selvaLo Centre de formacion professionala occitan (CFPO) de Miègjorn-Pirenèus e lo CIRDÒC-Mediatèca occitana presentan lo Pichon diccionari occitan del desvolopament durable. De legir [aquí].

Extrach :

Analisi del Cicle de Vida (ACV)
Metòde d'avaloracion dels impactes environamentals globals d'un produch, d'un servici, d'una entrepresa o d'un procediment.

Biosfèra
Ensemble dels ecosistèmas del planeta Tèrra que correspond al jaç fin dins lo qual la vida es presenta. Se compausa de la pedosfèra (jaç superficial de la crosta terrèstra), de l’idrosfèra (mars e oceans, lacs, rius, etc.) e dels jaces basses de l’atmosfèra.

Ecoconcepcion

Volontat de concebre de produches en respectant los principis del desvolopament durable e de l'environament. L’ecoconcepcion intègra los aspèctes environamentals tot lo long del cicle de vida del produch : de la matèria primièra a la fin de vida en passant per la fabricacion, la logistica, la distribucion e l'usatge.

Eoliana
Dispositiu que transfòrma la fòrça del vent en energia. Las eolianas las mai correntas son las que produsisson d'electricitat (qu’apelam tanben « aerogeneradors »), o las que servisson al pompatge de l'aiga (eolianas de pompatge). Se parla uèi de « parc eolian » o de « bòria eoliana » per descriure las unitats de produccion que regropan fòrça eolianas que pòdon èsser installadas sus tèrra o en mar.


Una se disent intelligéncia artificiala de mai

Deman las IA

A la fin del mes de genièr de 2025 las autoritats chinesas an desvelat una aplicacion emplegant d'algoritmes basats sus una çò dicha intelligéncia artificiala generativa. L'aplicacion a per nom DeepSeek.

Las batariás de las veituras electricas auràn un passapòrt

Batariá Z.E. 50, Renault, LG Chem

Las futuras batariás automobilas seràn dotadas d'un passapòrt. L'objectiu essent de documentar la vida d'aqueles elements dins lo temps.

Joan B. Seguin : critica del libre de Robèrt Lafont 'Renaissance du Sud'

Renaissance du sud, Robèrt Lafont, Gallimard

En 1970 sortissiá lo libre de Robèrt Lafont Renaissance du Sud. Essai sur la litteratura occitane au temps de Henri IV.

Sul libre 'Composition Française' de Mona Ozouf

Après la sortida del libre de Mona Ozouf Composition Française Joan-Guilhem Roqueta ne fasiá la critica.

Capsule espaciala Nyx : ont ne son ?

Nyx, 2025

La societat The Exploration Company desvolopa una capsula espaciala : Nyx.

Eurosuit : vestit espacial intraveïcular europèu

Eurosuit

L'astronau espaciala Dragon que s'estaquèt a l'Estacion Espaciala Internacionala (ISS) lo dimenge 17 de mai de 2026 conteniá la combinason dicha Eurosuit.

Primièr vòl capitat per Ariane 6 en configuracion 64

Ariane 64 febrièr de 2026

Lo 12 de febrièr de 2026 se debanèt lo primièr vòl de la fusada europèa Ariane 6 en configuracion Ariane 64 : quatre boosters èran presents pel descolatge.

Acòrdi de partenariat entre Mistral AI e Airbus

Logo de Mistral AI en 2026

Un acòrdi de partenariat es estat signat lo 28 de mai de 2026 a París entre Mistral AI e Airbus.