tulaDel 1 de junh al 4 de Junh de 2016 la vila de Tula aculhirà lo festenal Balad’òc.

Josiana Brassac-Dijoux, adjoncha al cònsol en carga de l’environament comunica :

"Las expressions occitanas lemosinas e carcinòlas s’enraijan au còp dins de las originas sabentas e popularas. Se tornan trobar dins la produccion literària dempuei Bernat de Ventadorn (sègle XII) d’aicí au chanonge Ros, tant coma chas Marcèla Delpastre. Tanben dins los toponims : de l’Auselon au Pont de l’Escuròl. Dins la practica culinària : la flaunharda e lo clafotís, los tortons, las farciduras e autres milhassons. Son presentas dins la realitat culturala : de las conferéncias au cafè occitan, dins los noms de las danças, las chançons e de segur dins las tradicions ruralas d’aicí a l’arquitectura quitament ciutadina.

Un article de Michel Miniussi dins la revista Amiras n° 19, 1989.

Per un art poetic occitan

Una granda beutat de la literatura d’Òc es sa cara de país inacabat, de Far-West e rara pioniera. Tantei escasenças mancadas, tantei causas perdudas ò delembradas que l’escrivan s’atròba sovent coma constrench de la rebastir tota. Una grand beutat e un màger perilh : jamai nos estonarem de’n veire tant trabucar, abandonar l’òbra entamenada, se perdre dins lei desèrts dau provincialisme ò bachassar dins lei paluns de l’enuei... A nòstra lenga demòra pauc de temps per se sauvar, e nòstreis energias, nòstra afeccion e afan quora se perdon fan paur o pietat.

Voudriam, en quauquei paginas qu’an ges d’autra valor e amira que de primiera indica, dessenhar l’esbòç d’una carta d’aquest país de letras e esperança - mostrar ai joveis escivans occitans, tan valerós que numerós, un panorama de son terraire, e subretot denonciar a son atencion una tiera de dangiers, avencs e carrièras bòrnias que riscan de li far perdre temps e vòlha. Avertissem de quauquei perilhs, e ren de mai ; quitam a l’inspiracion deliura de cadun, puei, a son engeni, quitament, çò que serà e farà son òbra, en tota estima e dignitat.

13/02/16 - Lo jornalet gaseta occitana d'informacion, presenta una entrevista de Alan Barthélémy. Ensenhaire de letras classicas, èx-coordenaire de l’ensenhament de l’occitan dins las Bocas de Ròse, coautor amb Guiu Martin del Manuel Pratique de provençal contemporain (Édisud, 2000, reeditat en 2006).

Aquí, torna sus la situacion de la lenga en Provença, sul trabalh que faguèt amb Guiu Martin a Cucuron, sus son ròtle actual dins las associacions o mèdias provençals (Associacion per l’Ensenhament de la Lenga d’Òc, Aquò d'Aquí, IEO Provença-Aups-País Niçard, lo Forum d’Òc).

libertats-comunalas-tolosaCada an a Tolosa se festeja l'anniversari de la signatura de la Carta de las libertats comunalas entre Ramond V e los cònsols de la vila lo 6 de genièr de 1189.

Aquela carta afortissiá lo poder del cònsols elegits, contre lo del comte, simple eretièr. Un chic de democracia veniá de s'impausar a Tolosa.

Un article de Claudi Martí dins La Dépêche après la manifestacion de Montpelhièr (octobre de 2015).

S'i cal téner, e ferme ! Après l'Edit de Villiers-Cotterêts (1539) que i denegava tota expression oficiala, la lenga d'òc s'èra refugiada a flor de tèrra per contunhar a dire l'aiga, lo cèl, lo vent, lo trabalh, l'espèr e la dolor.

forum-d-ocLo Forum d'òc, organiza lo 12 de mars de 2016 a Marselhas al Conselh departamental de las Bocas de Ròse lo congrès : Langue et territoires vivants : l’occitan-langue d’oc dans un territoire mondialisé. Las discussions seràn moderadas per Eliane Tourtet de FR3 Méditerranée.

paisans-de-roergue-piget20/02/16 - Ven de sortir lo filme Païsans de Roergue

Mercés a d'imatges en 8 millimètres obtengudas per Paulette e André Andrieu dins las annadas 60 e 70 pel campèstre roergàs, la societat Piget Prod ven de realizar un documentari de 2h20 sus la vida rurala de l'epòca.

2015/2016 - Cada mes a Tolosa se ten a l'Ostal d'Occitània (11 carrièra Malcosinat, 18h30) un seminari Lengas e Poders. Aquí çai jos la presentacion que ne fan los organizators :

Qué pòdon los poders sus las lengas ? Qué pòdon las lengas suls poders ? Qu’es aquò e que pòt una lenga de poder ? Qu’es aquò e qué pòt una lenga despoderada ? O melhor, cossí las lengas pòdon èsser a l’encòp espleches de dominacion e aisinas de lucha contra la dominacion ? Un autre biais de prene aqueste subjècte de reflexion seriá de se demandar perqué la question de la democracia lingüistica es aital pauc e mal pausada, perqué demòra un punt sec dins la filosofia politica contemporanèa ?

memori-frances-courtrayFrancés Courtray ven de presentar a l'universitat Paul Valéry a Montpelhièr lo sieu memòri : La dualitat grafica en Provença. Es dedicat a las originas e consequéncias d'aquel bigrafisme.

Las siás recèrcas son estadas menadas sos la direccion d'Arvèi Lieutard. Annada universitària 2014-2015

De notar qu'en fin de memòri (tresena partida), l'autor presenta una analisa plan detalhada de las transcripcions que son a se far actualament ; transcripcion de la grafia emplegada per Mistral al sègle XIX vèrs la grafia modèrna.

02/2011- Catalòg del teatre occitan. Lo CIRDÒC comunica :

Demest lo sieu trabalh d’informatizacion del catalòg dels fons e manuscrits, lo CIRDÒC a començat lo classament dels archius de teatre qu’apara. Totes los documents, tèxtes e imatges que concernisson l’espectacle viu, lo CIRDÒC los amassèt dins un grand fons del teatre contemporanèu occitan. Atal, la granda mediatèca publica occitana vòl ofrir als lectors un accès plan mai simple per trapar de ressorsas a prepaus de l’istòria e de la diversitat de la creacion en país d’òc.

leon-geryÇai jos dos articles sus Léon Géry.

I - Un article del jornal Lo Diari numèro 26, estiu de 2015.

Léon Géry, estela del teatre popular occitan tolosenc a la Bèla epòca

En 1933, lo jornal L'Express du Midi consacra qualques linhas necrologicas a un cèrt Léon Géry, « qui, sous le nom de Garrélou, se fit autrefois une petite notoriété dans les faubourgs toulousains, où il jouait des farces de sa composition en dialecte populaire... Son nom et son oeuvre n’étaient-ils plus qu’un lointain souvenir ». D’aquí comença una longa enquèsta menada pels bibliotecaris del CIRDÒC en cèrca d’aquel personatge mesconegut de l’istòria teatrala occitana, autor de mai de vint pèças e que coneguèt un succès popular incredible a la fin del sègle XIX.

raynouardSus Just François Marie Raynouard, segon Andrieu Jaubert, Armana Prouvençau de 1937.

Un grand romanista : J. F. M. Raynouard (1761-1836)

Lo 18 de setembre de 1761, naissiá a Brinhòla, dins un ostal de la plaça Sant Pèire — qu'es ara la plaça Sadi Carnot — aquel que se deviá marcar dins los òmes illustres de son país.

joselin-gruvelUn article de Joan Fourié dins la revista Lou Felibrige novembre/decembre de 2010.

Al rescontre del Josselin Gruvèl

Longtemps la lenga d'òc, dins sa plena expression populara, tenguèt tot son ample dins la declamacion orala. Les exemples son nombroses d'aqueles trobaires acampesits, cantaires de fèstas, clamaires de fièras, orators improvisats, menestrèls passejaires e poètas de carrièras, locutors e vectors d'una cultura ont lo vèrbe e la personalitat tenián pro sovent lòc d'engèni e de sapiénça. Pensi aquí mai que mai al brave Charloun Rieu del Paradou. Auguste Fourés ne recampèt en son temps una tièra que mancava pas de pintoresc. Gaston Jourdanne tanben. Se'n pòt encara destriar la traça dins revistas e jornals uèi completament debrembats e gaire pas inventoriats. Vos convidam al rescontre d'un d'aqueles portaires de paraulas, vertadièr parangon d'una cèrta tradicion, per dire pas d'una raça uèi despareguda, esperit libertari estacat a son individualisme fonse e que mudèt son expression occitana en una mena d'art.

ceus-jardin-dels-felibresLa revista Lo vira solelh (ivèrn de 2016) publica la traduccion en occitan de la brocadura de l'Ofici de torisme de la vila de Cèus dedicada als luòcs de la vila consacrats a la cultura nòstra : jardin dels Felibres, plaça Frederic Mistral, institut Florian... L'ocasion de ne saupre un pauc mai sus aquestes luòcs e suls òmes que lai visquèron.

La tradicion felibrenca a Cèus remonta a la descubèrta dau tombèu de Joan Peire Claris de Florian, en 1878, per de poètas d'origina provençala : Pau Arena e Valèri Vernier. E desempuèi, la tomba de Florian es venguda un luòc de romavatge per lei representants dau Felibritge, una societat literària creada en Provença per Frederic Mistral en 1854. Ansin nasquèt una tradicion. Totei leis ans, leis Occitans « montats » a París, se recampan lo printemps au Jardin dei Felibres.

pierre-bayleUn article de Joan Fourié dins la revista Lou Felibrige genièr/febrièr de 2007.

Un umanista occitan, Pèire Bayle

A la debuta de l’estiu passat, la Pòsta francesa emetèt un timbre en l’onor de l’escrivan e filosòf Pèire Bayle per marcar lo tresen centenari de la despartida d’aquel grand umanista que siaguèt un dels esperits màgers de son temps e un saberut d’espandi universal dins la linhada d’un Leonard de Vinci, d’un Galilèu, d’un Peiresc, d’un Pascal, d’un Gassendi, d’un Descartes o d’un Erasme. Articles biò-bibliografics i siaguèran consacrats dins de revistas istoricas. Aquò dit e escrit, d’unes se van demandar perqué charrar d’aquel personatge, uèi gaireben desconegut e desbrembat, dins la revista del Felibrige. Tot simplament perqué Bayle – e son patronima ne pòrta bèlament testimòni – èra un enfant del miègjorn, un bon occitan, que parlava correntament la lenga de son brèç e que demòra una de las glòrias d’en çò nòstre.

familhas-de-lengasCalendreta sul sieu site presenta lo programa Familhas de Lengas de l'Institut Latinitas

Extrach : "Las escòlas occitanas Calandreta existisson dempuèi 30 ans. Pensan l’aprendissatge de l’occitan coma una dobertura sul mond, e an experimentat pro d’ora l’aprendissatge de mantunas lengas.

Un article del Grelh Roergàs - Decembre de 1997 - Pagina 23

Çò que Pèire-Celestin Delrieu disiá d'Enric Mouly

P.-C. Delrieu, elegit Majoral en 1982, reculhiguèt la Cigala de Gasconha, veusa d'Enric Mouly. Es donc el que faguèt lo laus de Mouly a la Santa Estèla d'Espaliu per Pentacosta de 1983. Aquí cossí s'acabava lo sieu laus :

I auriá cent còps mai a dire de l'òbra d'Enric Mouly, del roman sobretot. E ieu ai plan consciéncia d'aver pas tot dich, d'aver pas tot aprés del "Mèstre Roergàs". Es clar qu'aqueste, dins sa longa vida, a tot escrich de çò que sèm, de çò que devèm faire, nosautres, òmes d'òc. Devèm donc pas quitar de legir e de tornar legir sos libres, per n'aprigondir la significacion.

Sul collòqui d’Albi d'octobre de 2015 dedicat a la sociolingüistica, l'IEO, dins son magazine Lo Diari numèro 27, communica.

Una politica sociolingüistica per l’occitan

Dissabte 31 d’octobre 2015, Espaci conferéncias 9 plaça Edmond Canet, Albi, 10h

Per aquela tresena edicion, dins lo quadre del Festenal Occitània, çò que cal apelar le Collòqui d’Albi es al rendètz-vos de totes los que vòlon participar a la recèrca e a la concepcion d’una politica sociolingüistica al benefici de l’occitan. Politica que permete la subrevivéncia e lo creis de son usatge.

literatura-representacionsUn tèxt de Claudi Molinièr. Sorsa Lo cap dins la ressalha IEO 1989, pagina 115.

La literatura coma sistèma de representacion

Un còp èra, èra aisit d'embarrar l'autor amb son òbra dins la carrièra bòrnia de la reaccion o de lo delargar sul camin de l'engatjament progressista.

Aquela remarca fa plan sentir que i a pas descritura purificada. La literatura banha dins la realitat politica de son temps. Que l'autor siá per o contre lo poder politic del moment aquò l'empacha pas d'assumir la representacion del monde ont viu e mai de se prestar al psicodrama que se debana mai que mai darrièr lo ridèu de la scèna.

sociologiaAprès lo collòqui d'Albi de 2013 sus la lenga occitana Miquèl Taiac dins lo magazine Lo Diari (numèro 23, automne de 2014) balhava qualques pistas de reflexions per donar a l'accion occitanista mai de sens e, benlèu, mai de fòrça. Tornava sus las nocions d'innovacion sociala, de comunautat de pratica e de governança comunautària.