Al mes de genièr de 2022 dins sa cronica del Midi Libre, Robèrt Pastor tornava rapelar l'origina dels noms dels meses.
Mas d'ont venon los noms dels meses ?
Lo nòstre calendièr gregorian (del papa Gregòri lo tresen que l'imposèt en 1582) comença lo primièr de genièr e compta dotze meses . Remplaça lo calendièr julian (roman).
La Revolucion francesa en 1793, ensagèt d'impausar un autre calendièr (non religiós), mas aquò durèt gaire .
Genièr : de Janus, Dieu amb dos caps : un virat cap al passat, l'autre cap a l'avenidor. Es la debuta de l'annada novèla, cal pas doblidar ièr mas cal veire tanben ont anam !
Febrièr : del latin februare, purificacion. La glèisa catolica s'emparèt del ritual pagan de la purificacion de las anmas (festejat lo quinzen jorn del mes), per festar la purificacion de la Verge lo dos de febrièr (es a dire quaranta jorn après Nadal).
Març : dieu de la guèrra. Amb la prima qu'arribava, èra lo moment de commençar la guèrra après la pausa de l'ivèrn e la Trèva de Dieu...
Abril : mes de Vènus (Afròdita pels grècs) divessa de l'Amor. Lo nom ven del latin aprilis. Es la simbolizacion de la respelida de la natura .
Mai : divessa Maïa, maire de Mercure.
Junh : Junon, la femna de Jupiter.
Julh (o julhet) : per Juli Cesar (que reformèt lo calendièr julian) èra nascut en julh !
Agost : per l'emperador August que volguèt aver son mes coma lo Juli Cesar !
Setembre, octòbre, novembre, decembre son los seten, ochen, noven e desen meses de l'annada. Los noms venon de l'ancian calendièr roman que comptava pas que dètz meses. Mas los noms son demorats, ges de cambiaments !
Robèrt Pastor
