Dins la revista Lo Gai Saber numèro 252 (julhet e agost de 1953) un romieu anonim del romavatge de las Santas Marias de la Mar escriviá l'article que seguís :
Romavatge a las Santas Marias de la Mar
Coma a l'acostumada, lo romavage dels 24 e 25 de mai a recampat dins lo vilage camarguenc un fum de mond.
Pamens, desempuèi pro d'annadas, desempuèi la Liberacion subretot, la publicitat fasiá fòrça mal a aquelas fèstas. Als romieus vertadièrs de Provença e de Lengadòc, als gitans – 8 000 aqueste an –, se mèsclan, cada an mai nombroses, barulaires, badaires e estrangièrs. Se n'es vist d'Alemanha, d'Anglatèrra, d'Olanda, de Suèda, de Suissa, d'America mème. Tot aquel mond, amb los franceses venguts de totas las encontradas del país, estofan – aquò se compren – lo romavage tradicional. Se comptèt l'an passat 150 000 personas lo 25 de mai. Alavetz, se vei a las Santas Marias ço que se vei, ailàs, dins totes los romavages : lo torisme pren la plaça de la religion.
Mas, aqueste an, los pelegrins de la Camarga, de la Provença, del Bas Lengadòc, an volgut faire respectar sas tradicions crestianas e terradorencas. S'es pregat en dedins e en defòra de la vièlha glèisa, sus la plaça devenguda un novèl sanctuari.
Tota la nuòch del 24 al 25, los bons romieus demorèron coma totjorn en pregaria. A onze oras, l'abat Causse, conselhièr de l'Escòla Occitana, prediquèt en lenga nòstra una velhada santa per los Santencs, los Gardians, las gents del mas e de la bovina que s'esquichavan dins la glèisa ; prediquèt tanben a la messa granda del 25 de mai.
De long d'aquelas fèstas – es de remarcar, perque se fasiá pas totjorn –, se cantèt, autant en lenga del terraire qu'en francés, los vièlhs cantics a las Santas de Mèstre Eisseta, de Romieu, d'Artaleta, e lo Prouvençau e Catouli de Frizet.
Arlatencas enribanadas mai que jamai nombrosas, gardians a caval, per sa preséncia a aquelas jornadas, subretot a la messa-parada e a la benediccion de la mar, faguèron veire als estrangièrs la beltat e lo seriós de sas tradicions.
Fòrça pelegrins veguèron dins aquel darrièr romavage una reviudança de las fèstas d'antan dins l'acòrdi de l'evolucion del temps amb la tradicion.
Un romieu
