de Volo-Ports.

Aqueles se pòdon integrar a las arquitecturas urbanas actualas a mendre còst. Es al torn d'aqueles elements que la societat prevei d'organizar lo sieu servici de taxi volant.

 
 

politica, economia...

Forum occitan de 2018

Los organizators del Forum occitan dich La Dintrada, que se debana cada an dempuèi qualques temps al mes de setembre e que se vòl luòc de reflexion sus l'occitanisme, comunican sus çò que preveson per 2018.

D'en primièr la data. Lo forum, que se vòl ciutadan, pausarà las siás valisas a Tolosa lo 22 de setembre.

París - Roergue - Gastronomia

Ven de se dubrir (fin de 2017) en Illa de França un supermercat Les Halles de l'Aveyron dedicat als produches roergats. Es la cooperativa Unicor qu'es a l'origina del projècte.

Es localizat a Saint-Gratien en Val d'Oise.

Aquò's pas la primièra estructura d'aquela mena. Les Halles de l'Aveyron d'Herblay, totjorn en Val d'Oise, permetan ja als parisencs de s'aprovisionar en produches de qualitat dempuèi 2014. Lor primièr magazin dubriguèt a Rodés en 2008.