Extrach del libre Memòris de Ferran Delèris (pagina 47, IEO Edicion, 2002).

Los lectors que m'an pas daissat en camin s'estonan benlèu qu'aja pas jamai parlat d'Occitània, d'occitanisme, de la lenga e de la cultura nòstras. Quitament pas un mot a prepaus de folclòre. De verai, viviái dins dos monds diferents.

A l'ostal, amb la parentat, los vesins, lo bestial, l'occitan èra ma lenga. Trobavi aquò natural. Me passèt pas jamai pel cap de recórrer al francés coma o fasián plasses joves montats a París o davalats a Tolosa. Lo papà n'enrabiava. « Aqueles macarèls de putas, ornhava. An vergonha dels vièlhs e de nosautres. Que benlèu s'escampan pas ! » [...]

A Sant Josèp, parlavi e estudiavi en francés. De Mistral, dels felibres, de l'abat Besson, d'Enric Molin alara regent a Compolibat, ne foguèt pas jamai question. La Glèisa aviá dich de òc a la Republica. Del còp, aviá dich de òc a jacobinisme e francizacion. L'evesque de Rodés agachava de coa d'uèlh los qualques curats amistosats dels felibres. Admetiá que presiquèsson en occitan un parelhat de còps per an, pas mai. Saique, crentava la resorgança d'un passat dolorós : patarins, crosada dels albigeses, inquisicion, lenhièrs de Lavaur, Menèrba, Montsegur... Melhor èra de remenar pas las cendres.

La francizacion èra ça que la plan avançada. En 1939, los apelats que gratavan enré o fasián pas al nom d'Occitània. Volián simplament pas quitar l'ostal, anar al missant temps, riscar d'èsser tuat, nafrats per gròsses, vilatons, Angleses e Poloneses.

Devi reconéisser que l'avenidor del « país » èra pas alara mon problèma. Cercavi puslèu a ne sortir, a far mon camin. La paura mamà aviá pregada la sòrre de rengar dins un tirador las òbras de l'abat Besson. Las i delembrèrem pendent un brieu.

Ferran Delèris


Lo freg, al pè del fuòc...

Freg e lops

En 2018 dins sa rubric Aital Òc lo jornal Centre Presse publicava lo tèxt d'E. Sodís : Lo freg al pè del fuòc.

Nòva : 'La lutz e l'ombra' de Valèri Bernard

Johann Heinrich Füssli 'La cachavièlha'

En 1938 dos ans après sa mòrt sortissiá lo recuèlh de nòvas La feruno de Valèri Bernard.

Croàcia es prèsta per adoptar l'èuro lo primièr de genièr de 2023

Futur èuro de Croàcia

La Commission Europèa comuniquèt lo 1èr de junh de 2022 sul procèssus d'adopcion de l'èuro per Croàcia.

Suls libres de Joan-Ives Casanòva 'Trèns per d'aubres mòrts' e 'A l'esperduda dau silenci'

'Trèns per d'aubres mòrts' e 'A l'esperduda dau silenci'

En 2007 sortissián dos libres de Joan-Ives Casanòva : Trèns per d'aubres mòrts e A l'esperduda dau silenci.

Estudi sus la Cançon de la Crosada

En 2015 sortissiá lo libre Lorsque la poésie fait le souverain, Étude sur la Chanson de la Croisade Albigeoise.