Sus los actes del collòqui de Seteme de Provença (02/02/2013) : A l'entorn de l'accion occitana, Paul Ricard, Jorgi Reboul, Carles Camproux, Max Rouquette. Un article de Joan-Guilhem Roqueta dins La Setmana numèro 962.
Lo punt de partença es lo rescòntre entre 3 marselheses : Jòrdi Rebol, poèta e fondador dau Calen, Carles Camprós, nascut dins lo barri popular de la Bèla-de-Mai, resistent, qu'a la Liberacion serà creada per el la cadièra d'occitan de l'Universitat de Montpelhièr, e Pau Ricard, l'industrial inventor dau pastis que pòrta son nom, rejonchs dins l'accion occitana per Max Roqueta.
Periòde de l'occitanisme que l'istorian Felip Martel tòrna plaçar dins son contèxte de pojada dels perilhs, e que ne sonda los ressòrts politics : l'idèa federala, cara a Mistral e a Camprós, e lo pan-occitanisme que pensava possible una comunautat de destinada occitano-catalana. Fa l'analisi de las evolucions e de las contradiccions d'aquel occitanisme politic.
Claudi Barsòtti, qu'es l'iniciator d'aquel collòqui, seguís menimosament las piadas de Pau Ricard dins son engatjament occitanista : patron sociau puslèu que paternalista, socitós de forviar a sos obrièrs lo caumatge e lo STO pendent l'Occupacion, prigondament provençau, vesiá pas d'avenidor occitan possible sens sa dimension economica e politica. Barsòtti espepissa tanben son ròlle màger dins lo sauvament de l'estatua de Mistral amenaçada d'èstre fonduda, que Rebol ne sauvarà la tèsta en la cargant sus una barriòta ! Joan-Luc Pouliquen, dins sa biografia de Ricard, lo vei coma un prince florentin, amb l'èime d'un capitani d'industria catalan. Mas son isolament aurà rason de son afogament.
Joan-Frederic Brun baila sus aquela pontannada un tròç long e passionant trach de sa biografia en òc de Max Roqueta. Esclaira dau dedins una accion collectiva que l'escriveire lengadocian pensava apichonida emai deformada per las apreciacions de còps expeditivas que ne faràn pus tard d'unes actors de la generacion seguenta. Maria-Joana Verny estúdia la participacion de Max Roqueta a la revista Occitània bailejada per Camprós, analisant dins una amira marxista una ideologia jutjada neblosa, puòi la creacion literària e l'accion critica.
Domenja Blanchard presenta Jòrdi Rebol « l'òme drech », lo pilar d'aquel companhonatge a quatre. Lo militant socitós de sortir lo moviment felibrenc de la sola mantenença, de las idèas passadistas e de l'immobilisme, creaire amb Lou Calen d'un fogau provençau d'accion sociala a Marselha, fondator en 1936 de L'Aubèrga de Joventut d'Alauch aculhiguent de joves de totas nacionalitats, sosten dels escriveires catalans aprèp la guèrra civila, e que pus tard sostendrà fèrme Max Roqueta dins las accions dau PEN-Club de lenga d'òc. E parla tanben dau poèta d'èime libertari qu'alarga la poesia occitana sus de vias novèlas : « son òbra es un dialòg de contunh amb lo companh de lucha, amb la femna aimada, amb l'obrièr e la joinessa », escriu Domenja Blanchard. Francesc Panyella, president dau Ceucle Català de Marselha, i rementa l'istòria de las relacions occitano-catalanas au sègle XX, e escriu : « l'imperialisme dels Estats unitaris es una abominacion dins un univèrs civilizat ».
Joan-Guilhem Roqueta
