L'estacion d'Axiom Space
L'estacion d'Axiom Space tala qu'imaginada per sos conceptors © Axiom Space, 2024

La fin de l'ISS s'apròcha. Sa construccion debutèt en 1998 e dempuèi fonciona sens relambi. La siá fin es pr'aquò programada pel decenni que ven. Un primièr programa de desorbitacion es estat presentat en 2022. Prevei la destrucion dels moduls per 2031.

Diferents actors se posicionan dempuèi qualques ans per repondre deman als besonhs d'experimentacion en microgravitat e permetre als umans de contunhar de viure de faiçon permanenta en orbita bassa. Son majoritariament basats al Estats Units.

  • Bigelow Aerospace. La societat es estada fondada en 1999 per Robert Bigelow amb l'objectiu de produsir d'abitacles espacials concebuts amb de materials soples que se pòdon desplegar. En 2006 metián en orbita un primièr prototip : Genesis I. Un segond mandadís foguèt efectuat l'an d'après en 2007 ; lo de Genesi II. En 2016 un tresen prototip, Beam, es estat mandat dins l'espaci e aqueste còp, arrimat al modul Tranquility de l'ISS. En 2024, Beam es encara estacat a l'ISS. Beam es l'acronim de Bigelow Expandable Activity Module. La societat Bigelow Aerospace comunica pas sus son site dempuèi 2019.

Beam

Lo modul Beam estacat a Tranquility. Se vei tanben sus la fotografia la copòla estacada ela tanben a Tranquility e, detràs, lo modul Leonardo de la NASA. Al luènh se devina lo modul japonés Kibō.

  • Axiom Space es una societat basada a Houston. Organiza dempuèi 2022 de missions privadas al dintre de l'ISS. Trabalha demai a la realizacion de sa pròpria estacion. Las primièras estructuras son en construcions amb lor partenari Thales Alenia Space. Lo primièr modul serà restacat al modul Harmony de l'ISS.
  • Gravitics es una societat basada a Seattle. Levèt en 2022 vint milions de dollars per desvolopar son estacion nomenada StarMax. Un primièr tèst sus tèrra aguèt luòc en 2023 sus un prototip per validar sa resisténcia a las nautas pressions. En genièr de 2024 presentavan un primièr modèl d'estructura per la futura estacion StarMax. Gravitics dispausa pas en 2024 d'estructuras en orbita bassa.

StarMax

Modèl de demonstracion a escala reala de l'estacion StarMax © Gravitics, 2024

  • Blue Origin e Sierra Space trabalhan amassa al desvolopament de l'estacion Orbital Reef. Lo 5 de genièr de 2024 la NASA anoncièt que donariá a Blue Origin 42 millions de dolars dins l'encastre de son programa d'ajuda al desvolopament d'estacions privadas.
  • Starlab Space coentrepresa creada per Voyager Space e Airbus, devolopa l'estacion Starlab. La collaboracion de las doas entrepresas es estada oficializada al mes de julhet de 2023. L'acòrd entre Voyager Space e Airbus pòrta sul desvolopament, la construccion e la gestion de l'estacion Starlab. Voyager Space es inclusa dins lo programa d'ajuda de la NASA. Son 57,5 milions de dolars que li son estats promeses lo 5 de genièr de 2024. Starlab Space anoncièt a la debuta de 2024 que son estacion seriá mandada en orbita bassas mecés a l'astronau Starship de SpaceX.

Starlab

L'estacion Starlab tala qu'imaginada © Voyager Space, 2024


Intelligéncia artificiala e reglamentacion a l'escala de l'Union

Artificial Intelligence Europe 2021

D'algoritmes d'intelligéncia artificiala son dempuèi qualques ans d'en pertot en accion e lor usatge es pas reglamentat.

Recèrca en fusion termonucleara : stellarator Wendelstein 7-X

Wendelstein 7-X

Los scientifics del Max Planck Institut en alemanha an bastit un stellarator, lo Wendelstein 7-X. Es dempuèi 2016 en fasa de tèst.

Carles Pons : diaspòra roergassa en Argentina

Clement Cabanettes, Pigüé

Un article de Carles Pons sus la diaspòra roergassa en Argentina.

Punt de vista de Jacme de Cabanas sul diccionari de Cantalausa (2002)

diccionari Cantalausa

En 2002 alara que Cantalausa acabava los sieu diccionari, Jacme de Cabanas li donava son punt de vista.

Virgin Orbit pòt mandar de cargas en orbita

Virgin Orbit genièr de 2021

Pel primièr còp l'entrepresa Virgin Orbit posquèt mandar en orbita sos primièrs satellits.

Veituras autonòmas : Mercedes comercializarà en 2022 un veïcul omologat de nivèl 3

Mercedes Class S conducha autonòma

Lo constructor d'automobilas Mercedes obtenguèt lo dijòus 9 de decembre de 2021 del govèrn alemand una omologacion per que sos veïculs posquèsson utilizar son sistèma de conducha autonòma.

Capsula CST-100. Ont ne son ?

CST-100 Starliner

Boeing desvolopa dempuèi 2010 la capsula CST-100, veïcul de transpòrt entre la Tèrra e l'orbita bassa.

Fusion termonucleara : nòva avançada en fusion inerciala al National Ignition Facility

National Ignition Facility

Al mes d'agost de 2021 lo National Ignition Facility (NIF) entitat restacada al laboratòri nacional Lawrence Livermore en Califòrnia comunicava sus sas avançadas en fusion dicha inerciala : venián d'obténer un rendament de 0,7.