Un article de Cristian Rapin dins la revista Lo Lugarn numèro 131 en 2019.

Sèrgi Viaule dins son libre novèl, nos conta d’un biais fòrça agradiu, cossí percorreguèt, dins las pesadas d’En Robèrt Loís Stevenson los 300 quilomètres que desseparan lo Puèi de Velai d’Alès. Ruda caminada facha a pica-baston amb l’abrassac sus l’esquina !

D’en primièr nos presenta una revista detalhada del material que s’emportèt. Bona leiçon pels amators cap d’aucèl que se voldrián lançar per camins sens autra preparacion que lor vòlha e lor estrambòrd. Sèrgi insistís sul fach que cal minuciosament preparar l’escomesa, es a dire seleccionar los atrasses e aprene a bivacar. Lo matalàs de campatge es indispensable.

Sàviament equipat, Sèrgi camina sus las dralhas e los sendarèls, las landas e los bòsques : « Lo qu’es acostumat de trevar lo campèstre fa la diferéncia entre las odors d’una establa, d’un fedial o d’una cabrariá. » (p. 44). Per el, lo país es poblat de legendas e d’èstres mitics : « A cada canton, m’espèri retrobar nas e nas amb qualques farfadets, s’es pas nas e nifla amb un lop. » (p. 89). Escriu encara : « Me fondi dins la natura e tot s’endeven. » (p. 96). Nos convida a meditar sus la plaça de l’uman dins la natura : « Soi en armonia totala amb la sang de la tèrra e son bestial. » (p. 103). L’èstre prigond del caminaire penètra totas las sensacions : « Un viatge se fa totjorn en sòmi. » (p. 148).

A 140 ans de distància temporala, Sèrgi se sentís estranhament prèp de son predecessor : « De còps, me ven dins l’idèa de lo sonar pas que per son prenom, Robèrt Loís, coma se l’aviái vertadièrament conegut. » (p. 128). Aquò empacha pas lo Viaule de deplorar que Stevenson se siá daissat enganar per la propaganda francesa. Escriu que : « Los ciutadans que parlavan pas francés èran per el de mond inintelligents » (p. 121).

Sèrgi Viaule, dins las pesadas de Robèrt Loís Stevenson, es en quista d’ideal e o sap clarament : « Cèrqui totjorn lo tresaur dels Visigòts e espèri de lo trobar pas. » (p. 161).

Cristian Rapin

Dins las pesadas d'En Robèrt Loís Stevenson de Sèrgi Viaule


Frederic Mistral sus Victor Gelu (1886)

Victor Gelu

En 1886 sortissiá en dos volums las òbras complètas de Victor Gelu amb un prefaci de Frederic Mistral.

Ives Roqueta sus Frederic Mistral

Tresor

Un article de Ives Roqueta (junh de 1998). Sorsa : Lo Lugarn numèro 86/87, 2004.

Lo collectiu 'Per que viscan las nòstras lengas' escriu al Primièr Ministre

Pour que vivent nos langues

Lo collectiu Per que viscan las nòstras lengas mandèt al Primièr Ministre francés lo 2 de mai de 2025 una letra per lo questionar sus la plaça de las lengas minorizadas dins la reforma de la formacion iniciala e del recrutament dels ensenhaires.

Antonin Perbòsc : Fuòc nòu (1904)

Antòni Perbòsc

Article d'Antonin Perbòsc publicat pel primièr còp dins la revista Mont-Segur en 1904.

Istòria : correspondéncia entre Marius e Elisa Coutarel

Carta postala

La comuna de Montpelhièr valoriza la correspondéncia entre Marius e Elisa Coutarel.